Doanh nghiệp Đồng Tháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, nâng giá trị sản phẩm xanh bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ nét đến khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, yêu cầu chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh và phát triển bền vững đang trở thành xu hướng tất yếu đối với cộng đồng doanh nghiệp. Tại Đồng Tháp địa phương có thế mạnh về nông nghiệp và chế biến thủy sản nhiều doanh nghiệp đã chủ động áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn nhằm giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao giá trị sản phẩm.

Không còn xem phụ phẩm là chất thải bỏ đi, các doanh nghiệp đang từng bước xây dựng chuỗi sản xuất khép kín, tận dụng tối đa nguyên liệu đầu vào để tạo ra nhiều sản phẩm mới. Đây được xem là hướng đi quan trọng giúp doanh nghiệp vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, vừa giảm áp lực môi trường trong quá trình sản xuất.

Theo định hướng phát triển của tỉnh Đồng Tháp, kinh tế tuần hoàn đang được thúc đẩy mạnh trong các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, cá tra, sen và xoài. Quan điểm của địa phương là từng bước khai thác tối đa giá trị của toàn bộ chuỗi sản xuất, hạn chế phát sinh chất thải và giảm phát thải khí nhà kính.

Đồng Tháp hiện cũng là địa phương tiên phong xây dựng mô hình sàn giao dịch gạo và phụ phẩm ngành gạo theo hướng kinh tế tuần hoàn. Dự án do Agri Index triển khai nhằm kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã và các đơn vị chế biến sâu từ phụ phẩm lúa gạo. Mô hình này giúp kéo dài chuỗi giá trị ngành hàng, giảm lãng phí tài nguyên và mở rộng thị trường cho các sản phẩm tái chế từ nông nghiệp.

Kinh tế tuần hoàn đang được thúc đẩy mạnh trong các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, cá tra, sen và xoài tại Đồng Tháp 

Một trong những mô hình tiêu biểu là Vinarice - Công ty TNHH lúa gạo Việt Nam. Doanh nghiệp này tham gia phát triển chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng tận dụng phụ phẩm để gia tăng giá trị sản xuất. Thay vì chỉ tập trung vào hạt gạo thương phẩm, doanh nghiệp hướng đến khai thác đồng bộ phụ phẩm từ ngành hàng lúa gạo như trấu, cám hay rơm rạ phục vụ chế biến, năng lượng sinh khối và nông nghiệp hữu cơ.

Nhà máy Vinarice sở hữu dây chuyền sấy, chế biến tự động theo công nghệ Nhật Bản, công suất 50.000 tấn hạt giống và 100.000 tấn gạo mỗi năm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng và môi trường. Tập trung phát triển chuỗi giá trị lúa gạo khép kín từ nghiên cứu giống, canh tác, chế biến đến thương mại hóa sản phẩm. Doanh nghiệp cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học và công nghệ sau thu hoạch nhằm nâng cao chất lượng nông sản, thích ứng biến đổi khí hậu và đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh, an toàn.

Tiếp đến, mô hình tuần hoàn trong ngành cá tra đang mang lại nhiều lợi ích thiết thực khi vừa giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí xử lý chất thải, vừa góp phần giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu. Đây cũng là xu hướng được nhiều thị trường quốc tế quan tâm khi yêu cầu về phát triển xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe. Điển hình là Công ty TNHH Thủy sản Quốc Tế không chỉ tập trung chế biến cá tra xuất khẩu mà còn tận dụng phụ phẩm để sản xuất các sản phẩm phục vụ thức ăn chăn nuôi, dầu cá và nguyên liệu công nghiệp. Việc khai thác tối đa giá trị từ phụ phẩm giúp giảm lượng chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất, đồng thời tăng hiệu quả kinh tế cho toàn chuỗi ngành hàng.

Bên cạnh các doanh nghiệp lớn, nhiều mô hình kinh tế tuần hoàn của các doanh nghiệp khởi nghiệp tại Đồng Tháp cũng đang mang lại hiệu quả tích cực. Tiêu biểu như mô hình sản xuất phân bón hữu cơ đạm cá từ bùn thải trong chế biến cá tra của Công ty TNHH Mai Thiên Thanh; hay dự án sản xuất nguyên liệu, giá thể trồng hoa kiểng quy mô công nghiệp cho Làng hoa Sa Đéc. Những mô hình này góp phần tận dụng phụ phẩm, giảm chất thải và nâng cao giá trị trong sản xuất nông nghiệp xanh.

 Kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp môi trường mà còn mở ra cơ hội tăng trưởng mới cho doanh nghiệp

Theo định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn của tỉnh, Đồng Tháp đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất và truy xuất nguồn gốc nông sản, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường.

Chính quyền địa phương cũng tập trung cải thiện chất lượng quản trị môi trường, thúc đẩy thực hành xanh và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới. Trong lĩnh vực thủy sản, quy hoạch phát triển đến năm 2030 xác định hướng đi theo kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn nhằm nâng cao giá trị sản xuất và thích ứng biến đổi khí hậu.

Thực tế cho thấy, kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp môi trường mà còn mở ra cơ hội tăng trưởng mới cho doanh nghiệp. Việc tận dụng phụ phẩm, tái chế nguyên liệu và giảm phát thải giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, đa dạng sản phẩm và nâng cao giá trị thương hiệu trong xu hướng tiêu dùng xanh hiện nay.

Với lợi thế về nông nghiệp và chế biến thực phẩm, Đồng Tháp đang từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất tuần hoàn gắn với chuyển đổi xanh. Những mô hình doanh nghiệp tiên phong trong tận dụng phụ phẩm, giảm phát thải và khai thác hiệu quả tài nguyên đang tạo nền tảng quan trọng để địa phương hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

An Dương