Chứng nhận chất lượng hết hạn: Sản phẩm còn được sử dụng logo chứng nhận?

Logo trên bao bì chưa đủ để khẳng định sản phẩm đang được chứng nhận

Theo quy định hiện hành, chứng nhận hợp chuẩn là hoạt động đánh giá và xác nhận đối tượng phù hợp với tiêu chuẩn tương ứng. Việc công bố hợp chuẩn là hoạt động tự nguyện, còn công bố hợp quy là hoạt động bắt buộc đối với các đối tượng thuộc phạm vi phải áp dụng quy chuẩn kỹ thuật, trừ trường hợp được miễn theo quy định.

Điều này cũng có nghĩa người tiêu dùng không nên chỉ nhìn thấy một biểu tượng trên bao bì rồi mặc nhiên hiểu rằng sản phẩm đang được chứng nhận. Quan trọng hơn là phải biết biểu tượng đó là dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy hay dấu của một chương trình chứng nhận khác.

Thông tư 14/2026/TT-BKHCN quy định dấu hợp chuẩn và dấu hợp quy phải được sử dụng theo những nguyên tắc cụ thể. Với dấu hợp chuẩn, hình dạng, cách thể hiện và sử dụng do tổ chức chứng nhận quy định nhưng phải bảo đảm rõ ràng, không gây nhầm lẫn và có thông tin hoặc khả năng truy xuất tiêu chuẩn làm căn cứ chứng nhận. Trường hợp công bố hợp chuẩn trên cơ sở tự đánh giá thì không được sử dụng dấu hợp chuẩn.

Chứng nhận hết hạn, người mua cần tỉnh táo

Một điểm dễ gây nhầm lẫn là sản phẩm có thể vẫn mang bao bì được in từ thời điểm chứng nhận còn hiệu lực. Vì vậy, chỉ dựa vào logo trên bao bì để kết luận sản phẩm hiện vẫn được chứng nhận là chưa đủ cơ sở.

Đặc biệt, với dấu hợp quy, đây là dấu hiệu chứng minh sản phẩm, hàng hóa phù hợp quy chuẩn kỹ thuật tương ứng. Theo cơ quan chức năng, dấu CR được cấp cho sản phẩm, hàng hóa sau khi được chứng nhận và công bố hợp quy theo quy định.

Kiểm tra kỹ thông tin chứng nhận trên bao bì sản phẩm và đối chiếu qua điện thoại di động trước khi quyết định mua hàng.

Thời hạn chứng nhận cũng không giống nhau trong mọi trường hợp mà phụ thuộc vào phương thức chứng nhận và quy định áp dụng đối với từng nhóm sản phẩm, hàng hóa. Chẳng hạn, một số quy chuẩn quy định giấy chứng nhận hợp quy theo phương thức nhất định có thời hạn cụ thể, trong khi chứng nhận theo phương thức đánh giá lô hàng chỉ có giá trị đối với lô hàng đã được chứng nhận.

Vì vậy, khi bắt gặp sản phẩm quảng cáo có “chứng nhận chất lượng”, người tiêu dùng nên kiểm tra kỹ tên tổ chức chứng nhận, số giấy chứng nhận, tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn được áp dụng, đối tượng và phạm vi chứng nhận. Nếu có thông tin về thời hạn, đây cũng là chi tiết cần được đối chiếu.

Không nên đánh đồng việc một doanh nghiệp từng có chứng nhận với việc mọi sản phẩm của doanh nghiệp đó tại mọi thời điểm đều đang được chứng nhận. Chứng nhận gắn với đối tượng, phạm vi và các điều kiện cụ thể được xác lập trong quá trình đánh giá sự phù hợp.

Đừng để một chiếc logo tạo cảm giác “đạt chuẩn”

Trong mua sắm hàng ngày, logo chứng nhận có thể là thông tin hữu ích giúp người tiêu dùng nhận diện sản phẩm. Nhưng giá trị của logo phải được đặt trong mối liên hệ với chứng nhận cụ thể đứng phía sau nó.

Khi chứng nhận đã hết hiệu lực, người tiêu dùng càng không nên mặc nhiên xem logo cũ là bằng chứng cho chất lượng hiện tại. Với những sản phẩm có dấu hợp chuẩn, hợp quy hoặc thông tin chứng nhận được sử dụng trên bao bì, việc kiểm tra nguồn gốc của chứng nhận và tình trạng hiệu lực sẽ giúp hạn chế nguy cơ hiểu sai thông tin.

Trong trường hợp thông tin trên bao bì hoặc quảng cáo không rõ ràng, người mua có thể yêu cầu người bán, nhà sản xuất hoặc đơn vị chịu trách nhiệm về sản phẩm cung cấp thông tin liên quan. Đây là cách đơn giản để phân biệt giữa một sản phẩm từng được chứng nhận và một sản phẩm đang có căn cứ chứng nhận tại thời điểm mua.

Chứng nhận chất lượng vì thế không nên được nhìn nhận đơn thuần qua một biểu tượng bắt mắt trên bao bì. Điều người tiêu dùng cần quan tâm là chứng nhận nào, do ai cấp, áp dụng cho sản phẩm nào và còn hiệu lực hay không. Chỉ khi những thông tin này được xác định rõ, logo chứng nhận mới thực sự có ý nghĩa trong việc giúp người mua đưa ra lựa chọn.

Hùng Anh