Nâng cao năng suất, chất lượng: Hiệu quả rõ nét từ Chương trình 1322 tại Tây Nguyên

Giai đoạn 2021–2025, Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa (Chương trình 1322) đã tạo lực đẩy rõ rệt cho cộng đồng doanh nghiệp khu vực Tây Nguyên trong việc chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng sản phẩm và đổi mới công nghệ.

Chương trình 1322 đang dần khẳng định vai trò là “bệ đỡ” quan trọng, giúp doanh nghiệp thay đổi tư duy quản trị, nâng cao năng suất và chất lượng một cách bền vững thông qua áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn (ISO, HACCP, VietGAP), truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và liên kết chuỗi giá trị, mang lại kết quả tích cực như nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu và thúc đẩy chuyển đổi số, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới. 

Cụ thể, tại Gia Lai, việc thực hiện Chương trình đã từng bước đưa khái niệm năng suất từ khẩu hiệu vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Thông qua các hoạt động tập huấn, hội thảo và khảo sát hiện trạng, địa phương tập trung giải quyết “bài toán” năng suất theo hướng cụ thể, phù hợp với từng doanh nghiệp như giảm lãng phí, kiểm soát chi phí, ổn định chất lượng và đáp ứng yêu cầu thị trường, thay vì tiếp cận nặng về lý thuyết.

Song song đó, Gia Lai chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý và doanh nghiệp về các hệ thống quản lý, công cụ cải tiến như ISO, 5S, LEAN, truy xuất nguồn gốc và năng suất xanh. Từ nền tảng này, nhiều mô hình điểm đã được triển khai, giúp doanh nghiệp chuyển dần từ quản lý dựa trên kinh nghiệm sang quản lý theo quy trình và tiêu chuẩn, nâng cao tính chủ động và hiệu quả trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Nông Trại Xanh không ngừng nỗ lực cải tiến sản xuất

Công ty TNHH Nhân Hòa là một ví dụ tiêu biểu trong nâng cao năng suất từ nền tảng quản trị chất lượng tại tỉnh Gia Lai. Từ mô hình sản xuất truyền thống, doanh nghiệp đã áp dụng 5S, Kaizen để tổ chức lại không gian sản xuất, đồng thời xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000. Việc chuyển từ quản lý theo kinh nghiệm sang quản lý bằng quy trình và tiêu chí rõ ràng đã giúp cải thiện môi trường sản xuất, ổn định chất lượng sản phẩm. Nhờ đó, bánh tráng gạo mè Dalop được chứng nhận OCOP 5 sao, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu và sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương.

Tiếp đến là Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Nông Trại Xanh ( số 70 đường Yết Kiêu, khu vực An Hòa, phường An Nhơn Nam) đã không ngừng nỗ lực cải tiến sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Sau khi triển khai các tiêu chuẩn VietGAP, ISO 22000:2018 và HACCP, năm 2024, Công ty tiếp tục tham gia Đề án xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm do Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng chủ trì. Bước đầu áp dụng dù gặp khó khăn do hệ thống còn mới, thao tác phần mềm phức tạp; tuy nhiên, với sự đồng hành và hướng dẫn sát sao từ Chi cục, Công ty đã nhanh chóng làm chủ hệ thống, ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn quản lý sản xuất kinh doanh.

Tại Lâm Đồng, Sở Khoa học và Công nghệ đã tích cực khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn, hệ thống quản lý và mô hình cải tiến năng suất chất lượng. Cùng với đó, việc ứng dụng các giải pháp công nghệ hiện đại vào sản xuất, kinh doanh được đẩy mạnh nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Đến nay, địa phương đã hỗ trợ gần 100 doanh nghiệp triển khai hệ thống quản lý và công cụ cải tiến năng suất cho 140 dự án; hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã áp dụng chứng nhận VietGAP, hệ thống quản lý an toàn thực phẩm; xây dựng 308 tiêu chuẩn cơ sở và chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy cho 43 sản phẩm. Đồng thời, 36 dự án của 34 doanh nghiệp đã được ký hợp đồng triển khai với tổng kinh phí 2,544 tỷ đồng, cùng 8 doanh nghiệp đạt Giải thưởng Chất lượng Quốc gia và quốc tế.

Hoạt động nâng cao năng suất, chất lượng tại Lâm Đồng tập trung mạnh vào lĩnh vực nông nghiệp – ngành chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế địa phương. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã được hỗ trợ áp dụng VietGAP, GlobalGAP, ISO 22000 gắn với truy xuất nguồn gốc, đặc biệt đối với các sản phẩm chủ lực như sầu riêng, cà phê, chanh dây.

Nhiều đơn vị sản xuất sầu riêng đã tham gia chương trình cấp mã vùng trồng và mã cơ sở đóng gói. Thông qua việc chuẩn hóa quy trình canh tác, kiểm soát chặt chẽ độ chín và chất lượng nguyên liệu đầu vào, kết hợp gắn tem QR, doanh nghiệp đã giảm đáng kể hao hụt sau thu hoạch, ổn định sản lượng và đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường. Quản trị chất lượng ngay từ đầu vào không chỉ nâng cao năng suất thực tế mà còn tạo tiền đề để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nông sản an toàn.

Một doanh nghiệp điển hình tại Lâm Đồng chính là Công ty Cổ phần Viên Sơn. Với chiến lược đổi mới công nghệ, áp dụng các tiêu chuẩn và hệ thống quản lý hiện đại, doanh nghiệp đã được chứng nhận ISO 22000, sản xuất thành công các sản phẩm khoai lang chất lượng cao phục vụ xuất khẩu, đặc biệt sang thị trường Nhật Bản, và được trao Giải thưởng Chất lượng Quốc gia. Song song đó, các hoạt động hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ và xây dựng thương hiệu cũng được đẩy mạnh.

Hay tại tỉnh Đắk Lắk, Hội đồng Nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết quy định mức chi thực hiện Chương trình quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2021–2030, bảo đảm việc sử dụng ngân sách nhà nước hiệu quả, minh bạch. Đến nay, địa phương đã hỗ trợ 141 lượt doanh nghiệp áp dụng các hệ thống quản lý, vượt kế hoạch đề ra; nhiều doanh nghiệp được chứng nhận ISO, HACCP, VietGAP, từng bước nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất.

Tỉnh Đắk Lắk đã hỗ trợ 141 lượt doanh nghiệp áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng. Ảnh: Khả Lê

Trong lĩnh vực nông nghiệp, Đắk Lắk chú trọng truy xuất nguồn gốc và liên kết chuỗi giá trị, hỗ trợ hàng chục sản phẩm OCOP, cấp mã vùng trồng và cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu, đồng thời đẩy mạnh tiêu chuẩn hóa và bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Cà phê Buôn Ma Thuột”. Nhờ đó, doanh nghiệp kiểm soát đồng bộ từ nguyên liệu đến chế biến, thành phẩm, nâng cao năng suất lao động và mở rộng thị trường xuất khẩu sang châu Âu, châu Á và châu Mỹ.

Với mục tiêu đến năm 2025 đào tạo, tập huấn về năng suất và chất lượng cho trên 1.000 cán bộ, công chức và người lao động thuộc các Sở, ngành, Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, các tổ chức và doanh nghiệp; 30 % doanh nghiệp được tập huấn, phổ biến kiến thức về năng suất và chất lượng; Hỗ trợ ít nhất 10 doanh nghiệp xây dựng và triển khai các dự án về cải tiến năng suất, thúc đẩy các hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nâng cao năng suất và chất lượng. Quan tâm đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã, doanh nghiệp khởi nghiệp, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc thù, sản phẩm OCOP tại địa phương.

Mục tiêu đến năm 2030 đào tạo được khoảng 20 chuyên gia về năng suất và chất lượng, chuyên gia đánh giá, chứng nhận đạt tiêu chuẩn quy định; 80% số doanh nghiệp được tập huấn, phổ biến kiến thức, kỹ năng về năng suất và chất lượng; Tối thiểu 50 doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng và triển khai các dự án về cải tiến năng suất, chất lượng thúc đẩy các hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nâng cao năng suất và chất lượng.

Thực tiễn triển khai cho thấy, năng suất không chỉ đến từ việc tăng sản lượng, mà cốt lõi nằm ở cách doanh nghiệp tổ chức sản xuất và kiểm soát chất lượng một cách bài bản. Nhìn tổng thể, Chương trình 1322 đã tạo chuyển biến rõ rệt từ nhận thức đến hành động tại khu vực Tây Nguyên, đặt nền tảng quan trọng để các địa phương bứt phá trong giai đoạn 2026–2030, hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

An Dương