Đồ chơi bóp mềm không đạt tiêu chuẩn và nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ nhỏ

Làn sóng yêu thích các loại đồ chơi bóp mềm (squishy toys) trong những năm gần đây đã khiến mặt hàng này trở thành sản phẩm phổ biến đối với trẻ nhỏ. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài nhiều màu sắc và cảm giác mềm mại hấp dẫn là những rủi ro về an toàn nếu sản phẩm không được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng.

Tại thị trường châu Âu, hàng loạt cảnh báo đã và đang được phát đi mỗi ngày khi các nhà chức trách đã phát hiện ra nhiều mẫu không đáp ứng các yêu cầu an toàn. Các kết quả thử nghiệm cho thấy một số sản phẩm chứa hàm lượng hóa chất vượt quá giới hạn pháp luật cho phép. Đây là những chất có thể gây ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe khi trẻ thường xuyên tiếp xúc hoặc có thói quen đưa đồ chơi vào miệng.

Đồ chơi được nhiều trẻ em yêu thích có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại sức khỏe

Các cơ quan chức năng cho biết phần lớn các sản phẩm vi phạm được bày bán với giá rẻ hoặc phân phối thông qua các nền tảng trực tuyến. Không ít mặt hàng không có thông tin rõ ràng về nhà sản xuất, nguồn gốc xuất xứ hoặc dấu hiệu chứng minh đã được đánh giá sự phù hợp theo quy định. Điều này khiến người tiêu dùng khó nhận biết đâu là sản phẩm bảo đảm an toàn trước khi mua cho trẻ sử dụng.

Theo các chuyên gia an toàn sản phẩm, trẻ nhỏ là nhóm đối tượng đặc biệt nhạy cảm với các hóa chất độc hại do hệ miễn dịch và các cơ quan trong cơ thể vẫn đang phát triển. Việc tiếp xúc lâu dài với những hóa chất vượt ngưỡng cho phép có thể làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Bên cạnh nguy cơ từ thành phần hóa học, đồ chơi không đạt yêu cầu còn có thể tiềm ẩn các rủi ro khác như chi tiết nhỏ dễ bong rời gây hóc, vật liệu dễ rách hoặc kết cấu không bảo đảm trong quá trình sử dụng.

Đối với chất lượng sản phẩm đồ chơi, trong phạm vi quốc tế, an toàn đồ chơi trẻ em được quản lý thông qua nhiều bộ tiêu chuẩn và quy định nghiêm ngặt. Tiêu biểu là bộ tiêu chuẩn ISO 8124 "Safety of Toys" (An toàn đồ chơi) của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), quy định các yêu cầu về tính chất cơ lý, khả năng cháy, giới hạn di chuyển của một số nguyên tố và nhiều nguy cơ khác có thể phát sinh trong quá trình trẻ sử dụng đồ chơi. Tại châu Âu, bộ EN 71 là tiêu chuẩn được áp dụng rộng rãi đối với đồ chơi trước khi lưu hành trên thị trường, trong khi Hoa Kỳ áp dụng ASTM F963 như một tiêu chuẩn an toàn bắt buộc đối với hầu hết các loại đồ chơi trẻ em. Các tiêu chuẩn này đều hướng tới mục tiêu giảm thiểu nguy cơ gây thương tích, ngộ độc hoặc ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của trẻ. Đặc biệt, trên các sản phẩm, cần được đề rõ các dấu hiệu an toàn CE hoặc UKCA phù hợp, biển báo cảnh báo độ tuổi và hướng dẫn sử dụng, phụ huynh có thể dựa vào những dấu hiệu trên để nhận biết trên đưa lựa chọn sản phẩm.

Còn tại Việt Nam, việc quản lý an toàn đồ chơi trẻ em được thực hiện thông qua QCVN 3:2019/BKHCN - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em, đồng thời hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về đồ chơi cũng được xây dựng theo hướng hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 8124. Các yêu cầu tập trung vào độ bền cơ học, tính dễ cháy, giới hạn các nguyên tố độc hại, yêu cầu về ghi nhãn và cảnh báo an toàn, góp phần bảo đảm sản phẩm lưu thông trên thị trường đáp ứng các điều kiện cần thiết trước khi đến tay người tiêu dùng.

Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, mới đây, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 36/2026/TT-BKHCN về Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, mức độ rủi ro cao thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ. Theo đó, đồ chơi trẻ em (về an toàn đồ chơi trẻ em) được xác định là nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro cao. Toàn bộ các sản phẩm thuộc danh mục này phải đáp ứng QCVN 3:2019/BKHCN - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em. Quy chuẩn áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phân phối, bán lẻ đồ chơi trẻ em, các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng xuất hiện nhiều sản phẩm được giao dịch qua các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới, việc tăng cường kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý, bảo đảm bằng việc tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và quy trình đánh giá sự phù hợp cùng với sự thận trọng của người tiêu dùng sẽ góp phần hạn chế nguy cơ các sản phẩm không an toàn đến tay trẻ em.

Bảo Linh