ISO sửa đổi tiêu chuẩn yêu cầu đối với thiết bị đo góc nghiêng điện tử trên tàu biển

Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) vừa công bố phiên bản sửa đổi của ISO 19697:2026 – Ships and marine technology - Navigation and ship operations - Electronic inclinometers (Công nghệ hàng hải - Điều hướng và khai thác tàu - Thiết bị đo góc nghiêng điện tử). Phiên bản mới được cập nhật nhằm đáp ứng các sửa đổi của Công ước SOLAS, bổ sung yêu cầu về quản lý cảnh báo và kết nối dữ liệu, góp phần nâng cao an toàn hàng hải trong bối cảnh ngành vận tải biển ngày càng đẩy mạnh số hóa.

Việc ISO sửa đổi ISO 19697:2026 phiên bảm mới diễn ra trong bối cảnh các quy định quốc tế về an toàn hàng hải đang có nhiều thay đổi. Theo các sửa đổi của Chương V Công ước quốc tế về an toàn sinh mạng trên biển (SOLAS), kể từ ngày 1/1/2026, các tàu container và tàu chở hàng rời có tổng dung tích từ 3.000 GT trở lên được đóng mới sẽ phải trang bị thiết bị đo góc nghiêng điện tử hoặc hệ thống tương đương có khả năng xác định, hiển thị và ghi lại chuyển động lắc của tàu. Quy định này được đưa ra nhằm tăng cường khả năng theo dõi trạng thái ổn định của tàu, hỗ trợ thuyền viên đưa ra quyết định kịp thời, đồng thời phục vụ công tác điều tra khi xảy ra tai nạn hàng hải.

 ISO cập nhật phiên bản tiêu chuẩn mới của thiết bị đo góc nghiêng điện tử tàu thuyền hàng hải.

Thiết bị đo góc nghiêng điện tử là một trong những thiết bị hỗ trợ điều hướng quan trọng trên buồng lái. Thiết bị cung cấp liên tục các thông tin về góc nghiêng, biên độ lắc và chu kỳ lắc của tàu, giúp người vận hành nhận biết sớm diễn biến bất thường có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của phương tiện. Theo ISO, các yêu cầu của tiêu chuẩn cũng được xây dựng trên cơ sở xem xét đầy đủ yếu tố con người, nguyên tắc công thái học và những tiến bộ mới của công nghệ nhằm bảo đảm thiết bị dễ sử dụng và có độ tin cậy cao trong điều kiện khai thác thực tế.

Phiên bản trước của tiêu chuẩn - ISO 19697:2016 quy định các yêu cầu thử nghiệm đối với thiết bị đo góc nghiêng điện tử phù hợp với tiêu chuẩn tính năng của IMO theo Nghị quyết MSC.363(92). Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ áp dụng, tiêu chuẩn này bộc lộ một số hạn chế khi chưa bao gồm các yêu cầu về Bridge Alert Management (BAM) – hệ thống quản lý cảnh báo trên buồng lái cũng như chưa tính đến xu hướng kết nối mạng ngày càng phổ biến giữa các thiết bị điện tử trên tàu. Đây cũng chính là những nội dung trọng tâm được cập nhật trong phiên bản ISO 19697:2026.

Theo đó, phiên bản mới bổ sung các phương pháp thử nghiệm và tiêu chí đánh giá hiệu năng được hài hòa ở cấp độ quốc tế nhằm bảo đảm thiết bị đáp ứng tốt hơn yêu cầu khai thác hiện đại. Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý là việc đưa vào các yêu cầu về cảnh báo liên quan đến BAM, trong đó có cảnh báo "power fail" để phát hiện tình trạng mất hoặc suy giảm nguồn điện cấp cho thiết bị. Việc bổ sung chức năng này giúp thuyền viên nhanh chóng nhận biết sự cố, tránh nguy cơ thiết bị ngừng hoạt động hoặc cung cấp dữ liệu không chính xác trong quá trình điều hướng.

Bên cạnh đó, ISO 19697:2026 còn bổ sung các phụ lục mới liên quan đến chuỗi giao diện IEC 61162, bao gồm khả năng kết nối qua mạng LAN bằng phương thức được tiêu chuẩn hóa quốc tế. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm tăng cường khả năng liên thông giữa thiết bị đo góc nghiêng với các hệ thống điện tử khác trên tàu như thiết bị ghi dữ liệu hành trình (VDR) và thiết bị điều hướng tích hợp. Đồng thời, tiêu chuẩn cũng bổ sung mã nhận dạng cảnh báo thống nhất để việc trao đổi dữ liệu giữa các thiết bị trở nên đồng bộ và hiệu quả hơn.

Theo thông tin từ nhóm xây dựng tiêu chuẩn, quá trình sửa đổi được thực hiện bởi ISO/TC 8/SC 6/WG 9 (Indicators) dưới sự điều phối của Tiến sĩ Takeshi Yokoi, Giám đốc Văn phòng An toàn vận hành Hệ thống định vị động thuộc Viện Nghiên cứu Hàng hải Quốc gia Nhật Bản (NMRI). Nhóm công tác đã phối hợp cùng các chuyên gia đến từ nhiều quốc gia để xây dựng bộ yêu cầu mới, bảo đảm tiêu chuẩn phản ánh đúng nhu cầu thực tiễn cũng như xu hướng phát triển của công nghệ hàng hải hiện nay.

ISO cho biết, việc sửa đổi tiêu chuẩn không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu bắt buộc mới của SOLAS mà còn tạo nền tảng cho quá trình chứng nhận thiết bị trong tương lai. Khi các sửa đổi của SOLAS chính thức có hiệu lực, thiết bị đo góc nghiêng điện tử dự kiến sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh của Chỉ thị Thiết bị Hàng hải châu Âu (Marine Equipment Directive - MED). Điều này sẽ hỗ trợ quá trình chứng nhận thiết bị và thúc đẩy việc triển khai rộng rãi các hệ thống đo góc nghiêng điện tử tiên tiến trên phạm vi toàn cầu.

Bảo Linh