Gia Lai nâng cao năng suất ngành xây dựng từ chuyển đổi số

Đầu tư hạ tầng tạo dư địa nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng

Theo Kế hoạch triển khai kịch bản tăng trưởng ngành Xây dựng theo mô hình tăng trưởng mới giai đoạn 2026-2030 do Sở Xây dựng Gia Lai xây dựng, tổng nguồn lực dành cho phát triển ngành dự kiến khoảng 563.000 tỷ đồng. Trong đó, gần 229.000 tỷ đồng là vốn đầu tư công trung hạn và hơn 333.000 tỷ đồng huy động từ các nguồn vốn khác.

Không chỉ hướng đến mở rộng quy mô đầu tư, kế hoạch còn đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, xem đây là nền tảng để cải thiện năng suất của toàn ngành xây dựng cũng như tạo hiệu ứng lan tỏa đối với nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.

Ngành xây dựng Gia Lai xác định đầu tư hạ tầng giao thông là lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng lớn nhất.

Trong định hướng này, đầu tư hạ tầng giao thông được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng nhất. Nhiều dự án quy mô lớn, có tính kết nối liên vùng như cao tốc Bắc - Nam phía Tây, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku - Lệ Thanh cùng hệ thống giao thông kết nối khu công nghiệp, trung tâm logistics và cửa khẩu sẽ góp phần giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Song song với đó, Gia Lai tiếp tục đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng hàng không với cảng Phù Cát và cảng Pleiku; phát triển cảng biển, logistics gồm cảng Quy Nhơn, cảng Phù Mỹ, cảng cạn Lệ Thanh và Cụm cảng cạn Tuy Phước nhằm hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Theo ông Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc Sở Xây dựng Gia Lai, phát triển hạ tầng giao thông trong giai đoạn 2026-2030 không chỉ mở rộng dư địa tăng trưởng của ngành xây dựng mà còn đóng vai trò quan trọng trong tăng cường liên kết vùng, phát triển kinh tế biển, kinh tế biên giới, nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương và bảo đảm quốc phòng - an ninh theo định hướng chiến lược của Trung ương.

Cùng với hạ tầng giao thông, phát triển đô thị và nhà ở được xem là những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn. Gia Lai đặt mục tiêu nâng tỷ lệ đô thị hóa lên trên 45% vào năm 2030; xây dựng Quy Nhơn mở rộng trở thành đô thị xanh, thông minh, trung tâm trí tuệ nhân tạo và logistics, đồng thời phát triển Pleiku mở rộng thành trung tâm dịch vụ, công nghiệp, logistics và năng lượng tái tạo ở khu vực phía Tây của tỉnh.

Ở lĩnh vực nhà ở, địa phương cũng cho thấy hiệu quả trong tổ chức thực hiện các mục tiêu phát triển. Gia Lai đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 16.600 căn nhà ở xã hội theo chỉ tiêu được giao nhưng hiện đã và đang triển khai khoảng 18.789 căn, vượt hơn 2.180 căn. Kết quả này không chỉ góp phần bảo đảm an sinh xã hội mà còn tạo nguồn lực lao động ổn định, nâng cao chất lượng phát triển đô thị và phát triển bền vững.

Đổi mới công nghệ và kinh tế tuần hoàn tạo nền tảng nâng cao năng suất

Một trong những điểm nhấn của mô hình tăng trưởng mới là chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao năng suất thông qua đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn.

Theo đó, ngành xây dựng Gia Lai đẩy mạnh công nghiệp hóa hoạt động xây dựng bằng việc khuyến khích sử dụng cấu kiện bê tông đúc sẵn, nhà lắp ghép, kết cấu cầu hiện đại cùng các giải pháp thi công tiên tiến. Đồng thời, nhiều công nghệ số như trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến IoT, camera giám sát tích hợp với mô hình thông tin công trình (BIM), thiết bị bay không người lái (drone), công trường số và nhật ký thi công điện tử sẽ được ứng dụng rộng rãi trong quản lý dự án.

Gia Lai ưu tiên ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn trong phát triển ngành Xây dựng.

Việc ứng dụng các công nghệ này không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động, tăng độ chính xác trong quản lý, kiểm soát chất lượng công trình mà còn góp phần rút ngắn tiến độ thi công, giảm chi phí bảo trì và tối ưu hiệu quả đầu tư trong toàn bộ vòng đời dự án.

Song song với chuyển đổi số, Gia Lai xác định kinh tế tuần hoàn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và phát triển ngành xây dựng theo hướng xanh.

Theo kế hoạch, địa phương sẽ khuyến khích phát triển vật liệu xây dựng tái chế, vật liệu xanh; mở rộng sản xuất cát nhân tạo, gạch không nung; tái chế phế thải xây dựng thành vật liệu san lấp, nền đường và cấu kiện bê tông. Các trạm trộn bê tông thương phẩm cũng được định hướng đầu tư dây chuyền thu hồi cốt liệu và tái chế bùn xi măng nhằm giảm chất thải, tiết kiệm tài nguyên và hạ giá thành sản xuất.

Trong lĩnh vực giao thông, nhiều công nghệ tái chế hiện đại như RAP, CIR và HIPR được khuyến khích áp dụng cùng việc sử dụng thép tái chế, cấu kiện lắp ghép và vật liệu tái chế trong các hạng mục phù hợp.

Theo ông Nguyễn Trường Sơn, đối với Gia Lai, tư duy kinh tế tuần hoàn có ý nghĩa đặc biệt khi khoảng cách vận chuyển vật liệu lớn khiến chi phí logistics chiếm tỷ trọng cao trong tổng mức đầu tư công trình. Việc phân loại vật liệu đào đắp, tận dụng vật liệu tại chỗ, tái sử dụng lớp mặt đường cũ và tổ chức các điểm trung chuyển vật liệu thứ cấp gần công trường sẽ góp phần giảm đáng kể chi phí vận tải, hạn chế phụ thuộc vào biến động giá nhiên liệu, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính trong quá trình thi công và bảo trì.

Bên cạnh đó, ngành Xây dựng Gia Lai cũng từng bước triển khai áp dụng BIM đối với các dự án từ nhóm C trở lên, đẩy mạnh số hóa quy hoạch, phát triển đô thị thông minh tại Quy Nhơn và Pleiku. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng quản lý, minh bạch dữ liệu, tối ưu hóa toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng, hướng tới xây dựng ngành xây dựng hiện đại, năng suất cao, chất lượng và phát triển bền vững.

Theo các chuyên gia, việc kết hợp đồng bộ giữa đầu tư hạ tầng, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn sẽ giúp ngành xây dựng Gia Lai không chỉ mở rộng quy mô tăng trưởng mà còn nâng cao năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP), sử dụng hiệu quả nguồn lực và tạo nền tảng cho tăng trưởng xanh, chất lượng trong giai đoạn 2026-2030.

Hiền Anh