Đồng Tháp thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nâng cao năng suất doanh nghiệp

Trong nền kinh tế hiện đại, năng suất của doanh nghiệp không còn phụ thuộc chủ yếu vào số lượng vốn, lao động hay tài nguyên được đưa vào sản xuất. Khả năng tiếp nhận tri thức, đổi mới công nghệ, tổ chức lại quy trình và thích ứng với những biến động của thị trường ngày càng trở thành yếu tố quyết định.

Nhận thức rõ tầm quan trọng này, tỉnh Đồng Tháp đang từng bước chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào lợi thế tài nguyên và phương thức sản xuất truyền thống sang mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng. Trong quá trình này, nâng cao năng suất doanh nghiệp đang trở thành một trong những yêu cầu quan trọng, bởi năng suất không chỉ quyết định hiệu quả sản xuất, kinh doanh mà còn là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường.

Việc ban hành các cơ chế hỗ trợ về đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học kỹ thuật vì thế có ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, hỗ trợ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi doanh nghiệp có thể tiếp nhận, vận hành và chuyển hóa nguồn lực đó thành năng lực sản xuất thực tế. Nói cách khác, mục tiêu cuối cùng của chính sách không chỉ là đưa công nghệ đến với doanh nghiệp mà phải giúp doanh nghiệp làm ra nhiều giá trị hơn với nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn.

Đổi mới công nghệ hướng tới nâng cao năng suất

Định hướng đổi mới mô hình tăng trưởng của Đồng Tháp thể hiện rõ trong lộ trình đổi mới công nghệ đến năm 2035 đối với các ngành kinh tế mũi nhọn. Theo Kế hoạch số 552/KH-UBND được UBND tỉnh ban hành tháng 11/2025, địa phương đặt mục tiêu hoàn thiện chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ, đầu tư hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu và hình thành Trung tâm đổi mới sáng tạo cấp tỉnh.

Những định hướng này không chỉ nhằm mở rộng hoạt động khoa học và công nghệ mà còn hướng đến nâng cao năng lực nội tại của khu vực sản xuất, kinh doanh. Khi doanh nghiệp tiếp cận tốt hơn với công nghệ, dữ liệu, chuyên gia và các tổ chức nghiên cứu, khả năng cải tiến quy trình sản xuất, tiết kiệm nguyên liệu và nâng cao hiệu quả quản trị cũng được mở rộng.

Đồng Tháp đang thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành yếu tố mũi nhọn để phát triển. Ảnh minh họa

Đối với nông nghiệp, Đồng Tháp định hướng đến năm 2030 có trên 50% diện tích sản xuất các ngành hàng chủ lực như lúa, xoài, cây ăn trái và hoa kiểng ứng dụng công nghệ thông minh, tự động hóa, số hóa và công nghệ sinh học. Tỉnh cũng đặt mục tiêu thúc đẩy truy xuất nguồn gốc đối với các hợp tác xã, doanh nghiệp sản xuất nông sản chủ lực và sản phẩm chủ lực.

Việc ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu về chất lượng và thị trường mà còn có ý nghĩa trực tiếp đối với năng suất. Số hóa quy trình có thể giúp doanh nghiệp và cơ sở sản xuất kiểm soát tốt hơn vật tư đầu vào, theo dõi sản xuất, giảm hao phí và nâng cao tính ổn định của sản phẩm. Trong bối cảnh chi phí đầu vào và yêu cầu thị trường ngày càng cao, đây là một trong những hướng đi quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Trong lĩnh vực thủy sản, Đồng Tháp định hướng trên 70% diện tích nuôi cá tra và thủy sản chủ lực áp dụng công nghệ nuôi an toàn sinh học, tuần hoàn và giảm phát thải. Đối với công nghiệp chế biến, trên 70% doanh nghiệp chế biến nông sản và thủy sản được định hướng đạt trình độ và năng lực công nghệ từ mức trung bình tiên tiến trở lên.

Đây là những mục tiêu có ý nghĩa trực tiếp đối với việc nâng cao năng suất doanh nghiệp. Một dây chuyền sản xuất có trình độ công nghệ cao hơn có thể giúp doanh nghiệp giảm thời gian sản xuất, hạn chế hao hụt nguyên liệu, nâng cao độ ổn định của chất lượng và sử dụng lao động hiệu quả hơn. Đổi mới công nghệ vì thế không nên chỉ được hiểu là đầu tư máy móc mới, mà cần được xem là quá trình cải thiện toàn bộ hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Chính sách phải đi đến năng suất thực chất

Song song với lộ trình dài hạn, Đồng Tháp tiếp tục hoàn thiện hành lang chính sách cho hoạt động đổi mới sáng tạo. Quyết định số 59/2026/QĐ-UBND ngày 21/5/2026 của UBND tỉnh quy định trình tự, thủ tục và hồ sơ đề nghị hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo, ứng dụng, chuyển giao công nghệ và vinh danh ý tưởng sáng tạo trên địa bàn.

Bên cạnh đó, Đồng Tháp sẽ hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh; nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả hoạt động; từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế. Khuyến khích đầu tư vào tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới; tích hợp khoa học, công nghệ vào sản phẩm và dịch vụ nhằm giảm chi phí, nâng cao doanh thu, lợi nhuận và mở rộng hệ thống phân phối.

Việc cụ thể hóa thủ tục hỗ trợ được kỳ vọng tạo điều kiện thuận lợi hơn để các chủ thể tiếp cận hoạt động đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây là vấn đề đặc biệt quan trọng bởi nhiều doanh nghiệp chưa có đủ nguồn lực để tự đầu tư nghiên cứu, xây dựng bộ phận phát triển công nghệ hoặc thuê đội ngũ chuyên gia riêng.

Bởi vậy, điều quan trọng đối với doanh nghiệp Đồng Tháp không chỉ là tiếp cận được bao nhiêu chương trình hỗ trợ mà là sau mỗi chương trình, doanh nghiệp đã thay đổi được gì. Công nghệ mới có giúp giảm thời gian sản xuất hay không? Quy trình mới có giảm hao hụt nguyên liệu hay không? Chuyển đổi số có giúp tiết kiệm chi phí quản lý và nâng cao năng suất lao động hay không? Sản phẩm có ổn định hơn và khả năng đáp ứng thị trường có tốt hơn hay không? Đây mới là những câu hỏi phản ánh hiệu quả thực chất của chính sách. 

Song để những nguồn lực này thực sự trở thành động lực tăng trưởng, cần đặt mục tiêu nâng cao năng suất doanh nghiệp ở vị trí trung tâm. Khi công nghệ được vận hành hiệu quả, người lao động được nâng cao kỹ năng, quy trình sản xuất được cải tiến và quản trị được đổi mới, chính sách hỗ trợ mới thực sự tạo ra giá trị lâu dài. Khi đó, nguồn lực hỗ trợ không dừng lại ở một chương trình hay một khoản đầu tư, mà được chuyển hóa thành năng lực nội tại, năng suất cao hơn và sức cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp Đồng Tháp.

An Dương