Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số phiên bản 1.0: Đồng bộ để kết nối, liên thông

Ngày 29/7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1425/QĐ-TTg ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số phiên bản 1.0.

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là căn cứ để xây dựng, phát triển, nâng cấp và vận hành hạ tầng số, hệ thống số, hệ thống thông tin, nền tảng số, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số của các cơ quan, tổ chức trong toàn bộ hệ thống chính trị; bảo đảm đồng bộ, thống nhất, kết nối, liên thông, chia sẻ, sử dụng chung, kế thừa tối đa các thành phần hiện có phù hợp, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp, lãng phí, và đáp ứng yêu cầu phát triển, ứng dụng các công nghệ mới trong tương lai.

Bà Mai Thùy Ngân, Giám đốc Trung tâm Công nghệ - Chính phủ số (Cục Chuyển đổi số quốc gia).

Mới đây, chia sẻ với báo chí tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 8 Bộ khoa học và Công nghệ, bà Mai Thùy Ngân, Giám đốc Trung tâm Công nghệ - Chính phủ số (Cục Chuyển đổi số quốc gia) cho biết, khung kiến trúc được xây dựng nhằm thiết lập chiến lược và các chuẩn chung, làm cơ sở để các cơ quan trong hệ thống chính trị xây dựng hoặc cập nhật kiến trúc số của mình.

Mỗi cơ quan vẫn có thể duy trì kiến trúc riêng, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền. Tuy nhiên, các hệ thống phải tuân thủ cấu trúc, nguyên tắc và yêu cầu liên thông thống nhất, qua đó bảo đảm khả năng kết nối trên quy mô toàn quốc.

Cụ thể, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được thiết kế gồm 4 lớp, gồm:

Thứ nhất, hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung - gồm Trung tâm dữ liệu quốc gia, mạng truyền số liệu chuyên dùng, mạng thông tin diện rộng của Đảng, nền tảng điện toán đám mây, nền tảng phòng vệ mạng quốc gia, hệ thống chứng thực chữ ký số chuyên dùng công vụ, cùng các kết nối đặc thù cho vùng sâu, vùng xa.

Thứ hai, dữ liệu và nền tảng lõi - là trung tâm của hệ thống, gồm các cơ sở dữ liệu quốc gia (dân cư, đất đai, doanh nghiệp, cán bộ, công chức...), nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia (NDXP), nền tảng AI, nền tảng định danh và xác thực điện tử, bản đồ số quốc gia.

Thứ ba, ứng dụng và nghiệp vụ dùng chung - bao gồm Cổng Dịch vụ công quốc gia, Trục liên thông văn bản quốc gia, Hệ thống thông tin báo cáo quốc gia, Nền tảng họp trực tuyến quốc gia, Nền tảng quản lý cán bộ, công chức, viên chức, Nền tảng Bình dân học vụ số...

Thứ tư, kênh tương tác và đo lường hiệu quả - các giao diện tương tác chính như Cổng Dịch vụ công Quốc gia, VNeID, dashboard điều hành, hệ thống KPI theo thời gian thực giúp lãnh đạo ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Song song với 4 lớp này là 4 thành phần xuyên suốt, gồm quản trị, điều phối và giám sát; tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật chung; ưu tiên trí tuệ nhân tạo (AI First); lấy dữ liệu làm trung tâm (Data-centric). Cách thiết kế này nhằm dung hòa hai yêu cầu: bảo đảm tính đặc thù của từng cơ quan nhưng vẫn tạo được khả năng đối chiếu, kết nối và liên thông giữa các hệ thống.

Nguyên tắc đầu tư cho các hệ thống số cũng được điều chỉnh theo hướng tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực. Theo đó, các cơ quan được ưu tiên sử dụng hạ tầng, nền tảng và dịch vụ sẵn có theo nguyên tắc “xây dựng một lần, sử dụng nhiều lần”. Đồng thời, dữ liệu phải đáp ứng các yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”, bảo đảm an toàn thông tin và quyền riêng tư.

Đặc biệt, các yêu cầu về quản trị AI, bảo vệ dữ liệu và ưu tiên sử dụng điện toán đám mây (Cloud First) được tích hợp ngay từ khâu thiết kế hệ thống. AI được khuyến khích ứng dụng trong phân tích, xử lý và tự động hóa, nhưng chỉ giữ vai trò hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm của con người trong các quyết định pháp lý.

Theo Quyết định 1425/QĐ-TTg, trong thời hạn không quá 6 tháng kể từ ngày 29/7/2026, các cơ quan, tổ chức phải hoàn thành xây dựng mới hoặc rà soát, cập nhật và ban hành Khung kiến trúc số của mình. Quá trình này bao gồm rà soát hiện trạng, lập lộ trình xử lý các hệ thống và kiểm soát đầu tư mới, trong đó ưu tiên thành phần dùng chung, bảo đảm kết nối, chia sẻ và an ninh mạng.

Mục tiêu được đặt ra là các thành phần số được ưu tiên dùng chung, đầu tư số được kiểm soát theo kiến trúc và kết quả được đo bằng dữ liệu thực tế, qua đó tạo khuôn khổ để quốc gia số vận hành đồng bộ, an toàn và phục vụ tốt hơn.

Thanh Tùng