Công bố hợp quy: Nền tảng bảo đảm chất lượng và minh bạch thị trường

Công bố hợp quy giúp doanh nghiệp khẳng định uy tín và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. (Ảnh minh họa)

Công bố hợp quy mang lại nhiều lợi ích thiết thực

Trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm và minh bạch thị trường, công bố hợp quy không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp khẳng định uy tín và năng lực cạnh tranh. Các quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật (2025) và Nghị định 22/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật đã làm rõ hơn các nguyên tắc thực hiện hoạt động này.

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật (2025), quy chuẩn kỹ thuật là quy định về mức giới hạn của đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý mà sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội phải tuân thủ để bảo đảm an toàn vệ sinh, sức khoẻ con người; bảo vệ động vật, thực vật, môi trường; bảo vệ lợi ích vå an ninh quốc gia, quyền lợi của người tiêu dùng và các yêu cầu thiết yếu khác; bảo đảm tuân thủ cam kết trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và không tạo rào cản không cần thiết cho thương mại. Quy chuẩn kỹ thuật do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền ban hành dưới dạng văn bản quy phạm pháp luật để bắt buộc áp dụng.

Trên cơ sở đó, hoạt động công bố hợp quy được xác định là việc tổ chức, cá nhân công bố đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực quy chuấn kỹ thuật phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.

Việc thực hiện công bố hợp quy mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết, đây là cơ chế giúp kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm, góp phần giảm thiểu rủi ro cho người tiêu dùng và xã hội. Đồng thời, công bố hợp quy giúp doanh nghiệp minh bạch thông tin, nâng cao uy tín và tạo dựng niềm tin với khách hàng cũng như đối tác. Mặt khác, việc tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật còn giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế, hạn chế rủi ro bị từ chối hoặc áp dụng các rào cản kỹ thuật trong thương mại.

Các nguyên tắc bắt buộc trong công bố hợp quy

Nhằm bảo đảm tính thống nhất và hiệu quả trong triển khai, Nghị định 22/2026/NĐ-CP đã quy định rõ các nguyên tắc thực hiện công bố hợp quy.

Trước hết, công bố hợp quy là hoạt động bắt buộc, trừ trường hợp được miễn theo quy định tại khoản 2 Điều 48 của Luật. Điều này khẳng định đây là yêu cầu nền tảng trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm xác định, liệt kê đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng bắt buộc phải áp dụng cho sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường hoặc các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội của mình trong bản đăng ký công bố hợp quy;

Cơ quan chuyên môn có trách nhiệm hướng dẫn tổ chức, cá nhân trong việc xác định, liệt kê đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật tương ứng bắt buộc áp dụng khi thực hiện công bố hợp quy;

Người chịu trách nhiệm về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường hoặc các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội phải ký xác nhận vào bản đăng ký công bố hợp quy;

Tổ chức, cá nhân đăng ký bản công bố hợp quy qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Trường hợp Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng bị lỗi hoặc chưa hoàn thiện hạ tầng, tổ chức, cá nhân đăng ký bản công bố hợp quy theo hình thức nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính;

Tổ chức, cá nhân phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung của bản đăng ký công bố hợp quy;

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm lưu giữ đầy đủ các tài liệu kỹ thuật liên quan đến sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình, môi trường hoặc các đổi tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội đã công bố hợp quy và phải cung cấp đầy đủ khi được yêu cầu.

Nhìn chung, các nguyên tắc về công bố hợp quy theo Nghị định 22/2026/NĐ-CP không chỉ nhằm siết chặt quản lý nhà nước mà còn hướng tới xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Hoàng Bách