Đưa tiêu chuẩn quốc tế vào đào tạo kỹ sư HVAC tương lai

Ngày 5/11, Vòng chung kết Cuộc thi Thiết kế HVAC Sinh viên toàn quốc 2026 (VSDC 2026) đã diễn ra tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Sài Gòn (SECC). Cuộc thi nằm trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế về Điều hòa không khí, Làm lạnh và Công nghệ tòa nhà thông minh (HVACR Vietnam 2026).

Từ vòng sơ loại trên phạm vi cả nước, ban tổ chức đã chọn 11 đội vào bán kết. Ba đội xuất sắc nhất đến từ Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM và Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM tiếp tục tranh tài tại vòng chung kết.

Tại vòng thi cuối, các đội trình bày phương án thiết kế hệ thống HVAC - sưởi ấm, thông gió và điều hòa không khí sau đó trả lời câu hỏi của hội đồng giám khảo. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, phần thi đòi hỏi sinh viên thể hiện khả năng bảo vệ ý tưởng, tư duy phản biện và xử lý vấn đề kỹ thuật.

Cuộc thi diễn ra trong bối cảnh ngành xây dựng ngày càng chú trọng hiệu quả sử dụng năng lượng, chất lượng môi trường trong nhà và tính bền vững của công trình. Những yêu cầu này đặt ra bài toán cho kỹ sư HVAC: giải pháp thiết kế phải đáp ứng nhu cầu sử dụng, đồng thời tính đến hiệu quả vận hành và khả năng triển khai.

Đội XiMiVillage của Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM xuất sắc giành giải nhất Cuộc thi.

Sau cùng, đội XiMiVillage, Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM đã xuất sắc giành giải nhất. Giải nhì thuộc về đội Triple Point của Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM.

Phát biểu tại chương trình, TS. Hà Anh Tùng - Trưởng bộ môn Công nghệ Nhiệt lạnh, Viện trưởng Viện nghiên cứu Năng lượng bền vững, Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng ban Hoạt động sinh viên ASHRAE Vietnam Chapter cho biết, việc tiếp cận các tiêu chuẩn ASHRAE trong học tập và thiết kế giúp sinh viên củng cố nền tảng chuyên môn, thuận lợi hơn khi làm công việc tư vấn, thiết kế tại doanh nghiệp trong nước và các tập đoàn quốc tế.

Từ góc độ tuyển dụng, năng lực của kỹ sư HVAC không chỉ được đánh giá qua kiến thức chuyên môn mà còn ở khả năng tính toán hiệu quả vận hành, tối ưu mức tiêu thụ năng lượng và bảo đảm tính khả thi của giải pháp thiết kế. Bên cạnh đó, trước yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập, nguồn nhân lực ngành cần được trang bị thêm kỹ năng công nghệ, ngoại ngữ, làm việc nhóm và khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế.

Thực tế này đặt ra yêu cầu gắn kết chặt chẽ hơn giữa đào tạo đại học và nhu cầu doanh nghiệp, giúp sinh viên không chỉ nắm vững lý thuyết mà còn có khả năng giải quyết các bài toán kỹ thuật trong môi trường làm việc thực tế.

TS. Hà Anh Tùng - Trưởng bộ môn Công nghệ Nhiệt lạnh, Viện trưởng Viện nghiên cứu Năng lượng bền vững, Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM, Phó Chủ tịch kiêm Trưởng ban Hoạt động sinh viên ASHRAE Vietnam Chapter phát biểu khai mạc chương trình. 

Trao đổi với phóng viên Chất lượng Việt Nam, TS. Nguyễn Đình Vịnh, Trường Cơ Khí - Đại học Bách Khoa Hà Nội - Phó ban Hoạt động sinh viên, ASHRAE Vietnam Chapter cho biết, cuộc thi là sân chơi mới cho sinh viên ngành kỹ thuật nhiệt đang học tại các cơ sở giáo dục đại học trên toàn quốc. Cuộc thi là nơi để sinh viên có thể áp dụng kiến thức được học tại trường, áp các quy chuẩn và tiêu chuẩn chuyên ngành trong nước cũng như tiêu chuẩn kỹ thuật nước ngoài trong các công trình thực tế, giúp sinh viên hiểu và nắm rõ hơn kiến thức chuyên môn, tích lũy kinh nghiệm, áp dụng vào thực tế công việc sau này.

Theo TS. Nguyễn Đình Vịnh, sân chơi cũng là nơi gặp gỡ, thể hiện sự gắn kết thực tiễn của ba nhà: Nhà nước - Nhà doanh nghiệp - Nhà trường, trong đào tạo, phát triển đội ngũ nhân lực chuyên ngành phục vụ cho phát triển bản thân của sinh viên cũng như là nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của xã hội, doanh nghiệp. Sự gắn kết ba nhà cũng thể hiện rõ vai trò của các hiệp hội nghề nghiệp như VISRAE và ASHRAE.

“Cuộc thi khẳng định sự gắn kết của ba nhà qua vai trò kết nối của các Hội nghề nghiệp như VISRAE, Hội các kỹ sư Lạnh, điều hòa không khí, sưởi ấm và thông gió Mỹ (ASHRAE). Là người làm công tác giảng dạy, đào tạo nguồn nhân lực chuyên ngành, chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác, là cầu nối giữa nhà trường - doanh nghiệp- sinh viên, tạo sân chơi bổ ích cho sinh viên, thúc đẩy việc đào tạo - học tập gắn liền với thực tiễn, đồng hành cùng doanh nghiệp giải quyết các bài toán chuyên ngành, tạo ra nguồn nhân lực chất lượng tốt hơn đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp, xã hội, tạo động lực phát triển đất nước”, TS. Nguyễn Đình Vịnh cho biết.

Chia sẻ với phóng viên Chất lượng Việt Nam, sinh viên Đinh Vũ Thuận, thành viên đội giành giải nhất cho biết, khó khăn lớn nhất là xử lý khối lượng lớn dữ liệu đầu vào để thống nhất phương án thiết kế. Theo Thuận, điểm nổi bật giúp đội thuyết phục ban giám khảo là giải pháp thu hồi nhiệt từ máy làm lạnh để tái sử dụng cho các hạng mục khác trong bệnh viện.

Qua cuộc thi, Thuận nhận thấy kiến thức nền tảng trên giảng đường là cơ sở quan trọng để giải quyết các bài toán thực tế tại doanh nghiệp. Trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ sư trẻ có thêm công cụ hỗ trợ, đồng thời phải chủ động thích nghi, liên tục học hỏi và củng cố năng lực chuyên môn.

Kim Thoa