Một số giải pháp trọng tâm góp phần nâng cao năng suất doanh nghiệp

Doanh nghiệp là trung tâm của quá trình nâng cao năng suất. (Ảnh minh họa)

Nâng cao năng suất đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp khi yêu cầu về hiệu quả sử dụng vốn, lao động, công nghệ và các nguồn lực ngày càng cao. Không chỉ quyết định khả năng cạnh tranh của từng doanh nghiệp, năng suất còn tác động trực tiếp đến chất lượng và sức bật của nền kinh tế.

Trong những năm tới, khi tăng trưởng dựa vào việc mở rộng các yếu tố đầu vào không còn nhiều dư địa, nâng cao năng suất doanh nghiệp trở thành động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững. Báo cáo Năng suất Việt Nam năm 2025 đã đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất trong giai đoạn 2026-2030.

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và môi trường kinh doanh. Doanh nghiệp cần được hoạt động trong môi trường có chi phí tuân thủ thấp, chính sách ổn định và cạnh tranh bình đẳng. Theo đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng giảm chi phí tuân thủ và rủi ro chính sách; cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số thực chất; nâng cao chất lượng thực thi chính sách tại địa phương; đồng thời phát triển môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng.

Thứ hai, đẩy mạnh công nghệ và chuyển đổi số. Chuyển đổi số cần được nhìn nhận vượt ra ngoài việc số hóa các quy trình hiện có, hướng tới thay đổi phương thức vận hành và mô hình kinh doanh dựa trên công nghệ. Doanh nghiệp cần tăng cường ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, logistics và chuỗi cung ứng; đồng thời lựa chọn, triển khai hiệu quả các công nghệ mới như AI, dữ liệu lớn phù hợp nhu cầu và năng lực thực tế.

Thứ ba, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và kỹ năng. Năng suất không chỉ phụ thuộc vào số lượng lao động mà ngày càng gắn chặt với trình độ, kỹ năng và khả năng thích ứng của người lao động. Vì vậy, cần chuyển trọng tâm từ gia tăng số lượng sang nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề và kỹ năng thực hành; chú trọng phát triển kỹ năng số, kỹ năng công nghệ đáp ứng yêu cầu sản xuất, kinh doanh trong môi trường mới.

Thứ tư, tăng cường liên kết và đổi mới sáng tạo. Khả năng nâng cao năng suất của doanh nghiệp sẽ được củng cố khi các chủ thể trong hệ sinh thái sản xuất, kinh doanh có sự kết nối chặt chẽ hơn. Các giải pháp cần tập trung thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong chuỗi giá trị và cụm ngành; tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo; thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI; đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

Thứ năm, thúc đẩy chuyển đổi xanh gắn với phát triển bền vững. Quá trình chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn mở ra cơ hội để doanh nghiệp sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực và đổi mới phương thức sản xuất. Do đó, cần thúc đẩy sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên; phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn; nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và ESG; đồng thời kết hợp chuyển đổi xanh với đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.

Thực hiện các nhóm giải pháp trên vừa giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực và nâng cao sức cạnh tranh, đồng thời tạo nền tảng để doanh nghiệp thích ứng với những thay đổi nhanh của công nghệ, thị trường và yêu cầu phát triển bền vững. Khi năng suất doanh nghiệp được cải thiện từ bên trong, hiệu quả hoạt động của toàn nền kinh tế cũng có thêm động lực để nâng lên.

Đây sẽ là một trong những cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo thêm động lực cho mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026-2030.

Thanh Tùng