Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần 'đòn bẩy kép' để nâng năng suất

Chuyển đổi số mở thêm dư địa tăng năng suất

Hiện khu vực DNNVV chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp hơn một nửa GDP và tạo phần lớn việc làm cho nền kinh tế. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm doanh nghiệp chịu nhiều rào cản về vốn, công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực, khiến năng suất lao động và khả năng thích ứng biến động thị trường còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được xem là một trong những giải pháp quan trọng để tháo gỡ điểm nghẽn, giúp doanh nghiệp nhỏ bù đắp hạn chế về quy mô, tối ưu chi phí và nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Nghiên cứu khoa học, nâng cao chất lượng sản phẩm phân bón tại Công ty CP Công nông nghiệp Tiến Nông.

Tại Khánh Hòa, việc thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ chuyển đổi số không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ mà còn gắn với phát triển nhân lực số, coi đây là nền tảng để doanh nghiệp nâng năng lực quản trị và thích ứng với mô hình sản xuất kinh doanh mới. Cách tiếp cận này cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là đầu tư phần mềm hay thiết bị, mà là quá trình tái cấu trúc vận hành để cải thiện năng suất.

Thực tế cho thấy, khi doanh nghiệp số hóa các khâu quản trị, bán hàng, quản lý khách hàng hay điều hành sản xuất, chi phí được tối ưu, thời gian xử lý rút ngắn và hiệu suất lao động được cải thiện đáng kể. Đây chính là giá trị cốt lõi của chuyển đổi số đối với khu vực DNNVV.

Tại Thanh Hóa, chính sách hỗ trợ chuyển đổi số cũng đang được thúc đẩy theo hướng cụ thể. Riêng năm 2023, tỉnh đã bố trí gần 2,5 tỷ đồng hỗ trợ tư vấn và ứng dụng công nghệ số cho doanh nghiệp. Đây là tín hiệu cho thấy hỗ trợ cho chuyển đổi số đang chuyển từ định hướng khuyến khích sang hỗ trợ có trọng tâm, giúp doanh nghiệp nhỏ có thêm điều kiện đổi mới mô hình vận hành. Điều quan trọng hơn, chuyển đổi số đang được nhìn nhận không chỉ là xu hướng mà là công cụ trực tiếp nâng năng suất, cải thiện chất lượng tăng trưởng và gia tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Chính sách hỗ trợ phải đi vào khả năng hấp thụ của doanh nghiệp

Nếu chuyển đổi số là động lực nội sinh thì chính sách hỗ trợ thực chất chính là lực đẩy ngoại sinh để doanh nghiệp có điều kiện bứt phá. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít chính sách hỗ trợ DNNVV thời gian qua chưa phát huy trọn hiệu quả do mức độ hấp thụ của doanh nghiệp còn hạn chế.

Từ thực tiễn Thanh Hóa, một trong những vấn đề được đặt ra là nhiều doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ vẫn khó tiếp cận hỗ trợ tín dụng, mặt bằng hay các ưu đãi phát triển do điều kiện thụ hưởng và thủ tục còn chưa thực sự phù hợp với năng lực của doanh nghiệp. Nói cách khác, chính sách có nhưng chưa phải doanh nghiệp nào cũng chạm tới được.

Đây cũng là lý do yêu cầu hỗ trợ “thực chất” đang được nhấn mạnh nhiều hơn. Thay vì dàn trải, hỗ trợ cần hướng vào đúng những điểm nghẽn tác động trực tiếp đến năng suất như năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ, chất lượng lao động và khả năng tham gia chuỗi giá trị.

Khi hỗ trợ chuyển từ mang tính hỗ trợ ngắn hạn sang nâng cao năng lực dài hạn, doanh nghiệp không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà còn tăng khả năng tự thích ứng và phát triển bền vững.

Đáng chú ý, thực tiễn từ hai địa phương cho thấy hỗ trợ hiệu quả không nằm ở số lượng chính sách nhiều hay ít, mà ở mức độ phù hợp và khả năng chuyển hóa thành năng suất thực trong doanh nghiệp.

Từ những kinh nghiệm bước đầu có thể thấy, nâng năng suất khu vực DNNVV không thể trông chờ vào một giải pháp đơn lẻ. Chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng nguồn nhân lực có kỹ năng và môi trường chính sách đủ thuận lợi. Ngược lại, chính sách hỗ trợ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp tăng năng lực nội tại.

Đây chính là logic của “đòn bẩy kép” cho khu vực DNNVV: một bên là chuyển đổi số để tạo động lực nội sinh, một bên là chính sách thực chất để tạo lực đẩy bên ngoài.

Khánh Hòa hỗ trợ 100% tổng chi phí khoá đào tạo cho doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng nhiều lao động nữ.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và công nghệ, khu vực DNNVV không chỉ là nhóm cần được hỗ trợ mà còn có thể trở thành động lực tăng trưởng nếu được tiếp sức đúng cách.

Thực tiễn từ Khánh Hòa và Thanh Hóa cho thấy, khi doanh nghiệp nhỏ được hỗ trợ đúng nhu cầu, được nâng năng lực thay vì chỉ nhận hỗ trợ ngắn hạn, khu vực này hoàn toàn có thể mở rộng dư địa tăng năng suất, nâng sức cạnh tranh và đóng góp lớn hơn cho tăng trưởng kinh tế.

Hiền Anh