Doanh nghiệp tư nhân lấy nguồn nhân lực chất lượng cao làm đòn bẩy tăng năng suất

Tăng năng suất lao động đang trở thành yêu cầu sống còn đối với khu vực doanh nghiệp tư nhân trong bối cảnh nền kinh tế chuyển dịch nhanh sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khi dư địa tăng trưởng dựa vào lao động giá rẻ ngày càng thu hẹp, doanh nghiệp tư nhân buộc phải tìm kiếm động lực mới, trong đó nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố trung tâm để nâng cao năng suất và chất lượng.

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, muốn doanh nghiệp tư nhân phát triển bền vững, cần có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình sử dụng nhiều lao động giản đơn sang mô hình dựa trên lao động kỹ năng cao, làm chủ công nghệ. Theo GS Trần Văn Thọ, tại Đại học Waseda (Nhật Bản), kinh nghiệm của các nền kinh tế Đông Á cho thấy doanh nghiệp chỉ có thể nâng cao giá trị gia tăng khi gắn phát triển sản xuất với nâng cao trình độ lao động và ứng dụng công nghệ hiện đại. Đây cũng là con đường giúp doanh nghiệp nâng sức cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Công ty Juki Việt Nam lấy việc tập trung nâng cao tay nghề công nhân là bước đi đúng đắn để phát triển bền vững. Ảnh: Võ Lê

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê (nay là Cục Thống kê), tăng năng suất lao động là mục tiêu hàng đầu mà các quốc gia trên thế giới đang hướng đến, nhất là những nước đang phát triển để thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình”.

Thực tế tại Việt Nam cho thấy, mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào vốn đầu tư và lao động giá rẻ không còn phù hợp, nhất là khi quá trình già hóa dân số diễn ra nhanh và các công nghệ như tự động hóa, robot, trí tuệ nhân tạo ngày càng phổ biến. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp tư nhân không thể chỉ mở rộng quy mô lao động mà phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, coi đào tạo, tái đào tạo và thu hút lao động kỹ năng cao là chiến lược dài hạn.

Vì vậy, nhiều doanh nghiệp tư nhân đã chủ động chuyển đổi mô hình theo hướng này. Trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, Công ty Juki Việt Nam là ví dụ tiêu biểu khi đầu tư mạnh vào tự động hóa gắn với đào tạo lại người lao động. Thay vì cắt giảm lao động khi áp dụng robot và dây chuyền tự động, doanh nghiệp tập trung nâng cao tay nghề công nhân, chuyển từ thao tác thủ công sang giám sát, điều khiển và bảo trì hệ thống công nghệ cao. Nhờ đó, năng suất lao động được cải thiện rõ rệt, chất lượng sản phẩm ổn định hơn và doanh nghiệp có khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Không chỉ trong sản xuất quy mô lớn, ở khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ, đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao cũng đang trở thành “đòn bẩy” tăng năng suất. Limo Group, doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ, đã đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối dữ liệu từ sản xuất, quản lý kho đến logistics và chăm sóc khách hàng. Quá trình này đòi hỏi đội ngũ lao động phải làm chủ các nền tảng công nghệ mới. Thông qua đào tạo nội bộ và đổi mới phương thức quản trị, doanh nghiệp đã nâng cao hiệu quả làm việc của người lao động, giảm thời gian chờ đợi, hạn chế sai sót và tối ưu hóa quy trình vận hành, qua đó nâng cao năng suất và chất lượng dịch vụ.

Ở một khía cạnh khác, Long Phương Group cho thấy vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ nằm ở công nhân trực tiếp sản xuất mà còn ở đội ngũ quản lý. Doanh nghiệp chú trọng đào tạo kỹ năng quản trị, ứng dụng công nghệ số trong điều hành, kiểm soát chất lượng và quản lý nhân sự. Khi các quy trình được chuẩn hóa và số hóa, hoạt động sản xuất – kinh doanh trở nên minh bạch, hiệu quả hơn, giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian sản xuất, giảm lãng phí mà còn tạo môi trường để người lao động phát huy sáng kiến, góp phần nâng cao năng suất tổng thể.

 Long Phương Group luôn chú trọng đào tạo kỹ năng quản trị công nhân, tạo môi trường để người lao động phát huy sáng kiến

Ở lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, Công ty cổ phần Cơ khí chính xác Việt Nam (VPMS) lại cho thấy vai trò đặc biệt của lao động kỹ năng cao trong nâng cao năng suất. Doanh nghiệp này tập trung đào tạo đội ngũ kỹ sư, thợ cơ khí chính xác, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của khách hàng trong và ngoài nước. Thay vì phụ thuộc vào lao động phổ thông, VPMS đầu tư mạnh cho đào tạo tay nghề, kỷ luật lao động và kỹ năng quản lý sản xuất tinh gọn. Nhờ lực lượng lao động có trình độ, doanh nghiệp không chỉ nâng cao năng suất trên mỗi lao động mà còn cải thiện đáng kể chất lượng sản phẩm, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước.

Từ thực tiễn hoạt động của nhiều doanh nghiệp tư nhân có thể thấy, nâng cao năng suất lao động gắn liền với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Doanh nghiệp càng đầu tư bài bản cho con người, từ đào tạo kỹ năng, cải thiện điều kiện làm việc đến ứng dụng công nghệ, thì năng suất và chất lượng sản phẩm càng được nâng cao. Đây không chỉ là giải pháp ngắn hạn để thích ứng với cạnh tranh mà còn là nền tảng cho phát triển bền vững.

Trong bối cảnh tự động hóa và kinh tế số phát triển nhanh, khu vực doanh nghiệp tư nhân nếu tiếp tục lấy nguồn nhân lực chất lượng cao làm trung tâm của chiến lược tăng trưởng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.

An Dương