FDA cảnh báo thực phẩm chức năng giảm cân chứa chất cực độc tràn lan trên Amazon, eBay

Trong danh sách cập nhật mới nhất, FDA đã chỉ đích danh 28 sản phẩm có nguy cơ cao, được quảng cáo chứa “rễ táo gai Mexico” hoặc “hạt Brazil”. Tuy nhiên, kết quả kiểm nghiệm cho thấy các sản phẩm này thực chất đã bị thay thế bằng trúc đào vàng – một loại cây chứa độc tính mạnh ảnh hưởng trực tiếp đến tim mạch và hệ thần kinh. Điều đáng lo ngại là các sản phẩm này từng được phân phối rộng rãi trên các nền tảng thương mại điện tử lớn như Amazon và eBay, thậm chí vẫn có thể được tìm thấy trên một số kênh bán hàng trực tuyến dù đã có cảnh báo.

Trúc đào vàng vốn có nguồn gốc từ Mexico và Trung Mỹ, chứa các hợp chất độc có khả năng gây rối loạn điện tim nghiêm trọng. Người sử dụng có thể xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, đau bụng, mê sảng, tiêu chảy và nguy hiểm nhất là ngừng tim đột ngột.

Theo các chuyên gia, độc tố trong loại cây này thuộc nhóm glycoside tim, có cơ chế tác động tương tự một số loại thuốc tim mạch nhưng ở mức độ nguy hiểm hơn nhiều khi không được kiểm soát liều lượng. Chỉ cần một lượng nhỏ cũng có thể gây ngộ độc cấp tính.

Thực tế, nguy cơ từ các sản phẩm “giảm cân thảo dược” này đã được cảnh báo từ trước. Năm 2023, các chuyên gia tại Mỹ ghi nhận nhiều ca nhập viện với biểu hiện nhịp tim chậm, tụt huyết áp và rối loạn điện giải sau khi sử dụng sản phẩm dán nhãn tejocote. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy nguyên nhân là do sản phẩm bị pha trộn hạt của cây trúc đào vàng – loại có hình dạng tương tự, dễ gây nhầm lẫn với nguyên liệu tự nhiên.

Nhiều sản phẩm thực phẩm chức năng chứa chất độc mạnh ảnh hưởng trực tiếp đến tim mạch và hệ thần kinh. Ảnh: Newszing

Từ những ca bệnh này, cơ quan y tế đã mở rộng và phát hiện tình trạng gian lận thành phần diễn ra trên diện rộng, không chỉ ở một vài sản phẩm đơn lẻ. Trong số các sản phẩm bị phát hiện, chỉ một phần doanh nghiệp chủ động thu hồi. Nhiều đơn vị khác vẫn chưa có động thái rõ ràng, thậm chí không thể liên hệ. Một số sản phẩm chỉ bị gỡ khỏi sàn thương mại điện tử nhưng chưa được thu hồi chính thức, làm dấy lên lo ngại về việc hàng hóa vẫn tiếp tục lưu hành ngoài thị trường.

FDA cho biết đang phối hợp với các nền tảng trực tuyến để kiểm soát và loại bỏ các sản phẩm nguy hiểm, đồng thời tiếp tục mở rộng điều tra để phát hiện thêm các trường hợp vi phạm. Vụ việc không chỉ dừng lại ở một cảnh báo riêng lẻ mà còn phản ánh lỗ hổng lớn trong quản lý thị trường thực phẩm chức năng, đặc biệt là trên môi trường thương mại điện tử.

Tại Việt Nam, nhiều vụ việc tương tự cũng đã bị phát hiện. Cơ quan chức năng từng triệt phá các đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng giả với quy mô lớn, sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, làm giả giấy tờ kiểm nghiệm để đưa sản phẩm ra thị trường. Không chỉ vậy, tình trạng quảng cáo thổi phồng công dụng, đặc biệt nhắm vào người cao tuổi, cũng diễn ra phổ biến. Nhiều sản phẩm được giới thiệu như “thuốc chữa bệnh” nhưng thực tế không có kiểm chứng khoa học, gây hiểu lầm và tiềm ẩn rủi ro cho người sử dụng.

Các chuyên gia nhận định, tâm lý muốn giảm cân nhanh, sử dụng sản phẩm “tự nhiên” đang khiến người tiêu dùng dễ trở thành mục tiêu của các sản phẩm kém chất lượng hoặc bị pha trộn chất nguy hiểm.

FDA khuyến nghị người tiêu dùng ngừng sử dụng ngay các sản phẩm nằm trong danh sách cảnh báo và tiêu hủy chúng. Những người đã sử dụng nên đi kiểm tra sức khỏe, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.

Trong trường hợp có dấu hiệu bất thường như tim đập nhanh hoặc chậm bất thường, chóng mặt, khó thở hay co giật, người dân cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời. Bên cạnh đó, người tiêu dùng được khuyến cáo không nên tin vào các quảng cáo “giảm cân cấp tốc”, “thảo dược an toàn tuyệt đối”, mà cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được cơ quan chức năng kiểm định.

Vụ việc lần này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn trong thị trường thực phẩm chức năng toàn cầu. Khi việc mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, người tiêu dùng có thể dễ dàng tiếp cận các sản phẩm không rõ nguồn gốc chỉ qua vài cú nhấp chuột. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường kiểm soát, minh bạch thông tin và nâng cao nhận thức người tiêu dùng được xem là giải pháp then chốt nhằm ngăn chặn các sản phẩm nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

An Dương (T/h)