Làng nghề Hà Nội tận dụng cơ hội từ các FTA thế hệ mới, thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu

Mở rộng cánh cửa xuất khẩu

Việt Nam đã tham gia và thực thi nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có những hiệp định thế hệ mới như Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) và Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Các hiệp định này mở ra cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn, từng bước cắt giảm thuế quan đối với nhiều dòng hàng hóa, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và mạng lưới phân phối quốc tế.

Đối với sản phẩm làng nghề Hà Nội, đây là cơ hội đáng chú ý để phát huy lợi thế về nguồn nguyên liệu, tay nghề thủ công, giá trị văn hóa và tính độc đáo của sản phẩm. Từ gốm sứ Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, đồ gỗ mỹ nghệ, mây tre đan đến các sản phẩm thêu ren, sơn mài, hàng thủ công mỹ nghệ và quà tặng mang bản sắc Việt Nam, nhiều nhóm sản phẩm có khả năng đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng quốc tế.

Sản phẩm mây tre đan của làng nghề Hà Nội đã có mặt tại nhiều thị trường quốc tế

Hà Nội vốn được biết đến là mảnh đất trăm nghề, với hơn 1.300 làng nghề và làng có nghề truyền thống. Không chỉ đóng góp vào phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, các làng nghề còn lưu giữ những giá trị văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ. Một số sản phẩm đã tạo dựng được uy tín trên thị trường trong nước và quốc tế, trở thành lợi thế để Thủ đô phát triển xuất khẩu gắn với quảng bá văn hóa Việt Nam.

Trong bối cảnh nhu cầu quốc tế ngày càng đa dạng, người tiêu dùng tại nhiều thị trường không chỉ quan tâm đến công năng, giá cả mà còn chú trọng thiết kế, tính độc bản, nguồn gốc nguyên liệu, trách nhiệm môi trường và câu chuyện văn hóa đằng sau sản phẩm. Đây chính là dư địa để hàng thủ công mỹ nghệ và sản phẩm làng nghề Hà Nội nâng cao giá trị, tạo sự khác biệt so với các sản phẩm sản xuất hàng loạt.

Việc tận dụng EVFTA có thể giúp hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ và các điều kiện liên quan được hưởng ưu đãi thuế quan khi tiếp cận thị trường EU. Trong khi đó, CPTPP tạo thêm cơ hội mở rộng thị trường tại các nền kinh tế thành viên ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương và châu Mỹ. Mỗi thị trường có đặc điểm tiêu dùng, cơ chế quản lý và yêu cầu nhập khẩu riêng, đòi hỏi doanh nghiệp làng nghề phải nghiên cứu kỹ trước khi xây dựng kế hoạch xuất khẩu.

Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả các FTA thế hệ mới

Đến nay, hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam đã có mặt tại 163 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Các sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu phần lớn đến từ những làng nghề truyền thống nổi tiếng như Bát Tràng (gốm), Vạn Phúc (lụa), Phú Vinh (mây tre đan), Đồng Kỵ (gỗ mỹ nghệ)...

Thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ ngày càng mở rộng, với các thị trường chủ lực là Mỹ (chiếm 35% kim ngạch xuất khẩu hằng năm), Nhật Bản và châu Âu. Ngoài các thị trường truyền thống, sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam cũng đang dần chinh phục các thị trường mới như Nga, Hàn Quốc, Australia và Đài Loan (Trung Quốc).

Theo định hướng đẩy mạnh xuất khẩu của Hà Nội giai đoạn 2026–2030, thành phố chú trọng khai thác hiệu quả các FTA thế hệ mới, đa dạng hóa thị trường, phát triển sản phẩm xanh, sản phẩm có giá trị gia tăng cao và thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới. Đây là cơ sở quan trọng để các làng nghề chuyển từ phương thức sản xuất, kinh doanh truyền thống sang mô hình phát triển chuyên nghiệp, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường quốc tế.

Theo ông Hoàng Minh Lâm- Giám đốc Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội, thời gian qua, Hà Nội đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA để gia tăng xuất khẩu. Trong đó, chú hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn bền vững, truy xuất nguồn gốc; thúc đẩy chuyển đổi số; đồng thời, theo dõi sát tình hình doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ trong phạm vi thẩm quyền.

Cùng với đó là các hoạt động thiết kế sáng tạo mẫu sản phẩm, công nhận sản phẩm tiêu biểu, hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao năng suất, chất lượng và bảo vệ môi trường. Đặc biệt, Thành phố sẽ chú trọng xúc tiến thương mại, đăng ký thương hiệu, hỗ trợ truyền thông, hội chợ triển lãm và phát triển sàn giao dịch điện tử cho hàng thủ công mỹ nghệ.

“Việc tận dụng tối đa lợi thế từ các FTA thế hệ mới sẽ tạo ra bước tiến lớn trong sản xuất, xuất khẩu sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Thủ đô. Bên cạnh đó, doanh nghiệp, làng nghề cần chủ động tìm hiểu hàng rào kỹ thuật, không ngừng đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực công nghệ nội tại để vượt qua tiêu chuẩn khắt khe của thị trường, nhằm thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ”- ông Hoàng Minh Lâm nhấn mạnh.

Lê Kim Liên