Hà Nội: Hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng lợi thế FTA thế hệ mới, thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu hàng TCMN

Cơ hội vàng cho doanh nghiệp xuất khẩu

Thời gian qua, hội nhập kinh tế quốc tế và việc tham gia vào các Hiệp định thương mại (FTA) đã mang lại hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Đến nay, Việt Nam đã ký kết và thực thi 17 FTA với nhiều đối tác lớn trên thế giới, trong đó có các FTA thế hệ mới như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại Tự do Liên minh Châu Âu - Việt Nam (EVFTA) và Hiệp định Thương mại Tự do Vương quốc Anh - Việt Nam (UKVFTA).

Các hiệp định này không chỉ được đặc trưng bởi tự do hóa thuế quan rộng rãi, mà còn bởi các cam kết sâu rộng về đầu tư, dịch vụ, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn lao động, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Việc Việt Nam tham gia các FTA, đặc biệt là các FTA thế hệ mới đã giúp giảm thuế xuất khẩu và mở rộng cơ hội thị trường cho các ngành kinh tế nói chung và ngành thủ công mỹ nghệ nói riêng.

Theo số liệu thống kê mới nhất của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), 8 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng mây, tre, cói, thảm đạt 574 triệu USD, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước.

Thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ ngày càng mở rộng, với các thị trường chủ lực là Mỹ (chiếm 35% kim ngạch xuất khẩu hằng năm), Nhật Bản và châu Âu. Ngoài các thị trường truyền thống, sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam cũng đang dần chinh phục các thị trường mới như Nga, Hàn Quốc, Australia và Đài Loan (Trung Quốc).

Đến nay, hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam đã có mặt tại 163 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Các sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu phần lớn đến từ những làng nghề truyền thống nổi tiếng như Bát Tràng (gốm), Vạn Phúc (lụa), Phú Vinh (mây tre đan), Đồng Kỵ (gỗ mỹ nghệ)...

Tận dụng tốt lợi thế từ các FTA thế hệ mới

Theo Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030 của thành phố Hà Nội, mục tiêu giai đoạn 2023-2025 là tăng trưởng xuất khẩu đạt 4,4%-5%/năm; giai đoạn 2026-2030 đạt 5,1%-5,5%/năm; đến năm 2030 có từ 6-10 nhóm hàng thủ công mỹ nghệ của các làng nghề Hà Nội được xuất khẩu trực tiếp sang các thị trường nước ngoài; đồng thời, nâng tỷ trọng xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ chiếm từ 3%-5% trong tỷ trọng xuất khẩu của Thành phố.

Trong 9 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của Hà Nội đạt 15,7 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước, trong đó các thị trường xuất khẩu có tham gia FTA đều tăng trưởng cao so với năm 2024. Tuy nhiên, quy mô, giá trị trong tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu của thành phố Hà Nội vào các thị trường có FTA chưa lớn, chỉ từ 15% đến 30%.

Theo Sở Công Thương Hà Nội, Thành phố xác định, cần khai thác hiệu quả lợi ích các FTA mà Việt Nam đã ký kết làm động lực để phát triển xuất nhập khẩu cả về lượng và chất. Trong thời gian qua, Thành phố đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA để gia tăng xuất khẩu.

Lãnh đạo Sở Công Thương Hà Nội cho biết, thời gian tới, việc triển khai các FTA sẽ bước vào giai đoạn thực thi những cam kết mạnh mẽ hơn. Vì vậy, thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục tập trung các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tốt các ưu đãi thuế quan, thông tin thị trường và quy tắc xuất xứ. Đồng thời, theo dõi sát tình hình doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ trong phạm vi thẩm quyền.

Bên cạnh đó là các hoạt động thiết kế sáng tạo mẫu sản phẩm, công nhận sản phẩm tiêu biểu, hỗ trợ ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao năng suất chất lượng và bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, Thành phố sẽ chú trọng xúc tiến thương mại, đăng ký thương hiệu, hỗ trợ truyền thông, hội chợ triển lãm và phát triển sàn giao dịch điện tử cho hàng thủ công mỹ nghệ.

Đồng thời hỗ trợ xây dựng các nhà trưng bày, hệ thống thông tin về sản phẩm làng nghề, chú trọng bảo tồn giá trị truyền thống sản phẩm thủ công mỹ nghệ; xây dựng các dự án phát triển nghề và làng nghề; gắn phát triển làng nghề với phát triển du lịch, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của hàng thủ công mỹ nghệ…

Để khai thác hiệu quả thị trường EU, các doanh nghiệp, làng nghề cần chủ động tìm hiểu hàng rào kỹ thuật, không ngừng đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực công nghệ nội tại để vượt qua tiêu chuẩn khắt khe.

Lãnh đạo Sở Công Thương Hà Nội khẳng định, việc tận dụng tối đa lợi thế từ các FTA thế hệ mới sẽ tạo ra bước tiến lớn trong sản xuất, xuất khẩu sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Thủ đô; đồng thời, khuyến nghị các doanh nghiệp, làng nghề cần chủ động tìm hiểu hàng rào kỹ thuật, không ngừng đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực công nghệ nội tại để vượt qua tiêu chuẩn khắt khe của thị trường, nhằm thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ.

Lê Kim Liên