Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ghi nhận nhiều kết quả đột phá

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính chủ trì chương trình họp báo tháng 10/2026.

Đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý cho KHCN, ĐMST&CĐS

Bộ KH&CN cho biết, trong tháng 10/2026, Bộ tiếp tục tập trung cao độ cho công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST&CĐS) phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ đã chủ trì, phối hợp các cơ quan của Quốc hội tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện hồ sơ 03 dự án luật trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, gồm: Luật Bưu chính (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Bộ đã trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư các đề án chiến lược trọng điểm, nổi bật là việc Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28/9/2026 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới; trình Ban cán sự đảng Chính phủ Đề án đất hiếm ngày 19/10/2026.

Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 02 Đề án lớn do Bộ tham mưu: Đề án phát triển hệ thống tổ chức kỹ thuật tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng quốc gia (Quyết định số 1876/QĐ-TTg) và Đề án tái cấu trúc các chương trình KHCN và ĐMST quốc gia giai đoạn 2026-2035 (Quyết định số 1951/QĐ-TTg).

KHCN, ĐMST&CĐS ghi nhận nhiều chuyển biến và kết quả đột phá

Về khoa học và công nghệ: Từ ngày 15/9 đến ngày 14/10/2026, Việt Nam ghi nhận 2.500 công bố quốc tế (theo cơ sở dữ liệu Scopus). Tỷ trọng giá trị xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trong tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu duy trì ở mức cao, đạt khoảng 55,23%. Quỹ NAFOSTED đã thành lập 276 hội đồng đánh giá xét chọn tài trợ, họp xét duyệt trên 1.400 nhiệm vụ nghiên cứu, nghiệm thu cấp quốc gia 14 nhiệm vụ và công nhận kết quả 15 nhiệm vụ.

Về công nghệ chiến lược (CNCL): Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược phục vụ lĩnh vực quốc phòng, an ninh (Quyết định số 184/QĐ-TTg). Tính đến ngày 19/10/2026, Bộ đã tổ chức thẩm định xong toàn bộ 29 đề xuất nhiệm vụ đợt 1, trong đó 17 nhiệm vụ đã được các bộ, ngành phê duyệt với tổng kinh phí đề xuất 2.319,6 tỷ đồng (nguồn vốn xã hội hóa, ngoài ngân sách chiếm 34,5%). Bộ cũng tiếp nhận và xử lý 53 đề xuất mới từ 44 tổ chức, viện, trường và doanh nghiệp; đồng thời rà soát 135 đề xuất bài toán lớn từ 32/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Về đổi mới sáng tạo: Hệ sinh thái ĐMST Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026 của WIPO, Việt Nam xếp thứ 43/139 quốc gia và nền kinh tế (tăng 01 bậc so với năm 2025, đứng thứ 3 ASEAN); chỉ số đầu ra ĐMST tăng 02 bậc lên vị trí thứ 35. Ngày 04/10/2026, Bộ đã công bố kết quả Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026, dẫn đầu lần lượt là Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Bên cạnh đó, Bộ đã phê duyệt Chương trình quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2035; cấp 05 giấy chứng nhận đăng ký chuyển giao công nghệ với tổng giá trị hợp đồng đạt 1.274,48 tỷ đồng; nâng tổng số doanh nghiệp KH&CN cả nước lên 991 doanh nghiệp.

Về chuyển đổi số: Thực hiện Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về CĐS, Bộ đã rà soát 79 nền tảng số dùng chung quốc gia (ghi nhận 37 nền tảng đã vận hành chính thức). Bộ hoàn thành kết nối 07/07 cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Trung tâm Dữ liệu quốc gia; ban hành Từ điển dữ liệu dùng chung; triển khai thử nghiệm diện rộng Nền tảng AI hỗ trợ công vụ tại 24/24 bộ, ngành, cơ quan Trung ương và 34/34 địa phương với hơn 539.981 tài khoản được cấp. Công tác cải cách TTHC đạt kết quả ấn tượng: hoàn thành tái cấu trúc 56/56 TTHC cấp bộ để cắt giảm thành phần hồ sơ dựa trên dữ liệu số; giải quyết 22.262 hồ sơ trong kỳ với tỷ lệ trả đúng và trước hạn đạt 99,96%.

Tăng trưởng vững chắc trong các lĩnh vực quản lý chuyên ngành

Họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ tháng 10/2026.

Công nghiệp công nghệ số, Bưu chính và Viễn thông:

Công nghiệp công nghệ số bứt phá mạnh mẽ: Kim ngạch xuất khẩu phần cứng, điện tử trong tháng 10 ước đạt 30,681 tỷ USD (tăng 108% so với cùng kỳ năm 2025); số nộp ngân sách của doanh nghiệp trong lĩnh vực ước đạt 12.450 tỷ đồng (tăng 102%).

Hạ tầng viễn thông bưu chính: Bộ đã tổ chức đấu giá thành công 03 khối băng tần 900 MHz với tổng giá trị gần 3.233 tỷ đồng; cấp phép mạng viễn thông dùng riêng cho Công ty TNHH Amazon Kuiper Việt Nam; bàn giao 254 thiết bị và dịch vụ Internet vệ tinh tới 13 tỉnh vùng lõm sóng.

Đến nay, cả nước có 28 triệu thuê bao 5G; tên miền “.vn” đạt trên 714.000 tên miền (tăng 6,1%); sản lượng bưu chính ước đạt 457 triệu bưu gửi, doanh thu đạt 9.640 tỷ đồng (cùng tăng 30% so với cùng kỳ).

Sở hữu trí tuệ, Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng và Năng lượng nguyên tử:

Sở hữu trí tuệ: Xử lý 21.567 đơn yêu cầu bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; cấp 9.415 văn bằng bảo hộ (bao gồm 812 bằng độc quyền sáng chế/giải pháp hữu ích). Ký kết Chương trình phối hợp liên ngành về đấu tranh, ngăn chặn và xử lý vi phạm quyền SHTT giai đoạn 2026-2030.

Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng: Ban hành Kế hoạch triển khai Chiến lược tiêu chuẩn quốc gia giai đoạn 2026-2035; phê duyệt 821 mẫu phương tiện đo, kiểm tra 145 lô xăng dầu và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) nhập khẩu bảo đảm chất lượng hàng hóa lưu thông.

Năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ: Trình Thủ tướng phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển cơ sở hạ tầng điện hạt nhân; đề xuất gia nhập Nghị định thư sửa đổi Công ước Viên về trách nhiệm dân sự đối với thiệt hại hạt nhân; cấp 94 giấy phép tiến hành công việc bức xạ và hỗ trợ các địa phương (Đà Nẵng, Thừa Thiên Huế) diễn tập ứng phó sự cố an toàn bức xạ, hạt nhân.

Một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới

Trong thời gian tới, Bộ KH&CN cho biết sẽ tập trung các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

Thứ nhất, quán triệt, triển khai nghị quyết Đảng và hoàn thiện thể chế: Xây dựng Chương trình hành động thực hiện các Nghị quyết của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV; phối hợp các cơ quan Quốc hội tiếp thu, giải trình để biểu quyết thông qua 03 luật (Luật Bưu chính sửa đổi, Luật Đo lường sửa đổi, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi); hoàn thành các đề án trình Bộ Chính trị và dự thảo nghị định, thông tư đúng tiến độ.

Thứ hai, thúc đẩy nhiệm vụ CNCL: Hoàn thành lựa chọn tổ chức chủ trì, giao kinh phí và ký hợp đồng triển khai 02 nhiệm vụ CNCL trực tiếp do Bộ quản lý; phối hợp với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh trình Thủ tướng Chính phủ 02 Chương trình KH&CN cấp quốc gia đặc biệt (KX.02/26-30 và KX.04/26-30); khẩn trương xây dựng cơ chế phát triển các bài toán CNCL còn lại.

Thứ ba, thực hiện quyết liệt Kế hoạch 100 ngày về CĐS: Đôn đốc xóa các điểm lõm sóng viễn thông; đồng bộ hóa và công bố dữ liệu mở; hoàn thành kiểm thử 05 quy trình TTHC trên môi trường điện tử trước ngày 30/11/2026; nâng cao cấp độ an toàn thông tin hệ thống.

Thứ tư, tái cấu trúc và phát triển nguồn lực: Triển khai Đề án tái cấu trúc các chương trình KHCN và ĐMST quốc gia; hoàn thiện cơ chế tài chính quỹ và đề án Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia; tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thương mại hóa kết quả nghiên cứu viện, trường; đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và phối hợp hoàn thiện phương án phân bổ dự toán ngân sách KHCN, ĐMST&CĐS năm 2027.

Thanh Tùng