Hạ tầng thông minh - động lực mới cho chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu rất lớn và đầy khát vọng. Đại hội XIV của Đảng xác định đến năm 2030 nước ta trở thành quốc gia đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Các yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao đặt ra yêu cầu hạ tầng năng lượng phải đi trước một bước, bảo đảm cung ứng đầy đủ, ổn định và an toàn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như đời sống xã hội.

“Diễn đàn Phát triển hạ tầng năng lượng thông minh” nhằm tạo không gian đối thoại giữa cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức quốc tế, giới chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đây là cơ hội để các bên cùng trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, cập nhật xu hướng công nghệ mới, nhận diện cơ hội và thách thức, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển hạ tầng năng lượng thông minh tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Tổng Giám đốc VOV Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh, Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định rõ yêu cầu xây dựng hệ thống năng lượng quốc gia đồng bộ, hiện đại, thông minh; tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực năng lượng.

Cùng với Luật Điện lực năm 2024, Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được điều chỉnh và các cơ chế, chính sách liên quan, những định hướng lớn này đang mở ra không gian phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quy hoạch, đầu tư, quản lý và vận hành hệ thống năng lượng quốc gia. Bên cạnh đó, cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam tại Hội nghị COP26 tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo và từng bước hình thành hạ tầng năng lượng thế hệ mới.

Đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và nhà đầu tư tham dự “Diễn đàn Phát triển hạ tầng năng lượng thông minh”. 

Theo ông Phạm Mạnh Hùng, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, hạ tầng năng lượng không còn chỉ là những nhà máy điện hay đường dây truyền tải điện. Hạ tầng năng lượng của tương lai phải là hạ tầng thông minh, được vận hành trên nền tảng dữ liệu, công nghệ số và các giải pháp đổi mới sáng tạo.

“Từ lưới điện thông minh, hệ thống lưu trữ năng lượng, tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và Internet vạn vật trong quản lý và vận hành hệ thống năng lượng, tất cả đang mở ra cơ hội mới để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phát thải và tăng cường khả năng tự chủ của nền kinh tế. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra không ít thách thức về cơ chế chính sách, nguồn vốn đầu tư, công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao và sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp, giới khoa học cùng các đối tác quốc tế. Đó chính là lý do Diễn đàn Phát triển hạ tầng năng lượng thông minh được tổ chức hôm nay”, Phó Tổng Giám đốc VOV Phạm Mạnh Hùng nói.

Phó Tổng Giám đốc VOV kỳ vọng diễn đàn sẽ trở thành không gian đối thoại cởi mở, nơi các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và nhà đầu tư cùng trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, chia sẻ các xu hướng công nghệ mới, nhận diện cơ hội, thách thức và đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm thúc đẩy phát triển hạ tầng năng lượng thông minh tại Việt Nam.

Với sự tham gia của nhiều chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế, Diễn đàn sẽ đóng góp thêm những luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng cho quá trình hoàn thiện chính sách, huy động nguồn lực xã hội và thúc đẩy chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam.

“Kinh nghiệm phát triển của các quốc gia cho thấy, mỗi bước nhảy vọt về kinh tế đều gắn liền với một cuộc cách mạng về năng lượng. Việt Nam đang đứng trước cơ hội thực hiện cuộc chuyển đổi đó. Với quyết tâm của Đảng, Nhà nước, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, giới khoa học và đối tác quốc tế, chúng ta hoàn toàn có thể xây dựng được một hệ thống năng lượng xanh, thông minh, an toàn và bền vững; qua đó tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước đến năm 2045”, ông Phạm Mạnh Hùng chia sẻ.

Tại diễn đàn, các đại biểu và chuyên gia tập trung thảo luận nhiều nội dung trọng tâm như: cơ chế huy động nguồn lực tài chính cho phát triển hạ tầng năng lượng thông minh; thực trạng và triển vọng phát triển hạ tầng năng lượng của Việt Nam đến năm 2035; định hướng phát triển đô thị thông minh gắn với hạ tầng năng lượng trong giai đoạn 2026-2035; xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam; giải pháp tích hợp hạ tầng năng lượng trong quy hoạch đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới mục tiêu trung hòa carbon...

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số; thực hiện các cam kết quốc tế về tăng trưởng xanh, phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính, phát triển hạ tầng năng lượng thông minh được xem là một trong những yếu tố nền tảng nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành hệ thống năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng trong giai đoạn mới.

Theo các chuyên gia, hạ tầng năng lượng thông minh đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa vận hành hệ thống năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tăng cường khả năng tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo, đồng thời góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển xanh của Việt Nam.

Hà My