Giải bài toán năng suất nhờ 'bộ ba' công nghệ - con người - sáng kiến

Những năm gần đây, nhờ đẩy mạnh hiện đại hóa sản xuất, Công ty TNHH Điện tử Foster Việt Nam (TP.HCM) từng bước giảm phụ thuộc vào lao động phổ thông – một thay đổi mang tính sống còn khi thị trường tuyển dụng ngày càng khó khăn.

Ông Nguyễn Trung Tính, Giám đốc chất lượng công ty cho biết, trước đây doanh nghiệp cần số lượng lớn lao động để đáp ứng sản xuất. Tuy nhiên, khi nguồn cung lao động không còn dồi dào, bài toán năng suất buộc phải được giải bằng cách thay đổi cách vận hành.

Nâng cao năng suất lao động từ đổi mới công nghệ và đào tạo.

Trọng tâm là đầu tư máy móc, đẩy mạnh tự động hóa các khâu sản xuất nhằm nâng cao độ chính xác, ổn định chất lượng sản phẩm. Đây không chỉ là giải pháp ngắn hạn mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững. Lợi thế của doanh nghiệp đa quốc gia cũng được tận dụng khi Foster Việt Nam chủ động đưa chuyên gia nước ngoài đến chuyển giao công nghệ, chuẩn hóa quy trình và nâng cao năng lực đội ngũ tại chỗ.

Tuy nhiên, theo ông Tính, công nghệ chỉ là một nửa câu chuyện. Yếu tố quyết định vẫn nằm ở con người. Doanh nghiệp buộc phải đào tạo lại, nâng cao kỹ năng để người lao động thích ứng với dây chuyền sản xuất mới. Nếu không, chính hệ thống hiện đại cũng có thể trở thành “gánh nặng”.

Tại Foster Việt Nam, hoạt động đào tạo được duy trì thường xuyên với sự kết hợp giữa chuyên gia quốc tế và đội ngũ kỹ thuật nội bộ. Người lao động không chỉ được nâng cao tay nghề mà còn được trang bị tư duy cải tiến, khả năng làm việc nhóm và thích ứng nhanh – những yếu tố then chốt để duy trì năng suất dài hạn. Song song đó, doanh nghiệp xây dựng cơ chế ghi nhận sáng kiến minh bạch, khuyến khích cải tiến từ những thay đổi nhỏ nhất. Đây chính là cách nhiều doanh nghiệp đang tận dụng “chất xám nội bộ” để tối ưu chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ở lĩnh vực công nghệ cao, áp lực nâng cao năng suất càng khắt khe hơn. Tại Công ty TNHH Bosch Global Software Technologies (TP.HCM), với khoảng 3.900 lao động, phần lớn có trình độ đại học trở lên, yêu cầu cập nhật kiến thức gần như là bắt buộc.

Bà Nguyễn Thị Bích Đào, Trưởng nhóm cấp cao quản lý tài năng cho biết, đặc thù ngành công nghệ thông tin thay đổi nhanh khiến người lao động phải liên tục bổ sung kỹ năng, chứng chỉ để không bị “lỗi thời”. Doanh nghiệp vì vậy đầu tư mạnh cho đào tạo, xây dựng lộ trình phát triển theo từng cấp bậc nhằm giúp nhân sự thích ứng và có cơ hội thăng tiến.

Không chỉ dừng ở đào tạo nội bộ, Bosch còn triển khai các chương trình huấn luyện xuyên quốc gia, trao đổi nhân sự giữa các đơn vị để tăng cường học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm. Nhờ đó, người lao động tham gia các dự án với tâm thế chủ động, đáp ứng yêu cầu chuyên môn và góp phần đảm bảo chất lượng sản phẩm.

Đáng chú ý, chính sách phúc lợi và môi trường làm việc cũng được cải thiện song song. Đây là yếu tố giữ chân nhân sự trong bối cảnh cạnh tranh nhân lực gay gắt. Tỷ lệ nghỉ việc được duy trì ở mức thấp cho thấy hiệu quả của chiến lược này.

Thực tế cho thấy, cải tiến máy móc, quy trình chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng với việc khơi dậy sáng kiến từ người lao động. Nếu thiếu sự tham gia của lực lượng này, đầu tư công nghệ khó tạo ra đột phá về năng suất.

Nhận thức rõ điều đó, nhiều doanh nghiệp đã phối hợp với Công đoàn phát động các phong trào thi đua sáng tạo đi vào thực chất. Tại Công ty TNHH SX-TM Vĩ Nam Việt, phong trào “Lao động giỏi – Lao động sáng tạo” trở thành động lực cốt lõi giúp doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh.

Ông Quách Vũ Bảo Châu, Chủ tịch Công đoàn công ty cho biết, doanh nghiệp luôn khuyến khích người lao động đóng góp ý tưởng, kể cả qua những hình thức đơn giản như tin nhắn. Những sáng kiến khả thi sẽ được hỗ trợ triển khai và thưởng “nóng” khi mang lại hiệu quả.

Không chỉ dừng ở tiền thưởng, người có sáng kiến còn có cơ hội được đề bạt lên vị trí quản lý với thu nhập cao hơn. Cơ chế này tạo động lực rõ ràng, giúp phong trào sáng tạo duy trì sức nóng qua nhiều năm. Kết quả, mỗi năm doanh nghiệp đều ghi nhận hàng chục sáng kiến có giá trị, góp phần giảm công đoạn, tiết kiệm nhân công và nâng cao chất lượng sản phẩm – những yếu tố trực tiếp gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Ở tầm vĩ mô, phong trào này tiếp tục được đẩy mạnh trong Tháng Công nhân 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”. Mục tiêu đặt ra không chỉ dừng ở khẩu hiệu, mà hướng tới khoảng 10% người lao động tham gia đề xuất sáng kiến, trong đó ít nhất 30% được áp dụng vào thực tiễn.

Công ty TNHH Điện tử Foster Việt Nam áp dụng dây chuyền sản xuất hiện đại kết hợp tập trung đào tạo để tăng năng suất lao động.

Để đạt được con số này, các cấp Công đoàn sẽ tổ chức cao điểm phát động sáng kiến, hỗ trợ triển khai và kịp thời biểu dương những đóng góp hiệu quả. Đây được xem là giải pháp quan trọng để đưa đổi mới sáng tạo trở thành hoạt động thường xuyên tại doanh nghiệp, thay vì phong trào mang tính hình thức.

Cùng với đó, các hoạt động nâng cao kỹ năng nghề, kỹ năng số, kết nối việc làm và hỗ trợ chuyển đổi nghề cũng được đẩy mạnh. Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế, nếu không nâng cấp kỹ năng, người lao động sẽ là nhóm chịu rủi ro lớn nhất.

Rõ ràng, nâng cao năng suất không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc. Doanh nghiệp nào chậm đổi mới sẽ bị đào thải; người lao động không nâng cấp kỹ năng cũng sẽ bị bỏ lại phía sau. Chỉ khi công nghệ, con người và cơ chế khuyến khích sáng tạo được kết hợp đồng bộ, “đòn bẩy năng suất” mới thực sự phát huy hiệu quả.

Hiền Anh