Hải Phòng tạo đà cho doanh nghiệp nâng cao năng suất, chuyển đổi số và sản xuất thông minh

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu liên tục biến động, yêu cầu về chất lượng sản phẩm, năng suất lao động và khả năng tham gia chuỗi cung ứng quốc tế ngày càng khắt khe, cộng đồng doanh nghiệp đang đứng trước áp lực phải đổi mới để duy trì năng lực cạnh tranh. Đối với Hải Phòng – một trong những trung tâm công nghiệp, cảng biển và logistics lớn nhất cả nước yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi thành phố đang hướng tới mục tiêu phát triển theo mô hình công nghiệp hiện đại, xanh và thông minh.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn gặp không ít khó khăn trong quá trình chuyển đổi mô hình sản xuất. Hệ thống quản trị còn mang tính truyền thống, dữ liệu sản xuất chưa được kết nối đồng bộ, khả năng khai thác dữ liệu phục vụ điều hành còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả sử dụng nguồn lực, năng suất lao động cũng như khả năng thích ứng trước những biến động của thị trường.

Trong khi đó, sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây và tự động hóa đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong lĩnh vực sản xuất trên toàn thế giới. Các doanh nghiệp muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu không chỉ cần bảo đảm chất lượng sản phẩm mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tính minh bạch trong quản trị và khả năng vận hành linh hoạt dựa trên dữ liệu.

Hải Phòng không ngừng hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất gắn với chuyển đổi số và phát triển sản xuất thông minh. Ảnh: Đức Anh

Trước những yêu cầu mới đó, nâng cao năng suất gắn với chuyển đổi số và phát triển sản xuất thông minh được xem là hướng đi tất yếu. Theo các chuyên gia, chuyển đổi số không đơn thuần là đầu tư máy móc hay phần mềm mà là quá trình thay đổi toàn diện từ tư duy quản trị đến phương thức vận hành doanh nghiệp. Trong đó, việc xây dựng nền tảng năng suất vững chắc đóng vai trò then chốt.

Các công cụ cải tiến như 5S, Kaizen, Lean hay TPM tiếp tục được đánh giá là những giải pháp hiệu quả giúp doanh nghiệp giảm lãng phí, tối ưu hóa quy trình, nâng cao hiệu suất thiết bị và cải thiện môi trường làm việc. Khi được kết hợp với các nền tảng số, những công cụ này sẽ tạo ra hiệu quả cộng hưởng, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị và gia tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Đặc biệt, sản xuất thông minh đang trở thành xu hướng phát triển của nhiều doanh nghiệp công nghiệp. Mô hình này cho phép kết nối dữ liệu, con người và máy móc trên cùng một hệ thống, giúp quá trình sản xuất được giám sát theo thời gian thực, nâng cao khả năng dự báo, tối ưu hóa vận hành và giảm thiểu chi phí. Đây cũng là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.

Để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các phương thức quản trị hiện đại, thời gian qua, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Hải Phòng phối hợp với Viện Năng suất Chất lượng Việt Nam triển khai nhiều hoạt động đào tạo, tư vấn và phổ biến kiến thức về năng suất chất lượng, chuyển đổi số và sản xuất thông minh. Các chương trình tập trung vào những nội dung thiết thực như cải tiến hiện trường, quản lý tinh gọn, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số trong sản xuất và xây dựng các dự án cải tiến tại doanh nghiệp. Qua đó, doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận các mô hình tiên tiến, học hỏi kinh nghiệm thực tiễn và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp với điều kiện hoạt động của mình.

Song song với việc hỗ trợ doanh nghiệp, Hải Phòng cũng đang tạo dựng những nền tảng thuận lợi cho quá trình chuyển đổi số trên quy mô toàn thành phố. Những năm gần đây, địa phương đã đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng số, từng bước hình thành hệ sinh thái số đồng bộ phục vụ chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Hạ tầng viễn thông băng rộng được phủ rộng khắp, trung tâm dữ liệu hiện đại được đưa vào vận hành, hệ thống trung tâm điều hành thông minh (IOC) cùng kho dữ liệu dùng chung đang góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và khai thác dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Với nhiều lợi thế về hạ tầng công nghiệp, logistics, cùng nền tảng chuyển đổi số Hải Phòng có nhiều điều kiện để trở thành trung tâm sản xuất hiện đại của khu vực phía Bắc. Ảnh: B. Đầu Tư

Nhờ những nỗ lực đó, Hải Phòng đã vươn lên nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số. Thành phố hiện đứng thứ 3 toàn quốc về Chỉ số chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI) năm 2025, đồng thời từng bước khẳng định vị thế là một trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực phía Bắc.

Đáng chú ý, Hải Phòng đang triển khai Đề án phát triển đô thị thông minh với định hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Nhiều nền tảng công nghệ hiện đại như bản sao số đô thị, internet vạn vật đô thị, trung tâm tính toán AI, logistics thông minh, cảng biển thông minh và các giải pháp quản trị đô thị theo thời gian thực đang được xây dựng. Cùng với đó, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố cũng ngày càng hoàn thiện thông qua các chính sách hỗ trợ startup công nghệ, phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược và nghiên cứu cơ chế thử nghiệm cho các mô hình mới.

Liên quan tới vấn đề này, theo ông Nguyễn Tùng Lâm, Viện trưởng Viện Năng suất Chất lượng Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, doanh nghiệp cần chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và đẩy mạnh chuyển đổi số để thích ứng với yêu cầu phát triển mới. Việc áp dụng các công cụ cải tiến năng suất, hệ thống quản lý tiên tiến và mô hình sản xuất thông minh không chỉ giúp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo nền tảng phát triển bền vững trong dài hạn.

Đặc biệt, với lợi thế về hạ tầng công nghiệp, logistics, cùng nền tảng chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang được đầu tư mạnh mẽ, Hải Phòng có nhiều điều kiện để trở thành trung tâm sản xuất hiện đại của khu vực phía Bắc. Trong hành trình đó, nâng cao năng suất, chuyển đổi số và sản xuất thông minh sẽ tiếp tục là chìa khóa giúp doanh nghiệp gia tăng năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững và nắm bắt hiệu quả những cơ hội của nền kinh tế số.

Lê Lan