Cảnh báo lừa đảo mùa tựu trường: Giả danh nhà trường, học bổng để chiếm đoạt tiền

Giả danh trường học để lừa cả học sinh lẫn doanh nghiệp

Thời điểm tháng 8, khi học sinh, sinh viên hoàn tất thủ tục nhập học và các trường chuẩn bị năm học mới, nhiều thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng tiếp tục xuất hiện với hình thức ngày càng tinh vi.

Mới đây, Công an thành phố Cần Thơ cảnh báo thủ đoạn các đối tượng mạo danh cơ sở giáo dục để lừa doanh nghiệp chuyển tiền đặt cọc. Một doanh nghiệp tại địa phương đã nhận được đề nghị cung cấp số lượng lớn giường sắt cho một trường đại học. Để tạo lòng tin, đối tượng giả danh nhân viên phụ trách vật tư, đồng thời gửi nhiều giấy tờ được làm giả như thẻ nhân viên, phiếu xuất kho, đề xuất thanh toán và chứng từ chuyển tiền.

Sau đó, đối tượng yêu cầu doanh nghiệp chuyển trước 100 triệu đồng tiền đặt cọc. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, doanh nghiệp trình báo Công an và kịp thời dừng giao dịch. Công an thành phố Cần Thơ nhận định đây là thủ đoạn lợi dụng uy tín của các cơ sở giáo dục để tạo lòng tin, sau đó yêu cầu chuyển tiền nhằm chiếm đoạt tài sản.

Không chỉ doanh nghiệp, học sinh, sinh viên và phụ huynh cũng đang trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo. Tại Lai Châu, Công an tỉnh cảnh báo tình trạng giả mạo các trường đại học, gửi giấy báo nhập học giả để yêu cầu thí sinh thực hiện các khoản thanh toán. Tại Gia Lai, cơ quan Công an cũng phát cảnh báo về thủ đoạn tương tự trong thời điểm thí sinh chờ kết quả tuyển sinh.

Các đối tượng có thể lập website, fanpage hoặc tài khoản mạng xã hội với tên gọi, hình ảnh gần giống trường đại học. Sau khi sao chép thông tin tuyển sinh từ nguồn chính thức, chúng thay đổi số tài khoản nhận tiền, mã QR hoặc đường dẫn thanh toán. Một số trường hợp còn tự xưng là cán bộ tuyển sinh, nhân viên nhà trường, ban quản lý ký túc xá để yêu cầu phụ huynh chuyển học phí, phí nhập học, phí giữ chỗ hoặc các khoản tiền khác.

Biến nhu cầu nhập học thành “mồi câu”

Thủ đoạn lừa đảo không dừng ở việc thông báo trúng tuyển. Trước năm học mới, nhu cầu tìm học bổng, việc làm thêm, chỗ ở, ký túc xá và các chương trình hỗ trợ sinh viên cũng bị lợi dụng.

Công an tỉnh Nghệ An hồi tháng 7 cảnh báo các đối tượng nhắm vào tân sinh viên năm học 2026-2027 thông qua các chương trình học bổng, du học và việc làm trực tuyến. Đáng chú ý là thủ đoạn “bắt cóc online”, trong đó nạn nhân bị dẫn dụ vào các cuộc gọi, cuộc trò chuyện giả mạo rồi bị thao túng tâm lý, buộc phải cắt liên lạc với gia đình hoặc chuyển tiền.

Tại Đắk Lắk, Công an cũng đưa ra cảnh báo tương tự, cho biết các đối tượng lợi dụng nhu cầu tìm kiếm môi trường học tập, học bổng và việc làm thêm của học sinh, sinh viên để thực hiện các kịch bản lừa đảo.

Một dạng khác là quảng cáo phòng trọ giá rẻ, việc làm thêm thu nhập cao hoặc tuyển cộng tác viên trực tuyến. Sau khi nạn nhân quan tâm, đối tượng yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, phí hồ sơ, phí đào tạo hoặc thực hiện các “nhiệm vụ” có yêu cầu nộp tiền trước.

Đáng lưu ý, các thủ đoạn này thường đánh vào tâm lý vội vàng. Khi đang lo hoàn tất thủ tục nhập học, phụ huynh và sinh viên dễ tin vào những thông báo có thời hạn gấp, yêu cầu chuyển tiền ngay hoặc đe dọa mất quyền nhập học nếu không thanh toán.

Tp chống lừa đảo trực tuyến

Trước diễn biến phức tạp của tội phạm lừa đảo trên không gian mạng, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an đánh giá, tội phạm lừa đảo trực tuyến đang có phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, chuyên nghiệp, có tổ chức và xuyên quốc gia, gây hậu quả nghiêm trọng. Thực tế, nhiều vụ việc cho thấy chỉ cần một lần chuyển tiền vào tài khoản của đối tượng, khả năng thu hồi tài sản có thể rất khó khăn. Vì vậy, phòng ngừa vẫn là biện pháp quan trọng nhất.

Công an các địa phương khuyến cáo học sinh, sinh viên và phụ huynh chỉ tra cứu thông tin tuyển sinh, nhập học, học phí, học bổng và ký túc xá qua website, cổng thông tin hoặc tài khoản chính thức của nhà trường. Khi nhận được tin nhắn, cuộc gọi yêu cầu chuyển tiền, cần chủ động liên hệ trực tiếp với nhà trường qua số điện thoại công khai trên website chính thức để xác minh.

Không nên sử dụng số điện thoại hoặc đường link do chính người lạ cung cấp để kiểm chứng. Đặc biệt, cần cảnh giác với yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, quét mã QR lạ, cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Với doanh nghiệp, khi nhận đơn hàng lớn từ trường học, cơ quan hoặc tổ chức, cần xác minh độc lập người đại diện, hợp đồng, con dấu, địa chỉ liên hệ và tài khoản thanh toán. Những yêu cầu đặt cọc gấp hoặc chuyển tiền vào tài khoản cá nhân cần được kiểm tra kỹ trước khi giao dịch.

Mùa tựu trường vốn là thời điểm nhiều gia đình tập trung cho việc học tập và nhập học. Đây cũng là lúc các đối tượng lừa đảo tận dụng sự bận rộn, tâm lý lo lắng và nhu cầu cấp thiết để giăng “bẫy”. Chỉ một bước xác minh trước khi chuyển tiền có thể ngăn chặn một vụ lừa đảo đáng tiếc.

An Dương