Doanh nghiệp TP. Huế thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, hướng tới tăng trưởng xanh bền vững

Trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển du lịch diễn ra ngày càng mạnh mẽ, thành phố Huế đang phải đối mặt với áp lực môi trường ngày một gia tăng, đặc biệt là vấn đề chất thải rắn sinh hoạt. Mỗi ngày, địa phương phát sinh khoảng 400 tấn rác, trong đó phần lớn là rác hữu cơ và nhựa dùng một lần, tạo sức ép lớn lên hệ thống thu gom, vận chuyển và xử lý vốn còn hạn chế.

Trong khi đó, phương thức xử lý truyền thống chủ yếu vẫn dựa vào chôn lấp tập trung, khiến nhiều vấn đề phát sinh khi quỹ đất ngày càng thu hẹp, chi phí vận hành tăng cao và nguy cơ ô nhiễm thứ cấp ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường đô thị di sản. Đặc biệt, lượng rác nhựa gia tăng nhanh nhưng tỷ lệ tái chế còn thấp càng làm gia tăng áp lực lên hệ thống xử lý.

Trước thực trạng đó, mô hình phát triển tuyến tính “khai thác – sản xuất – tiêu dùng – thải bỏ” dần bộc lộ nhiều hạn chế và không còn phù hợp với định hướng phát triển bền vững. Chính vì vậy, yêu cầu chuyển đổi sang một mô hình mới, trong đó chất thải không còn là gánh nặng mà trở thành nguồn tài nguyên đầu vào cho chu trình sản xuất mới, đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trong xu thế đó, kinh tế tuần hoàn được xem là hướng đi chiến lược, giúp giải quyết đồng thời cả bài toán môi trường lẫn tăng trưởng kinh tế cho địa phương.

Chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu cấp thiết, giúp biến chất thải thành tài nguyên và góp phần bảo vệ môi trường trong sạch hơn. Ảnh: MC

Theo các phân tích của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), nếu triển khai đồng bộ các giải pháp kinh tế tuần hoàn, Huế có thể giảm tới gần 89% lượng chất thải phát sinh, đồng thời đóng góp thêm khoảng 4,5% vào GRDP vào năm 2030 so với kịch bản phát triển thông thường.

Thông qua việc phối hợp với chính quyền địa phương, UNDP đã thực hiện phân tích dòng vật chất, qua đó cho thấy tiềm năng rất lớn trong việc cắt giảm chất thải, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải khí nhà kính nếu áp dụng đồng bộ các giải pháp tuần hoàn trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Đặc biệt, các nhóm giải pháp như phân loại rác tại nguồn, tái chế rác hữu cơ thành phân bón, tái sử dụng vật liệu xây dựng và đồng xử lý chất thải trong công nghiệp được xác định là những hướng đi trọng tâm, mang lại hiệu quả rõ rệt cả về môi trường lẫn kinh tế.

Song song với các định hướng chính sách, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp tại Huế đã và đang từng bước tham gia vào quá trình chuyển đổi xanh, góp phần hình thành hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn ngay trong đời sống kinh tế địa phương.

Cụ thể, Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình Đô thị Huế (HEPCO) đang đóng vai trò nòng cốt trong công tác thu gom và xử lý rác thải đô thị, đồng thời từng bước đầu tư nâng cấp công nghệ xử lý theo hướng hiện đại hơn, giảm tỷ lệ chôn lấp và tăng cường tái chế. Bên cạnh đó, Nhà máy xử lý rác thải Phú Sơn với công nghệ đốt rác phát điện đã đưa vào vận hành, giúp chuyển hóa rác thải sinh hoạt thành nguồn năng lượng điện, qua đó giảm đáng kể khối lượng rác phải chôn lấp và đồng thời tạo ra giá trị năng lượng tái tạo phục vụ nhu cầu địa phương.

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực môi trường, khối doanh nghiệp dịch vụ – du lịch cũng đang có những bước chuyển đáng chú ý. Tiêu biểu như Azerai La Residence Huế, khách sạn này đã triển khai nhiều giải pháp giảm thiểu rác thải nhựa, tăng cường phân loại rác tại nguồn và tái sử dụng rác hữu cơ cho hoạt động chăm sóc cảnh quan nội khu. Những thay đổi này tuy nhỏ nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc giảm tải áp lực môi trường đô thị, đồng thời nâng cao hình ảnh điểm đến xanh trong mắt du khách. Ngoài ra, một số doanh nghiệp xây dựng tại địa phương cũng đang thử nghiệm tái sử dụng vật liệu xây dựng và phế thải công trình để sản xuất vật liệu mới, qua đó góp phần giảm khai thác tài nguyên thiên nhiên và hạn chế lượng chất thải phát sinh từ ngành xây dựng.

Tại nhiều khách sạn tại Huế đã triển khai nhiều giải pháp giảm thiểu rác thải nhựa, tăng cường phân loại rác tại nguồn. Ảnh minh họa

Tại khách sạn Villa Huế các sản phẩm nhựa đã được thay thế bằng nhiều sản phẩm thân thiện với môi trường. Cụ thể, khách sạn đã sử dụng chai thủy tinh đựng nước; cung cấp bình nước lớn để khách sử dụng; chai đựng sữa tắm, dầu gội sử dụng 1 lần được thay thế bằng các chai lớn sử dụng lâu dài; sử dụng sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên từ vật liệu sinh học như tre, giấy, mía, dừa; ống hút giấy, ông hút cỏ bàng thay thế cho ống hút nhựa. Ở đây còn thu gom, phân loại, xử lý rác theo đúng quy định.

Cùng với sự tham gia ngày càng rõ nét của doanh nghiệp, chính quyền địa phương cũng đang đẩy mạnh các chương trình phân loại rác tại nguồn, từng bước hình thành thói quen tiêu dùng bền vững trong cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này vẫn còn không ít khó khăn, đặc biệt là về hạ tầng phân loại chưa đồng bộ, cơ chế khuyến khích đầu tư vào công nghệ tuần hoàn chưa đủ mạnh và thói quen sinh hoạt của người dân cần thêm thời gian để thay đổi.

Mặc dù vậy, với định hướng chiến lược rõ ràng cùng sự đồng hành của doanh nghiệp, cộng đồng và các tổ chức quốc tế, kinh tế tuần hoàn đang dần trở thành trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển của Huế. Từ những bước đi ban đầu trong xử lý rác thải, tái chế và giảm nhựa, địa phương đang từng bước kiến tạo một mô hình tăng trưởng mới, nơi tài nguyên được sử dụng hiệu quả hơn, chất thải được tái sinh thành giá trị mới và tăng trưởng kinh tế gắn chặt với bảo vệ môi trường. Đây không chỉ là xu hướng tất yếu, mà còn là nền tảng để Huế hướng tới một tương lai phát triển xanh, bền vững và hài hòa với giá trị di sản đặc trưng của mình.

An Dương