Từ chính sách đến thực tiễn: Nâng tầm năng suất doanh nghiệp Việt

Thời gian qua, các chính sách hỗ trợ nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm đã được triển khai rộng rãi từ Trung ương đến địa phương và mang lại hiệu quả tích cực. Điển hình, tỉnh Sơn La đã thực hiện Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp giai đoạn 2021 - 2030 với nhiều nội dung thiết thực như áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001, ISO 14001, triển khai truy xuất nguồn gốc và các công cụ cải tiến năng suất. Chương trình đặt mục tiêu mỗi năm tăng từ 10–15% số doanh nghiệp được hỗ trợ, đồng thời đào tạo khoảng 1.000 chuyên gia năng suất chất lượng đến năm 2030 và nâng tỷ lệ tiêu chuẩn quốc gia hài hòa với quốc tế lên 70 - 75%.

Kết quả thực tế tại địa phương cũng rất đáng chú ý khi đã có 29 doanh nghiệp xăng dầu chuyển đổi sang ISO 9001:2015, 32 doanh nghiệp được hỗ trợ áp dụng các công cụ cải tiến năng suất, đạt 100% kế hoạch, cùng với 103 lượt học viên được đào tạo về lĩnh vực này. Những con số này cho thấy chính sách hỗ trợ đã đi vào thực tiễn và tạo ra chuyển biến cụ thể trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, đổi mới hoạt động đo lường và ứng dụng khoa học công nghệ được xem là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tại tỉnh Ninh Bình, việc triển khai Đề án 996 từ năm 2018 đã góp phần hỗ trợ doanh nghiệp cải tiến hệ thống đo lường, qua đó nâng cao độ chính xác trong sản xuất và giảm thiểu chi phí. Đáng chú ý, khoảng 300 doanh nghiệp đã được khảo sát để đánh giá nhu cầu đổi mới đo lường, đồng thời nhiều chương trình đào tạo, tập huấn đã được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức và năng lực cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra thách thức khi chi phí đầu tư lớn, thời gian triển khai kéo dài, đòi hỏi sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ phía Nhà nước để khuyến khích doanh nghiệp tham gia.

Không dừng lại ở yếu tố kỹ thuật, việc cải thiện môi trường kinh doanh cũng đóng vai trò quan trọng thúc đẩy năng lực cạnh tranh. Thực tế triển khai tại Ninh Bình cho thấy, nhờ các giải pháp đồng bộ như cải cách thủ tục hành chính, đầu tư hạ tầng và hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, hoạt động sản xuất kinh doanh đã đạt được những kết quả ấn tượng. Năm 2025, doanh thu của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp đạt 80.738 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 1,735 tỷ USD và số nộp ngân sách đạt 11.542 tỷ đồng.

Đồng thời, doanh nghiệp đã tạo việc làm cho gần 39.000 lao động với mức thu nhập từ 8 đến 9,5 triệu đồng mỗi tháng. Những kết quả này không chỉ phản ánh hiệu quả của chính sách mà còn cho thấy vai trò của chính quyền địa phương trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển bền vững.

Tiếp nối các giải pháp truyền thống, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực mới trong việc nâng cao năng suất. Một số địa phương đã chủ động xây dựng trung tâm điều hành thông minh, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi mô hình kinh doanh theo hướng số hóa. Điều này phù hợp với xu thế chung khi khoa học công nghệ và chuyển đổi số được xác định là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động, nâng cao hiệu quả và tăng khả năng thích ứng với thị trường.

Ảnh minh hoạ.

Từ những phân tích trên có thể thấy, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam là kết quả của sự kết hợp nhiều yếu tố. Trong đó, chính sách hỗ trợ đóng vai trò định hướng, khoa học công nghệ và đo lường là công cụ trực tiếp, môi trường kinh doanh là điều kiện thúc đẩy, còn chuyển đổi số là động lực phát triển trong dài hạn. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế như chi phí đầu tư cao, nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu và khả năng tiếp cận công nghệ của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế.

Nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh không phải nhiệm vụ ngắn hạn mà là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và doanh nghiệp. Thực tiễn từ các địa phương như Sơn La và Ninh Bình đã chứng minh rằng, khi các giải pháp được triển khai đồng bộ và phù hợp, doanh nghiệp không chỉ cải thiện hiệu quả sản xuất mà còn từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế.

Hiền Anh