Khơi dậy sức sáng tạo cộng đồng, tạo động lực nâng cao năng suất địa phương

Cộng đồng sáng tạo trở thành nguồn lực nâng cao năng suất

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng dựa nhiều hơn vào đổi mới sáng tạo, việc phát huy sức mạnh cộng đồng đang được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao năng suất ở cấp địa phương. Không chỉ trông chờ vào vốn đầu tư hay tài nguyên, nhiều địa phương đang chuyển sang khai thác “nguồn lực mềm” từ cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân và hệ sinh thái sáng tạo.

Tại Bắc Ninh, tinh thần sáng tạo từ cộng đồng đang được thúc đẩy như một động lực phát triển mới. Các mô hình sáng kiến từ cơ sở, cải tiến trong sản xuất, đổi mới trong quản trị cộng đồng đang góp phần lan tỏa tư duy năng suất tới từng khu dân cư, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất. Đây được xem là cách tiếp cận đáng chú ý khi đổi mới sáng tạo không chỉ diễn ra trong khu vực công nghệ cao mà được mở rộng tới cấp cộng đồng.

Sinh viên Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang giới thiệu các sản phẩm công nghệ.

Bắc Ninh hiện cũng là một trong những địa phương có hệ sinh thái doanh nghiệp phát triển mạnh, với 24.877 doanh nghiệp đang hoạt động, bình quân 16 doanh nghiệp/1.000 dân; giai đoạn 2020-2024 mỗi năm có gần 2.947 doanh nghiệp thành lập mới. Đây là nền tảng quan trọng để các sáng kiến cộng đồng được chuyển hóa thành cải tiến năng suất trong thực tiễn.

Điểm đáng chú ý là nhiều sáng kiến ở cấp cộng đồng không đòi hỏi nguồn lực lớn nhưng tạo hiệu quả rõ rệt trong cải tiến quy trình sản xuất, tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đây chính là tinh thần năng suất theo hướng đổi mới từ cơ sở – nơi người dân và doanh nghiệp vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là đối tượng thụ hưởng.

Cách tiếp cận này cho thấy năng suất không chỉ đến từ công nghệ hiện đại mà còn đến từ năng lực tổ chức, sự liên kết và khả năng biến sáng kiến nhỏ thành cải tiến lớn trong cộng đồng.

Doanh nghiệp cộng đồng tạo động lực phát triển bền vững

Nếu Bắc Ninh cho thấy vai trò của đổi mới từ cộng đồng, thì Phú Thọ lại đặt trọng tâm vào phát huy vai trò cộng đồng doanh nghiệp như động lực tăng trưởng bền vững.

Theo định hướng của địa phương, cộng đồng doanh nghiệp không chỉ đóng vai trò tạo việc làm, đóng góp ngân sách mà còn là lực lượng dẫn dắt đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh. Đây cũng là yếu tố then chốt để chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo chiều sâu.

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng cùng các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh tham quan mô hình sản xuất của Công ty Hanel PT.

Việc phát huy vai trò doanh nghiệp cộng đồng mang ý nghĩa quan trọng bởi khu vực này ngày càng trở thành trung tâm của các hoạt động đổi mới, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và cải tiến quản trị. Những yếu tố này đều gắn trực tiếp với nâng cao năng suất tổng hợp.

Thực tiễn cho thấy, khi doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các chuỗi liên kết địa phương, chia sẻ tri thức, đổi mới quy trình sản xuất và đầu tư công nghệ, hiệu quả tạo ra không dừng ở từng doanh nghiệp riêng lẻ mà lan tỏa thành năng suất vùng.

Đáng chú ý, mô hình phát triển dựa trên cộng đồng doanh nghiệp cũng làm thay đổi tư duy về năng suất: từ chỗ chỉ chú trọng tăng sản lượng sang nâng chất lượng tăng trưởng, tối ưu nguồn lực và gia tăng giá trị.

Đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh năng suất không còn được đo chủ yếu bằng tốc độ tăng trưởng đầu ra, mà bằng khả năng tạo ra giá trị bền vững từ đổi mới sáng tạo, liên kết và hiệu quả quản trị.

Từ thực tiễn Bắc Ninh và Phú Thọ có thể thấy, nâng cao năng suất không chỉ bắt đầu từ máy móc, công nghệ hay vốn đầu tư lớn, mà còn bắt đầu từ việc khơi dậy sáng tạo trong cộng đồng và phát huy vai trò doanh nghiệp như một động lực phát triển. Khi cộng đồng trở thành trung tâm của đổi mới, năng suất không chỉ được cải thiện trước mắt mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn, bền vững.

Thanh Hiền