Chuẩn hóa thử nghiệm van ngăn cháy trương phồng theo TCVN 14394-2:2025

Trong các tòa nhà hiện đại, hệ thống phân phối không khí gồm điều hòa, thông gió và cấp, hồi khí được thiết kế liên thông qua nhiều tầng và khu vực. Nếu xảy ra cháy, khói và lửa có thể lan theo ống dẫn khí, khiến phạm vi cháy lan rộng và gây nguy hiểm cho con người cũng như tài sản.

Để kiểm soát rủi ro này, các hệ thống kỹ thuật thường sử dụng van ngăn cháy lắp đặt trong đường ống gió. Van có nhiệm vụ tự động đóng hoặc bịt kín đường dẫn khi nhiệt độ tăng cao, từ đó ngăn lửa và khói lan sang khu vực khác. Bộ tiêu chuẩn TCVN 14394:2025 được ban hành nhằm chuẩn hóa việc thử nghiệm và đánh giá khả năng hoạt động của các thiết bị này trong điều kiện cháy thực tế.

Chuẩn hóa thử nghiệm van ngăn cháy trương phồng theo TCVN 14394-2:2025. (Ảnh minh họa)

Trong bộ tiêu chuẩn này, TCVN 14394-1:2025 quy định đối với van ngăn cháy cơ khí, còn TCVN 14394-2:2025 tập trung vào van ngăn cháy trương phồng, loại van sử dụng vật liệu đặc biệt có khả năng nở ra khi gặp nhiệt độ cao.

Khác với van ngăn cháy cơ khí hoạt động bằng lò xo hoặc cơ cấu kim loại, van ngăn cháy trương phồng sử dụng vật liệu intumescent, vật liệu có khả năng giãn nở mạnh khi gặp nhiệt. Khi nhiệt độ tăng cao trong tình huống cháy, vật liệu này sẽ nở ra, lấp kín tiết diện ống gió và tạo lớp cách nhiệt, từ đó ngăn lửa và khói lan sang khu vực khác.

Do đặc tính hoạt động dựa trên phản ứng nhiệt hóa học, loại van này thường không có các bộ phận cơ khí chuyển động. Chính vì vậy, phương pháp thử nghiệm và đánh giá hiệu quả của van cũng khác so với van cơ khí.

TCVN 14394-2:2025 quy định phương pháp thử nghiệm để xác định khả năng chịu nhiệt và khả năng ngăn cháy của van ngăn cháy trương phồng khi lắp đặt trong hệ thống phân phối không khí. Thử nghiệm nhằm đánh giá khả năng ngăn chặn sự lan truyền của lửa và khói từ khu vực cháy sang khu vực khác thông qua đường ống gió.

Trong quá trình thử nghiệm, các yếu tố kỹ thuật như áp suất, độ rò rỉ không khí và khả năng giãn nở của vật liệu được kiểm tra theo quy trình quy định. Ví dụ, phép thử độ rò rỉ khí được tiến hành ở các mức chênh lệch áp suất như 200 Pa, 300 Pa, 400 Pa và 500 Pa, mỗi mức được duy trì trong khoảng thời gian nhất định để đo và ghi nhận giá trị rò rỉ.

Ngoài ra, tiêu chuẩn cũng đưa ra yêu cầu về thiết bị thử nghiệm, mẫu thử và phương pháp xác định hệ số giãn nở của vật liệu trương phồng khi chịu tác động của nhiệt độ cao. Các kết quả thử nghiệm sẽ được sử dụng để phân loại khả năng chịu lửa của van theo nhóm EI, trong đó: E (Integrity): khả năng ngăn lửa. I (Insulation): khả năng cách nhiệt trong khoảng thời gian chịu lửa xác định.

Việc ban hành TCVN 14394-2:2025 giúp chuẩn hóa quy trình thử nghiệm và đánh giá chất lượng đối với van ngăn cháy trương phồng sử dụng trong hệ thống phân phối không khí. Tiêu chuẩn không chỉ hỗ trợ các nhà sản xuất và đơn vị thử nghiệm đánh giá chính xác hiệu quả thiết bị mà còn góp phần nâng cao mức độ an toàn phòng cháy cho các công trình xây dựng.

Trong bối cảnh các tòa nhà cao tầng, khu thương mại và nhà máy công nghiệp ngày càng phát triển, việc kiểm soát cháy lan qua hệ thống kỹ thuật là yếu tố then chốt. Áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia như TCVN 14394-2:2025 sẽ giúp đảm bảo thiết bị phòng cháy đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, đồng thời tăng cường khả năng bảo vệ con người và tài sản trước nguy cơ hỏa hoạn.

An Nguyên