Công bố hợp quy được thực hiện theo những nguyên tắc nào?

Xăng dầu là một trong những nhóm hàng hóa rủi ro cao buộc phải công bố hợp quy trước khi lưu thông trên thị trường. (Ảnh minh họa)

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật (2025), quy chuẩn kỹ thuật là quy định về mức giới hạn của đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý mà sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội phải tuân thủ để bảo đảm an toàn vệ sinh, sức khoẻ con người; bảo vệ động vật, thực vật, môi trường; bảo vệ lợi ích vå an ninh quốc gia, quyền lợi của người tiêu dùng và các yêu cầu thiết yếu khác; bảo đảm tuân thủ cam kết trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và không tạo rào cản không cần thiết cho thương mại.

Quy chuẩn kỹ thuật do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền ban hành dưới dạng văn bản quy phạm pháp luật để bắt buộc áp dụng.

Trên cơ sở đó, hoạt động công bố hợp quy được xác định là việc tổ chức, cá nhân công bố đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực quy chuấn kỹ thuật phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Tại Nghị định 22/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật nêu rõ, công bố hợp quy được thực hiện theo các nguyên tắc sau:

Thứ nhất, công bố hợp quy là hoạt động bắt buộc, trừ trường hợp được miễn công bố hợp quy theo quy định tại khoản 2 Điều 48 của Luật;

Thứ hai, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm xác định, liệt kê đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng bắt buộc phải áp dụng cho sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường hoặc các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội của mình trong bản đăng ký công bố hợp quy;

Thứ ba, cơ quan chuyên môn có trách nhiệm hướng dẫn tổ chức, cá nhân trong việc xác định, liệt kê đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng bắt buộc áp dụng khi thực hiện công bố hợp quy;

Thứ tư, người chịu trách nhiệm về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường hoặc các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội phải ký xác nhận vào bản đăng ký công bố hợp quy;

Thứ năm, tổ chức, cá nhân đăng ký bản công bố hợp quy qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Trường hợp Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng bị lỗi hoặc chưa hoàn thiện hạ tầng, tổ chức, cá nhân đăng ký bản công bố hợp quy theo hình thức nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính;

Thứ sáu, tổ chức, cá nhân phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung của bản đăng ký công bố hợp quy;

Thứ bảy, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm lưu giữ đầy đủ các tài liệu kỹ thuật liên quan đến sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường hoặc các đổi tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội đã công bố hợp quy và phải cung cấp đầy đủ khi được yêu cầu.

Như vậy, Nghị định 22/2026/NĐ-CP đã cụ thể hóa các quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho hoạt động công bố hợp quy.

Việc quy định cụ thể về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, cơ quan chuyên môn cũng như phương thức đăng ký, lưu giữ hồ sơ không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa mà còn tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của các chủ thể tham gia thị trường.

Qua đó, bảo đảm các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ lưu thông trên thị trường đáp ứng yêu cầu của quy chuẩn kỹ thuật, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, môi trường, an toàn xã hội và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, phù hợp với các cam kết hội nhập quốc tế.

Hoàng Bách