Nền tảng số hỗ trợ doanh nghiệp kiểm kê khí nhà kính hiệu quả

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero), các quy định về kiểm kê khí nhà kính, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), ESG và yêu cầu xanh hóa chuỗi cung ứng toàn cầu đang ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc giúp doanh nghiệp hướng đến phát triển bền vững.

Ông Phạm Đức Nghiệm - Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ. (Ảnh: Thanh Tùng)

Bàn về vấn đề này, tại Hội thảo “Ứng dụng nền tảng số trong kiểm kê khí nhà kính và quản trị phát thải cho doanh nghiệp Việt Nam”, ông Phạm Đức Nghiệm - Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, việc ứng dụng công nghệ số trong kiểm kê khí nhà kính là xu hướng tất yếu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật, nâng cao năng lực quản trị phát thải và gia tăng khả năng cạnh tranh toàn cầu.

Nếu như trước đây doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào chất lượng, giá thành và tiến độ giao hàng, thì hiện nay, bên cạnh các yếu tố nêu trên, khả năng chứng minh trách nhiệm môi trường, minh bạch dữ liệu phát thải và đáp ứng tiêu chuẩn xanh đã trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng. Những doanh nghiệp không đáp ứng được yêu cầu này có nguy cơ mất đơn hàng, thu hẹp thị trường, thậm chí bị loại khỏi chuỗi cung ứng.

Theo ông Lương Quang Huy - Trưởng Phòng Quản lý phát thải khí nhà kính và Bảo vệ tầng ozone - Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Việt Nam đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý về quản lý phát thải khí nhà kính sau khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực.

Nếu năm 2022 có 1.912 cơ sở thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính thì đến năm 2024 con số này đã tăng lên 2.166 cơ sở. Đồng thời, Việt Nam cũng đang triển khai lộ trình xây dựng và thí điểm thị trường carbon trong nước đối với các ngành phát thải lớn như nhiệt điện, thép và xi măng.

“Muốn duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường, doanh nghiệp không chỉ cần đáp ứng yêu cầu pháp lý trong nước mà còn phải chứng minh được năng lực quản lý phát thải và minh bạch dữ liệu carbon”, ông Lương Quang Huy cho hay.

Thế nhưng, dù nhận thức về phát triển bền vững ngày càng được nâng cao, song thực tế nhiều doanh nghiệp vẫn gặp không ít khó khăn khi bắt đầu thực hiện kiểm kê khí nhà kính.

Ông Bùi Lâm Anh - Giám đốc Phát triển sản phẩm Lead On GHG chia sẻ về vai trò của nền tảng số trong kiểm kê khí nhà kính. (Ảnh: Thanh Tùng)

Ông Bùi Lâm Anh - Giám đốc Phát triển sản phẩm Lead On GHG chia sẻ, thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở dữ liệu. Thông tin phục vụ kiểm kê phát thải thường phân tán ở nhiều bộ phận khác nhau như kế toán, sản xuất, vận hành hay quản lý năng lượng, khiến quá trình tổng hợp mất nhiều thời gian và nguồn lực.

Bên cạnh đó, chi phí thuê tư vấn, xây dựng báo cáo theo phương thức truyền thống còn khá cao, đặc biệt đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nhiều doanh nghiệp chỉ thực hiện kiểm kê theo từng đợt hoặc theo yêu cầu của khách hàng, chưa xây dựng được hệ thống quản lý phát thải liên tục và lâu dài.

Xuất phát từ thực tế đó, Lead On GHG đã phát triển nền tảng quản lý phát thải tập trung trên hạ tầng điện toán đám mây, cho phép doanh nghiệp lưu trữ tập trung dữ liệu vận hành, tự động tính toán lượng phát thải và xây dựng các báo cáo khí nhà kính, báo cáo ESG theo yêu cầu của cơ quan quản lý cũng như đối tác quốc tế.

Kết quả triển khai thực tế tại hơn 120 doanh nghiệp cho thấy các giải pháp số có thể giúp giảm tới 50% chi phí liên quan đến hoạt động quản lý phát thải và rút ngắn khoảng 90% thời gian dành cho công tác kiểm kê, tổng hợp dữ liệu và lập báo cáo. Mặt khác, nền tảng còn hỗ trợ doanh nghiệp quản lý tiêu thụ năng lượng, theo dõi mức sử dụng nhiên liệu, điện năng và đánh giá hiệu quả vận hành tại từng khu vực sản xuất, qua đó phát hiện các cơ hội tối ưu chi phí và giảm phát thải.

“Để kiểm kê khí nhà kính thực sự trở thành công cụ quản trị, doanh nghiệp cần có nền tảng dữ liệu đủ tin cậy, dễ sử dụng và phù hợp với năng lực triển khai thực tế. Nền tảng số không thay thế vai trò của chuyên gia nhưng giúp chuẩn hóa quy trình, giảm sai sót, tiết kiệm thời gian và tạo cơ sở cho việc kiểm chứng, báo cáo và thẩm định phát thải”, đại diện Lead On GHG cho biết.

Giới chuyên gia cũng cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc ứng dụng các nền tảng số đối với hoạt động kiểm kê khí nhà kính và quản trị phát thải là “cánh tay đắc lực” giúp doanh nghiệp tuân thủ các tiêu chuẩn và quy định pháp lý trong nước cũng như quốc tế. Mặt khác, minh bạch trong báo cáo còn góp phần củng cố uy tín thương hiệu, khẳng định cam kết thực chất của doanh nghiệp hướng tới phát triển bền vững và giảm thiểu nguy cơ bị cáo buộc “tẩy xanh”.

Thanh Tùng