K’ Brèo đổi đời nhờ trồng xen sầu riêng

Từ 1 ha cà phê đến vườn sầu riêng cho thu tiền tỷ

Năm 2000, khi Công ty Dona Techno hỗ trợ giống sầu riêng cho nông dân xã Đinh Trang Hòa cũ, ông K’ Brèo là một trong những người đầu tiên đăng ký tham gia, nhận 150 cây giống.

Thời điểm đó, cà phê vẫn là cây trồng chủ lực của người dân địa phương, còn sầu riêng là loại cây mới, đòi hỏi người trồng phải đầu tư vốn và nắm vững kỹ thuật chăm sóc. Do chưa có kinh nghiệm, trong số 150 cây giống ban đầu chỉ còn khoảng 100 cây sống và phát triển.

Không vì thế mà bỏ cuộc, ông K’ Brèo tiếp tục chăm sóc, vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Với diện tích chỉ 1 ha, ông nhận thấy nếu chỉ dựa vào cây cà phê thì khó nâng cao thu nhập khi giá nông sản thường xuyên biến động. Ông quyết định trồng xen sầu riêng, hướng đến việc nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất.

Mạnh dạn trồng xen sầu riêng trong vườn cà phê, ông K’Brèo từng bước nâng cao giá trị sản xuất, cải thiện cuộc sống gia đình.

“Gia đình chỉ có 1 ha đất canh tác. Nếu chỉ trồng cà phê thì rất khó nâng cao thu nhập vì giá cả bấp bênh. Tôi chọn trồng xen sầu riêng để phát triển kinh tế lâu dài. Những năm đầu vừa làm vừa học, dần dần mới nắm được kỹ thuật chăm sóc”, ông K’ Brèo chia sẻ.

Sau khoảng 5 năm chăm sóc, vườn sầu riêng bắt đầu cho thu hoạch ổn định. Trên 1 ha, gia đình ông duy trì khoảng 100 cây sầu riêng trồng xen trong vườn cà phê, mỗi năm thu khoảng 3 tấn cà phê nhân và từ 10 - 17 tấn sầu riêng.

Giai đoạn 2010 - 2015, khi giá sầu riêng dao động từ 20.000 - 40.000 đồng/kg, tổng thu nhập của gia đình đạt khoảng 400 triệu đồng/năm. Kết quả này tiếp thêm động lực để ông tiếp tục đầu tư, mở rộng sản xuất.

Theo ông K’ Brèo, điều quan trọng để cây sầu riêng phát triển ổn định là người trồng phải chủ động học hỏi và cập nhật kỹ thuật. Bên cạnh điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, người trồng cần biết cách nhận diện sâu bệnh, điều tiết nước tưới trong mùa khô, xử lý phân hóa mầm hoa và chăm sóc cây trong giai đoạn ra hoa, đậu trái.

Từ kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, ông từng bước áp dụng các biện pháp như tỉa cành, tạo tán, tưới nước tiết kiệm, bón phân hợp lý và xử lý ra hoa đúng thời điểm. Nhờ đó, năng suất vườn cây ngày càng được nâng lên.

Từ nguồn thu ổn định, năm 2015, gia đình ông xây dựng căn nhà trị giá gần 1,3 tỉ đồng và tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất. Sau khi chia đất cho các con, hiện vợ chồng ông vẫn sở hữu 2,8 ha với khoảng 600 cây sầu riêng đang cho thu hoạch.

Năm 2025, gia đình ông tiếp tục xây dựng thêm một căn nhà trị giá khoảng 1,4 tỉ đồng ngay tại khu sản xuất, vừa phục vụ sinh hoạt, vừa thuận tiện chăm sóc vườn. Ông cũng cùng người dân trong vùng đóng góp kinh phí làm đường vào khu sản xuất, tạo thuận lợi cho việc vận chuyển nông sản.

Không chỉ làm giàu, còn chia sẻ kinh nghiệm với bà con

Những năm gần đây, vườn sầu riêng của gia đình ông K’ Brèo cho sản lượng khoảng 30 - 50 tấn/năm. Tùy giá thị trường, tổng thu nhập đạt từ 800 triệu đồng đến hơn 2,6 tỉ đồng/năm. Từ hiệu quả sản xuất, nhiều người dân địa phương gọi ông là “tỷ phú sầu riêng” của vùng đất Hòa Ninh.

Ông K’ Bụi, chuyên viên Phòng Văn hóa xã Hòa Ninh, cho biết: “Ông K’ Brèo là một trong những nông dân tiên phong đưa cây sầu riêng vào sản xuất tại địa phương. Qua nhiều năm kiên trì học hỏi, ứng dụng kỹ thuật, mô hình của ông trở thành một trong những mô hình sản xuất hiệu quả”.

Điều đáng quý là ông K’ Brèo không giữ riêng kinh nghiệm cho gia đình mà thường xuyên chia sẻ với bà con trong vùng. Nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số đến tham quan, học hỏi mô hình, từ đó mạnh dạn đưa sầu riêng vào trồng xen trong vườn cà phê.

Từ hiệu quả thực tế, diện tích sầu riêng trồng xen tại các thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số thuộc xã Đinh Trang Hòa trước đây đã phát triển lên hàng trăm héc-ta. Nhiều hộ như K’ Tôn, K’ Néo, K’ Búc, K’ Gês, K’ Yòh… cũng trở thành những nông dân tiêu biểu trong phát triển cây sầu riêng.

Ông K’Brèo chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật chăm sóc sầu riêng, giúp nâng cao năng suất và thu nhập cho gia đình.

Sau khi sáp nhập các xã Hòa Ninh, Hòa Trung và Đinh Trang Hòa thành xã Hòa Ninh, toàn xã hiện có hơn 2.000 ha cây ăn quả. Trong đó, diện tích sầu riêng khoảng 1.520 ha, với 700 ha đang cho thu hoạch, sản lượng ước đạt hơn 10.500 tấn/năm.

Ông Trần Văn Chi, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam kiêm Chủ tịch Hội Nông dân xã Hòa Ninh, đánh giá ông K’Brèo là người mạnh dạn chuyển đổi giống cây trồng, chủ động học hỏi và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

“Anh K’Brèo đã áp dụng khoa học kỹ thuật rất tốt và hiệu quả, đồng thời học hỏi nhiều kinh nghiệm từ các nhà vườn cũng như kỹ thuật do Hội hướng dẫn. Chúng tôi mong muốn anh tiếp tục nhân rộng mô hình, chia sẻ kinh nghiệm, nhất là với đồng bào dân tộc thiểu số, để bà con áp dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao hiệu quả kinh tế và giảm nghèo bền vững”, ông Chi nói.

Theo ngành nông nghiệp địa phương, mô hình trồng xen cây ăn quả trong vườn cà phê đang cho thấy nhiều ưu điểm. Cách làm này không chỉ góp phần nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích đất mà còn giúp giữ ẩm, cải thiện môi trường đất và giảm rủi ro trước biến động giá nông sản.

Từ một gia đình chỉ có 1 ha đất sản xuất, hành trình hơn 20 năm của ông K’Brèo cho thấy khi người nông dân dám thay đổi tư duy, chủ động học hỏi và kiên trì ứng dụng khoa học kỹ thuật, giá trị trên từng tấc đất có thể được nâng lên.

Câu chuyện ấy không chỉ là hành trình làm giàu của một gia đình, mà còn gợi mở một hướng đi trong phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và góp phần giảm nghèo bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Kim Đồng - Ndong