Chất lượng hàng hóa phải được kiểm soát từ gốc

Kiểm soát chất lượng từ khâu sản xuất

Chất lượng sản phẩm không chỉ quyết định ở khâu kiểm tra thành phẩm mà phụ thuộc vào toàn bộ quá trình sản xuất. Từ nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất đến khâu hoàn thiện, mỗi công đoạn đều cần được kiểm soát để bảo đảm sản phẩm đáp ứng yêu cầu chất lượng và an toàn trước khi đưa ra thị trường.

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tổ chức, cá nhân sản xuất phải thực hiện các yêu cầu quản lý chất lượng theo quy định. Trong đó, doanh nghiệp phải áp dụng hệ thống quản lý chất lượng phù hợp để kiểm soát quá trình sản xuất, bảo đảm sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn công bố áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng và các quy định có liên quan.

Cùng với kiểm soát sản xuất, doanh nghiệp phải thực hiện công bố tiêu chuẩn áp dụng, ghi nhãn hàng hóa và các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc theo quy định. Đối với sản phẩm thuộc diện phải áp dụng quy chuẩn kỹ thuật, doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ yêu cầu về đánh giá sự phù hợp và công bố hợp quy trước khi đưa hàng hóa ra thị trường.

Kiểm soát chất lượng trong quá trình sản xuất là yêu cầu quan trọng để doanh nghiệp bảo đảm sản phẩm đáp ứng quy định trước khi lưu thông trên thị trường.

Doanh nghiệp cũng có trách nhiệm lưu giữ hồ sơ, tài liệu liên quan đến chất lượng sản phẩm, kết quả đánh giá sự phù hợp và hồ sơ công bố theo quy định. Đây là căn cứ để phục vụ công tác kiểm tra, xác minh nguồn gốc và chất lượng hàng hóa khi cần thiết.

Tuy nhiên, không phải tất cả sản phẩm đều phải thực hiện cùng một thủ tục kiểm định, chứng nhận hoặc công bố hợp quy. Tùy từng loại hàng hóa và quy định quản lý tương ứng, doanh nghiệp cần xác định rõ những yêu cầu phải đáp ứng trước khi lưu thông.

Một vấn đề cần lưu ý là phân biệt giữa tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Tiêu chuẩn về nguyên tắc được áp dụng tự nguyện, trừ trường hợp được viện dẫn trong văn bản quy phạm pháp luật hoặc quy chuẩn kỹ thuật. Trong khi đó, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng bắt buộc đối với các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh. Vì vậy, việc công bố tiêu chuẩn áp dụng không thay thế nghĩa vụ tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật nếu sản phẩm thuộc diện phải áp dụng.

Minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Trách nhiệm bảo đảm chất lượng không dừng lại ở khâu sản xuất mà còn được đặt ra trong quá trình hàng hóa lưu thông trên thị trường. Doanh nghiệp kinh doanh, phân phối cần bảo đảm hàng hóa cung cấp đáp ứng yêu cầu về chất lượng theo quy định, đồng thời chú trọng điều kiện bảo quản và vận chuyển phù hợp đặc tính sản phẩm.

Đối với những mặt hàng có yêu cầu riêng về nhiệt độ, độ ẩm, thời hạn sử dụng hoặc điều kiện lưu trữ, việc bảo quản không đúng cách có thể ảnh hưởng đến chất lượng. Vì vậy, doanh nghiệp cần thực hiện đúng hướng dẫn bảo quản để duy trì chất lượng hàng hóa trong quá trình phân phối.

Bên cạnh chất lượng thực tế, thông tin trên sản phẩm cũng là nội dung doanh nghiệp phải quan tâm. Nhãn hàng hóa cần thể hiện đầy đủ, chính xác các nội dung theo quy định, giúp người mua nhận biết sản phẩm, nguồn gốc và đơn vị chịu trách nhiệm về hàng hóa. Hướng dẫn sử dụng và cảnh báo an toàn cũng phải được thể hiện trong những trường hợp pháp luật yêu cầu.

Đối với hàng hóa kinh doanh trên nền tảng số phục vụ giao dịch điện tử, tổ chức, cá nhân bán hàng phải cung cấp thông tin về tên hàng hóa, xuất xứ, tổ chức hoặc cá nhân sản xuất, nhập khẩu chịu trách nhiệm về chất lượng; dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy theo quy định, hướng dẫn sử dụng và cảnh báo an toàn (nếu có). Quy định này góp phần tăng tính minh bạch của hàng hóa trên môi trường kinh doanh trực tuyến, giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở lựa chọn sản phẩm.

Ngoài các yêu cầu về chất lượng, doanh nghiệp còn phải thực hiện trách nhiệm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023. Trong đó, việc cung cấp thông tin chính xác về sản phẩm, hàng hóa là yêu cầu quan trọng, giúp người mua nhận biết đặc điểm, công dụng, xuất xứ và những nội dung liên quan trước khi quyết định mua hàng.

Doanh nghiệp cần thận trọng khi giới thiệu, quảng cáo sản phẩm, đặc biệt với những nội dung liên quan đến chất lượng, công dụng và mức độ an toàn. Thông tin đưa ra phải trung thực, có căn cứ và phù hợp với đặc tính thực tế của hàng hóa. Quảng cáo sai lệch hoặc cung cấp thông tin không chính xác có thể ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và uy tín doanh nghiệp.

Khi phát hiện hàng hóa không bảo đảm chất lượng hoặc có nguy cơ gây mất an toàn, doanh nghiệp phải thực hiện trách nhiệm xử lý theo quy định pháp luật. Tùy từng trường hợp, các biện pháp có thể bao gồm khắc phục sự không phù hợp, thông báo, cảnh báo hoặc thu hồi sản phẩm theo quy định.

Có thể thấy, bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa là trách nhiệm xuyên suốt từ khâu sản xuất đến khi hàng hóa đến tay người tiêu dùng. Chủ động kiểm soát chất lượng, tuân thủ quy định pháp luật và minh bạch thông tin không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro trong kinh doanh mà còn góp phần xây dựng niềm tin, nâng cao uy tín thương hiệu và sức cạnh tranh trên thị trường.

Cẩm Anh