Chuẩn hóa hoạt động đo lường - đòn bẩy nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Phú Thọ

Sau khi Đề án 996 được ban hành, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tỉnh Phú Thọ đã chủ động tham mưu UBND tỉnh xây dựng, phê duyệt và tổ chức triển khai các kế hoạch thực hiện cụ thể; đồng thời phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành, địa phương. Trọng tâm được xác định là đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về vai trò của đo lường trong cải tiến năng suất, chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.

Cùng với đó, hệ thống văn bản quản lý, điều hành trong lĩnh vực đo lường được ban hành tương đối đồng bộ. Tại phường Hòa Bình, Sở KH&CN đã ban hành 27 văn bản quản lý và 53 văn bản hướng dẫn trong các lĩnh vực xăng dầu, khí hóa lỏng (LPG), y tế, giao thông, cân ô tô… Phường Vĩnh Phúc triển khai khảo sát trên 1.000 lượt doanh nghiệp, đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định quản lý đo lường nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Tỉnh Phú Thọ ban hành nhiều văn bản tăng cường quản lý nhà nước về đo lường, hướng dẫn cụ thể trong kinh doanh vàng, xăng dầu, LPG…

Ảnh minh họa.

Đáng chú ý, các nhiệm vụ của Đề án 996 được lồng ghép chặt chẽ với Chương trình quốc gia nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, các kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 38-CT/TW của Ban Bí thư và nhiều đề án phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của địa phương. Việc đánh giá, báo cáo định kỳ được thực hiện nghiêm túc, qua đó kịp thời nhận diện khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp phù hợp với thực tiễn.

Trong giai đoạn 2018–2025, tỉnh đã đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật đo lường với 5 bộ thiết bị trong các lĩnh vực y tế và xăng dầu, đạt 100% mục tiêu Đề án. Hệ thống chuẩn đo lường và phòng thử nghiệm được duy trì theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025, đủ năng lực kiểm định, hiệu chuẩn 15 loại phương tiện đo theo quy định.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 18 tổ chức cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, phân bố tại các khu vực của tỉnh Phú Thọ, phường Hòa Bình, phường Vĩnh Phúc, đáp ứng đầy đủ điều kiện hoạt động. Song song với đầu tư thiết bị, công tác đào tạo nguồn nhân lực được chú trọng. Từ năm 2018 đến nay, đã có 40 lượt công chức, viên chức được cử tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu về kiểm định, hiệu chuẩn và an toàn kỹ thuật, góp phần chuẩn hóa năng lực đội ngũ làm công tác đo lường.

Công tác quản lý nhà nước về đo lường tiếp tục được tăng cường thông qua phối hợp liên ngành và hoạt động thanh tra, kiểm tra. Từ năm 2018 đến nay, các cơ quan chức năng đã tổ chức 23 cuộc thanh tra với hơn 500 lượt doanh nghiệp, phát hiện 283 vụ vi phạm, xử phạt trên 1 tỷ đồng. Qua đó, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

Trong lĩnh vực hỗ trợ doanh nghiệp, Chương trình đảm bảo đo lường được triển khai bài bản theo hướng dẫn của Bộ KH&CN. Hàng trăm doanh nghiệp đã được tập huấn, tư vấn; 11 doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng và tiếp nhận Chương trình đảm bảo đo lường. Thực tiễn cho thấy, các doanh nghiệp sau khi tham gia chương trình đã giảm tiêu hao nguyên vật liệu, hạn chế thất thoát, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, Sở KH&CN tỉnh Phú Thọ đã sử dụng hiệu quả nguồn lực từ ngân sách KH&CN để hỗ trợ phát triển 20 nhãn hiệu hàng hóa, hỗ trợ 5 doanh nghiệp tham gia Giải thưởng Chất lượng quốc gia, triển khai 8 hệ thống quản lý chất lượng và nhiều tiêu chuẩn cơ sở, hoạt động công bố hợp chuẩn, hợp quy.

Doanh nghiệp áp dụng chương trình đảm bảo đo lường nhằm giảm sai số, tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Tuy nhiên, theo ông Khổng Danh Đạt - Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Phú Thọ, việc triển khai Đề án 996 vẫn còn những hạn chế. Số doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng, tiếp nhận Chương trình đảm bảo đo lường mới đạt khoảng 22% mục tiêu đề ra; việc áp dụng tiêu chuẩn TCVN 13187:2020 cho phòng thí nghiệm đo lường chưa thể triển khai do thiếu tổ chức đánh giá phù hợp. Nguyên nhân chủ yếu là do chương trình còn mới, chưa có thông tư hướng dẫn chi tiết, cơ chế hỗ trợ riêng cho hoạt động đo lường còn hạn chế, trong khi nhiều doanh nghiệp chưa thực sự chủ động đầu tư cho lĩnh vực này.

Trong giai đoạn tới, tỉnh đặt mục tiêu hỗ trợ đầu tư ít nhất 10 chuẩn đo lường, đào tạo 200 lượt cán bộ, hỗ trợ 500 lượt doanh nghiệp và chuẩn hóa năng lực cho tối thiểu 20 phòng thí nghiệm đo lường. Trọng tâm là hoàn thiện cơ chế, chính sách, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động đo lường và nhân rộng các mô hình đảm bảo đo lường hiệu quả.

“Việc tiếp tục triển khai Đề án 996 không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống đo lường địa phương mà còn trực tiếp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn mới” - ông Khổng Danh Đạt khẳng định.

Thanh Hiền