Mua sắm ngày Tết: Chậm lại một chút để giữ trọn niềm vui sum vầy

Tết là thời điểm hiếm hoi trong năm khi nhu cầu mua sắm của người dân tăng mạnh trên hầu hết các nhóm hàng, từ thực phẩm, đồ uống đến quần áo, quà biếu, đồ gia dụng. Chợ truyền thống đông kín từ sáng sớm, siêu thị kéo dài thời gian mở cửa, các sàn thương mại điện tử hoạt động gần như không nghỉ.

Chỉ trong một buổi, nhiều gia đình đã có thể hoàn tất gần như toàn bộ danh sách sắm Tết, chuẩn bị cho những ngày sum vầy bên gia đình đón Tết. Sự đủ đầy ấy mang lại cảm giác yên tâm và tiện lợi. Tuy nhiên, chính nhịp mua bán gấp gáp trong những ngày giáp Tết cũng khiến thị trường trở nên phức tạp hơn. Khi hàng hóa được đưa ra với số lượng lớn, tốc độ luân chuyển nhanh, những khoảng trống trong kiểm soát chất lượng rất dễ xuất hiện - điều mà người tiêu dùng đôi khi bỏ qua trong tâm lý “mua cho kịp Tết”.

Theo các chuyên gia, Tết là giai đoạn cao điểm của tiêu dùng nên cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu người mua quá vội vàng. Áp lực về sản lượng khiến một số cơ sở sản xuất phải tăng ca, rút ngắn thời gian chế biến và bảo quản. Chỉ cần một khâu bị làm ẩu hoặc thiếu cẩn trọng, chất lượng sản phẩm có thể bị ảnh hưởng, trong khi người tiêu dùng khó nhận biết bằng cảm quan thông thường.

Xuân về rộn ràng, mua sắm cẩn trọng để Tết thêm an tâm và đủ đầy. Ảnh minh họa

Thực phẩm luôn là nhóm hàng được quan tâm nhiều nhất mỗi dịp Tết. Bánh kẹo, mứt, giò chả, đồ khô, đồ ngâm… xuất hiện dày đặc trên các kệ hàng, mang theo hương vị quen thuộc của ngày Xuân. Không ít sản phẩm được giới thiệu là “nhà làm”, “đặc sản vùng miền”, tạo cảm giác gần gũi và tin tưởng.

Tuy nhiên, theo PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh - chuyên gia công nghệ thực phẩm, chính nhóm sản phẩm này lại cần được lựa chọn cẩn trọng hơn, đặc biệt về nguồn gốc, điều kiện sản xuất và bảo quản, nhất là trong thời điểm nhu cầu tăng cao. Đồ uống có cồn cũng là nhóm hàng đáng chú ý trong dịp Tết. Bên cạnh các sản phẩm có thương hiệu, thị trường vẫn tồn tại nhiều loại rượu thủ công, rượu ngâm gia truyền được mua bán và biếu tặng theo mối quan hệ quen biết. Sự thân tình đôi khi khiến người sử dụng chủ quan, trong khi chất lượng và độ an toàn của sản phẩm này không phải lúc nào cũng được kiểm chứng đầy đủ.

Không chỉ thực phẩm, các mặt hàng tiêu dùng nhanh như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, đồ gia dụng nhỏ cũng tăng mạnh dịp cuối năm. Lợi dụng nhu cầu cao, một số sản phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc có thể trà trộn vào thị trường. Với người tiêu dùng, việc phân biệt thật - giả không hề dễ dàng, nhất là khi tâm lý mua sắm Tết thường ưu tiên sự tiện lợi và đầy đủ.

Sự phát triển của thương mại điện tử càng khiến bức tranh mua sắm Tết thêm đa dạng. Mua sắm online mang lại sự tiện lợi rõ rệt, đặc biệt với người bận rộn. Tuy nhiên, khi không được “mắt thấy, tay trực tiếp kiểm tra sản phẩm, người mua phải dựa hoàn toàn vào hình ảnh và mô tả. Đến khi nhận hàng, nếu phát hiện vấn đề, việc đổi trả cận Tết thường gặp nhiều khó khăn.

Các chuyên gia nghiên cứu hành vi tiêu dùng nhận định, dịp Tết là thời điểm cảm xúc tác động mạnh đến quyết định mua sắm. Người tiêu dùng thường muốn nhanh chóng hoàn tất việc chuẩn bị để dành thời gian cho gia đình, sum họp và nghỉ ngơi. Vì vậy, những khuyến nghị khi mua sắm hàng hóa dịp Tết nên được hiểu như một lời nhắc nhẹ nhàng - mua sắm chậm lại một chút, kiểm tra kỹ hơn một chút, để Tết không chỉ đủ đầy mà còn thêm trọn vẹn.

Ở góc độ quản lý, các cơ quan chức năng thời gian qua đã triển khai nhiều đợt kiểm tra, kiểm soát thị trường. Tuy nhiên, với quy mô tiêu dùng lớn và mạng lưới phân phối rộng khắp, không thể kỳ vọng mọi vi phạm đều được phát hiện kịp thời. Do đó, sự tỉnh táo của người tiêu dùng vẫn đóng vai trò quan trọng. Việc lựa chọn điểm bán uy tín, kiểm tra thông tin sản phẩm, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản là những thói quen nhỏ nhưng mang lại sự an tâm lớn.

Ở góc độ của doanh nghiệp, ông Trần Minh Văn – Giám đốc bán hàng kênh siêu thị FrieslandCampina Việt Nam cho rằng, người tiêu dùng ngày càng lựa chọn những địa điểm sắm Tết không chỉ để mua hàng mà còn để trải nghiệm không khí Xuân. Điều này đặt ra yêu cầu để các nhà bán hàng đầu tư nhiều hơn vào chất lượng sản phẩm, không gian mua sắm và những giá trị thật mà khách hàng mang về nhà cùng niềm vui ngày Tết.

Trong khi đó, bà Vũ Kim Hạnh - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao cũng nhận định, xu hướng thắt chặt chi tiêu và tập trung vào sản phẩm thiết yếu đang ngày càng rõ nét. Đây vừa là thách thức, vừa là động lực để doanh nghiệp điều chỉnh, đồng hành cùng người tiêu dùng bằng sản phẩm an toàn, chất lượng và phù hợp.

Tết là dịp để sum họp, nghỉ ngơi và bắt đầu một năm mới với nhiều hy vọng. Giữa nhịp mua sắm rộn ràng, chỉ cần chậm lại một chút, cẩn trọng hơn một chút, người tiêu dùng đã tự tạo cho mình một cái Tết an lành, nhẹ nhõm và trọn vẹn hơn. Và đó cũng chính là ý nghĩa lớn nhất của những lời nhắc nhở mỗi khi Tết đến, Xuân về.

An Dương