Đòn bẩy mới nâng cao năng suất, chất lượng doanh nghiệp trong kỷ nguyên chuyển mình

Năng suất, chất lượng từ lâu được xem là nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo phát triển mạnh mẽ, năng suất không còn chỉ được đo bằng sản lượng hay chi phí mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng khai thác công nghệ, dữ liệu, tri thức để tạo ra giá trị gia tăng. Chất lượng cũng không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn thể hiện qua năng lực quản trị, khả năng thích ứng và định hướng phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Diễn đàn Năng suất chất lượng quốc gia năm 2026 diễn ra ngày 14/8 tới đây. Diễn đàn sẽ tập trung trao đổi về những động lực mới giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Diễn đàn còn là nơi nhận diện những rào cản, đề xuất giải pháp về hoàn thiện thể chế, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, thực hành ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) và áp dụng các công cụ quản trị tiên tiến, đồng thời chia sẻ những mô hình, kinh nghiệm thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp.

Một trong những thay đổi rõ nét trong nâng cao năng suất hiện nay là sự kết hợp giữa các công cụ cải tiến truyền thống với công nghệ mới. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu dựa vào Lean, Kaizen, Six Sigma hay ISO để cải tiến quy trình, thì nay các công cụ này đang được kết hợp với AI, dữ liệu lớn (Big Data), IoT và các mô hình quản trị thông minh. Sự kết hợp giữa nền tảng quản trị truyền thống với công nghệ mới đang giúp doanh nghiệp chuyển từ tối ưu từng công đoạn sang quản trị toàn diện chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh bền vững.

Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo – động lực tăng năng suất thời kỳ mới

Theo nhiều tổ chức quốc tế, chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng nhất thúc đẩy tăng năng suất lao động trong thập niên tới. Thông qua các nền tảng quản trị số, doanh nghiệp có thể theo dõi toàn bộ quy trình sản xuất theo thời gian thực, phân tích dữ liệu để dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu chuỗi cung ứng và kiểm soát chất lượng ngay từ đầu vào. Khi dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, doanh nghiệp không chỉ giảm chi phí vận hành mà còn nâng cao tốc độ ra quyết định và khả năng thích ứng trước biến động của thị trường.

Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là tiền đề để nhiều doanh nghiệp phát triển bền vững

Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp đã chứng minh hiệu quả rõ rệt của việc kết hợp chuyển đổi số với đổi mới sáng tạo trong nâng cao năng suất, chất lượng. Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) là một trong những điển hình khi kiên trì đầu tư cho khoa học công nghệ, nghiên cứu phát triển (R&D) và chuyển đổi số. Doanh nghiệp không ngừng hiện đại hóa dây chuyền sản xuất, ứng dụng các hệ thống quản trị thông minh, tự động hóa và công nghệ số trong quản lý chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng theo thời gian thực.

Song song với đó, Vinamilk liên tục phát triển các dòng sản phẩm mới đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh, dinh dưỡng cá thể hóa và các tiêu chuẩn quốc tế. Việc đầu tư đồng bộ cho công nghệ, quản trị và đổi mới sáng tạo không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường mà còn tạo nền tảng gia tăng năng suất, chất lượng theo hướng bền vững. Đây cũng là một trong những yếu tố giúp Vinamilk nhiều năm liên tiếp được ghi nhận là doanh nghiệp tiêu biểu về đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Tập đoàn TH cũng là một trong những điển hình khi xây dựng hệ thống trang trại bò sữa ứng dụng công nghệ cao với hàng chục nghìn cảm biến IoT, hệ thống quản lý đàn bò tự động và phân tích dữ liệu trong toàn bộ quy trình chăn nuôi. Nhờ số hóa toàn diện, doanh nghiệp có thể kiểm soát chất lượng sữa từ trang trại đến nhà máy, đồng thời tối ưu năng suất lao động và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Không chỉ ngành sữa, trong lĩnh vực dệt may, Tổng công ty May 10 đã nhiều năm triển khai đồng bộ các công cụ Lean, Kaizen cùng hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), quản trị sản xuất theo thời gian thực và số hóa quy trình điều hành. Việc kết hợp giữa các công cụ năng suất truyền thống với nền tảng quản trị số giúp May 10 liên tục cải thiện năng suất lao động, giảm thời gian sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu khắt khe của khách hàng quốc tế. Đây cũng là một trong những doanh nghiệp nhiều lần được vinh danh tại Giải thưởng Chất lượng Quốc gia, minh chứng cho hiệu quả của việc theo đuổi chiến lược cải tiến liên tục.

Cùng với chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Thay vì cạnh tranh bằng chi phí thấp hay nguồn lao động dồi dào, doanh nghiệp ngày càng phải tạo ra giá trị mới thông qua nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới mô hình kinh doanh.

ESG và chuyển đổi xanh – đòn bẩy nâng cao chất lượng tăng trưởng

Nếu chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất thì ESG đang trở thành nền tảng bảo đảm chất lượng tăng trưởng trong dài hạn. Thực tế ESG đang nổi lên như một "thước đo" mới về chất lượng phát triển của doanh nghiệp. Nếu trước đây ESG được xem là hoạt động trách nhiệm xã hội thì hiện nay đã trở thành yêu cầu quan trọng của các thị trường xuất khẩu, các quỹ đầu tư và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc thực hành ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về phát thải carbon, sử dụng năng lượng, truy xuất nguồn gốc hay minh bạch quản trị, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng chống chịu trước các rủi ro của thị trường.

ESG và chuyển đổi xanh là "đòn bẩy" giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế 

Trong xu hướng chuyển đổi xanh, Công ty Cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong là một trong những doanh nghiệp chú trọng lồng ghép các tiêu chuẩn về môi trường vào hoạt động sản xuất và quản trị. Những năm gần đây, doanh nghiệp từng bước đầu tư đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, áp dụng các hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời tăng cường sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường và các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả.

Việc triển khai các tiêu chuẩn xanh và định hướng phát triển theo ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn những yêu cầu ngày càng cao của thị trường mà còn góp phần tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực, nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới phát triển bền vững. Đây cũng là xu hướng đang được nhiều doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn nhằm kết hợp mục tiêu tăng năng suất với yêu cầu chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.

Trong ngành dược, Công ty Cổ phần Traphaco là một trong những doanh nghiệp chú trọng gắn hoạt động sản xuất, kinh doanh với định hướng phát triển bền vững thông qua việc khai thác lợi thế dược liệu trong nước và áp dụng các nguyên tắc ESG. Trên cơ sở phát triển vùng trồng dược liệu theo các tiêu chuẩn phù hợp, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện chuỗi giá trị từ nguyên liệu đến sản xuất, đồng thời đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Việc kết hợp giữa nguồn dược liệu trong nước với các giải pháp quản trị hiện đại góp phần kiểm soát chất lượng, tối ưu sử dụng nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Bên cạnh thế mạnh về đông dược, Traphaco cũng mở rộng nghiên cứu, phát triển các sản phẩm tân dược, hướng tới nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe với các sản phẩm chất lượng, phù hợp với thị trường. Cách tiếp cận này cho thấy phát triển bền vững không chỉ là yêu cầu về môi trường và trách nhiệm xã hội, mà còn trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong dài hạn.

Thực tiễn từ những doanh nghiệp tiên phong như Vinamilk, May 10, Công ty Cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong... cho thấy, năng suất và chất lượng trong giai đoạn mới không còn được tạo ra chỉ bằng việc mở rộng quy mô sản xuất hay đầu tư thêm máy móc, mà được quyết định bởi năng lực ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thực hành ESG một cách bài bản. Đây chính là những "đòn bẩy" giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế và phát triển bền vững trong dài hạn.

Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có năng suất cao và nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, Diễn đàn Năng suất chất lượng quốc gia năm 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa những mô hình thành công, chia sẻ các công cụ quản trị tiên tiến và thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp mạnh dạn chuyển đổi. Xa hơn, diễn đàn sẽ góp phần định hình tư duy mới về năng suất – nơi năng suất không chỉ được đo bằng sản lượng, mà còn bằng chất lượng đổi mới, hiệu quả sử dụng nguồn lực và giá trị bền vững mà doanh nghiệp tạo ra cho nền kinh tế và xã hội.

Lê Lan