Hà Nội đồng hành cùng làng nghề, doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ tận dụng lợi thế từ các FTA thế hệ mới

Khai thác lợi thế làng nghề từ các FTA thế hệ mới

Hà Nội có lợi thế nổi bật về hệ thống làng nghề truyền thống, đội ngũ nghệ nhân lành nghề và các dòng sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Từ gốm sứ, mây tre đan, sơn mài, đồ gỗ mỹ nghệ đến lụa, thêu ren và các sản phẩm trang trí, quà tặng, hàng thủ công mỹ nghệ Thủ đô không chỉ có giá trị sử dụng mà còn chứa đựng giá trị văn hóa, nghệ thuật và tính sáng tạo riêng biệt.

Hà Nội hiện có 1.350 làng nghề, trong đó 327 làng nghề, làng nghề truyền thống đã được công nhận. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân khu vực nông thôn và thúc đẩy xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Trong bối cảnh Việt Nam thực thi nhiều FTA, đặc biệt là Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA), hàng thủ công mỹ nghệ có thêm điều kiện tiếp cận các thị trường rộng lớn. Việc cắt giảm thuế quan theo cam kết có thể tạo lợi thế về giá, giúp sản phẩm Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh với hàng hóa cùng loại từ các quốc gia khác.

Khu gian hàng Hà Nội tại hội chợ Mega Show Part I 2026 diễn ra từ ngày 20 đến 23/10 tại Hồng Kong (Trung Quốc)

Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện tương ứng của từng hiệp định. Bên cạnh đó, thị trường nhập khẩu ngày càng chú trọng chất lượng sản phẩm, an toàn sử dụng, nguồn gốc nguyên liệu, quy định về hóa chất, môi trường, ghi nhãn và quyền sở hữu trí tuệ. Đối với các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ tại làng nghề, đây là những yêu cầu không dễ đáp ứng nếu thiếu thông tin, nguồn lực và sự hỗ trợ chuyên môn.

Trước yêu cầu đó, Sở Công Thương Hà Nội, trực tiếp là Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến Thương mại Hà Nội xác định việc hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA cần gắn với đặc điểm của từng ngành hàng, từng thị trường và năng lực thực tế của cơ sở sản xuất. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc giúp doanh nghiệp biết đến ưu đãi thuế quan mà còn từng bước nâng cao khả năng tổ chức sản xuất, hoàn thiện sản phẩm, tìm kiếm đối tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, tạo điều kiện để doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ giới thiệu sản phẩm, tiếp cận nhà nhập khẩu, kết nối hệ thống phân phối và tìm kiếm đơn hàng xuất khẩu.

Thông qua các chương trình hội chợ, triển lãm, kết nối giao thương và quảng bá sản phẩm, Sở Công Thương Hà Nội góp phần tạo cầu nối giữa các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp làng nghề với đối tác thương mại trong nước và quốc tế. Đây là cơ hội để doanh nghiệp giới thiệu những sản phẩm có thế mạnh, từ đó đánh giá thị hiếu khách hàng, nắm bắt xu hướng thiết kế, cập nhật yêu cầu của nhà nhập khẩu và tìm kiếm hướng phát triển sản phẩm phù hợp.

Đặc biệt, việc hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội chợ, triển lãm quốc tế có ý nghĩa thiết thực đối với ngành thủ công mỹ nghệ. Tại những sự kiện này, doanh nghiệp có thể trực tiếp tiếp xúc với nhà phân phối, nhà thiết kế, đơn vị kinh doanh quà tặng, trang trí nội thất và các đối tác chuyên ngành. Thông qua trao đổi trực tiếp, doanh nghiệp có điều kiện giới thiệu câu chuyện sản phẩm, giá trị văn hóa của làng nghề, kỹ thuật chế tác và khả năng đáp ứng các đơn hàng theo yêu cầu riêng.

Điển hình là Hà Nội thường xuyên tổ chức đoàn doanh nghiệp tham gia hội chợ Mega Show Part I diễn ra vào tháng 10 hàng năm tại Hồng Kông (Trung Quốc). Đây là một trong những hội chợ thương mại quốc tế chuyên ngành thủ công mỹ nghệ có quy mô lớn, được tổ chức thường niên từ năm 1992, có vai trò là điểm kết nối nguồn hàng quan trọng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tại hội chợ Mega Show Part I 2026 diễn ra từ ngày 20 đến 23/10/2026, khu gian hàng của doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ Hà Nội đã đón trên 2.500 lượt khách tham quan, giao dịch, góp phần đẩy mạnh và mở rộng thị trường xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ của Hà Nội.

Bên cạnh hoạt động ở nước ngoài, các chương trình hội chợ, triển lãm trong nước cũng là kênh quan trọng để quảng bá hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội. Những sự kiện như Hội chợ Quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội (Hanoi Gift Show) tạo không gian kết nối giữa nhà sản xuất với nhà mua hàng, đơn vị thiết kế và đối tác phân phối. Qua đó, doanh nghiệp có thể mở rộng mạng lưới giao thương, tìm kiếm cơ hội hợp tác và chuẩn bị tốt hơn trước khi tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao.

Hội chợ Quà tặng hàng thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2026 (Hanoi Gift Show 2026) tạo không gian kết nối giữa nhà sản xuất với nhà mua hàng, đơn vị thiết kế và đối tác phân phối.

Hướng dẫn quy tắc xuất xứ, đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu

Cùng với mở rộng thị trường, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến Thương mại Hà Nội chú trọng tuyên truyền, phổ biến thông tin về các FTA, ưu đãi thuế quan và điều kiện hưởng ưu đãi, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch xuất khẩu.
Bên cạnh xuất xứ, chất lượng và an toàn sản phẩm cũng là những yếu tố quyết định khả năng duy trì đơn hàng. Các cơ sở sản xuất cần kiểm soát độ bền, độ an toàn trong quá trình sử dụng, thành phần nguyên liệu và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Quy định về ghi nhãn, bao bì, thông tin sản phẩm và sở hữu trí tuệ cũng cần được doanh nghiệp quan tâm ngay từ khâu thiết kế. Việc đăng ký, bảo hộ nhãn hiệu; sử dụng hình ảnh, họa tiết và thiết kế hợp pháp; xây dựng thông tin sản phẩm rõ ràng sẽ góp phần hạn chế tranh chấp, bảo vệ giá trị sáng tạo và nâng cao uy tín của thương hiệu làng nghề.

Theo ông Hoàng Minh Lâm- Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội, để tận dụng hiệu quả các FTA, xúc tiến thương mại cần đi đôi với nâng cao năng lực sản xuất. Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở làng nghề vẫn hoạt động với quy mô nhỏ, nguồn lực đầu tư hạn chế, năng lực thiết kế và quản trị chưa đồng đều. Nếu không đổi mới công nghệ, cải tiến mẫu mã và chuẩn hóa chất lượng, doanh nghiệp sẽ khó đáp ứng những đơn hàng lớn, yêu cầu giao hàng ổn định hoặc tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Vì vậy, cùng với xúc tiến thương mại, hoạt động khuyến công có vai trò hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn, trong đó có các cơ sở sản xuất thủ công mỹ nghệ, ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, cải tiến quy trình và nâng cao năng suất. Việc ứng dụng công nghệ phù hợp không nhằm thay thế hoàn toàn kỹ thuật thủ công truyền thống, mà hướng đến giảm những công đoạn nặng nhọc, nâng độ đồng đều của sản phẩm và bảo đảm chất lượng trong khi vẫn giữ được giá trị sáng tạo của nghệ nhân.

Mặt khác, phát triển mẫu mã và xây dựng thương hiệu cần được xác định là khâu quan trọng trong chiến lược xuất khẩu. Những sản phẩm có câu chuyện rõ ràng về nguồn gốc, văn hóa, người làm nghề và quy trình chế tác sẽ có thêm cơ hội tạo sự khác biệt, thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá bán.

Ông Hoàng Minh Lâm nhấn mạnh, trong bối cảnh các thị trường ngày càng quan tâm đến phát triển bền vững, doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ cũng cần chú trọng sử dụng nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, tiết kiệm năng lượng, hạn chế chất thải và cải thiện điều kiện lao động. Đây vừa là yêu cầu của nhiều đối tác, vừa là hướng đi để nâng cao chất lượng tăng trưởng, bảo tồn nghề truyền thống và phát triển kinh tế nông thôn.

Lê Kim Liên