Mở rộng quyền tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế, thúc đẩy hệ sinh thái định danh số toàn cầu

Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), Ủy ban Kỹ thuật điện quốc tế (IEC), Viện Tiêu chuẩn hóa Đức (DIN) và OpenWallet Foundation mới đây công bố thỏa thuận nhằm mở rộng quyền tiếp cận trên toàn thế giới đối với một số tiêu chuẩn quan trọng phục vụ giấy phép lái xe di động và các loại thông tin xác thực số tương tự.

Đáng chú ý trong số này là hai bộ tiêu chuẩn ISO/IEC 18013 và ISO/IEC 23220, được xem là những nền tảng kỹ thuật quan trọng cho giấy phép lái xe di động (mDL) cũng như hệ sinh thái thông tin xác thực số rộng hơn.

Sáng kiến được công bố tại Hội nghị Global Digital Collaboration 2026, đánh dấu sự phối hợp giữa các tổ chức tiêu chuẩn hóa và cộng đồng công nghệ trong việc đưa những tiêu chuẩn có vai trò thiết yếu đối với hạ tầng số đến gần hơn với các bên phát triển và triển khai công nghệ.

Sự hợp tác mang tính bước ngoặt nhằm cung cấp quyền truy cập trên toàn thế giới vào một bộ tiêu chuẩn.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh giấy phép lái xe di động và các loại thông tin xác thực số ngày càng được ứng dụng rộng rãi. Theo ISO, xu hướng triển khai đang gia tăng trên toàn cầu, trải rộng từ dịch vụ công, du lịch, thanh toán đến các ứng dụng định danh số. Tuy nhiên, chuyển một loại giấy tờ từ bản vật lý sang điện thoại hay ví số mới chỉ là một phần của quá trình số hóa. Vấn đề quan trọng hơn nằm ở khả năng giấy tờ đó được một hệ thống khác nhận diện và xác minh một cách chính xác, an toàn.

Chẳng hạn, một giấy phép lái xe điện tử sẽ khó phát huy đầy đủ giá trị nếu chỉ có thể sử dụng trong một ứng dụng hoặc hệ thống riêng biệt. Khi người dùng cần chứng minh danh tính với cơ quan công quyền, doanh nghiệp hoặc dịch vụ ở một môi trường công nghệ khác, các hệ thống phải có khả năng “hiểu” và xác minh thông tin của nhau.

Đây chính là vai trò của tiêu chuẩn quốc tế. Thay vì để mỗi quốc gia, tổ chức hay nhà cung cấp công nghệ xây dựng một phương thức riêng để biểu diễn, trao đổi và kiểm chứng thông tin, tiêu chuẩn tạo ra nền tảng kỹ thuật chung. Qua đó, các hệ thống khác nhau có cơ sở kết nối mà không nhất thiết phải sử dụng cùng một nền tảng hay được phát triển bởi cùng một nhà cung cấp.

Theo ISO, việc mở rộng quyền tiếp cận các tiêu chuẩn này có thể đóng góp vào ba yếu tố quan trọng của hệ sinh thái định danh số: khả năng tương tác toàn cầu, bảo mật và tính bao trùm.

Theo Tổng Thư ký ISO - ông Sergio Mujica, các tiêu chuẩn quốc tế tạo ra nền tảng đáng tin cậy cho khả năng tương tác trong những hệ sinh thái số mới nổi. Việc đưa các tiêu chuẩn đến gần hơn với cộng đồng sẽ giúp đẩy nhanh ứng dụng công nghệ thông tin xác thực số đáng tin cậy, đồng thời tạo cơ sở chung để nhà hoạch định chính sách, nhà phát triển và đơn vị triển khai xây dựng các hệ thống định danh số an toàn, tin cậy và phù hợp trên phạm vi toàn cầu.

Tổng Thư ký kiêm Giám đốc điều hành IEC, ông Philippe Metzger cũng đánh giá sáng kiến là bước tiến quan trọng trong việc loại bỏ rào cản tiếp cận những tiêu chuẩn thiết yếu về định danh và thông tin xác thực số, đồng thời vẫn bảo đảm tính toàn vẹn của hệ thống tiêu chuẩn quốc tế.

Ông Marion Winkenbach, Giám đốc điều hành DIN Media cho rằng, ví số đang trở thành một thành phần quan trọng của quá trình chuyển đổi số. Vì vậy, khả năng tiếp cận dễ dàng các tiêu chuẩn nền tảng có ý nghĩa quan trọng đối với triển khai giấy phép lái xe số và thúc đẩy sử dụng ví số.

Trong khi đó, Giám đốc điều hành OpenWallet Foundation Daniel Goldscheider cho rằng mô hình tài trợ này là một bước tiến hướng tới khả năng tương tác toàn cầu của ví và thông tin xác thực số, đồng thời cho thấy khu vực công và tư có thể hợp tác để mở rộng khả năng tiếp cận hạ tầng số thiết yếu.

Việc ISO, IEC, DIN và OpenWallet Foundation áp dụng mô hình tài trợ để mở rộng quyền tiếp cận vì vậy gợi mở một cách tiếp cận đáng chú ý đối với các tiêu chuẩn phục vụ hạ tầng số: giảm rào cản tiếp cận để thúc đẩy triển khai rộng rãi, nhưng vẫn duy trì cơ chế bản quyền và bảo đảm tính toàn vẹn của hệ thống tiêu chuẩn quốc tế.

Bảo Linh (theo ISO)