Ngành đồ uống chuyển đổi xanh từ đổi mới bao bì và công nghệ đóng gói

Ngày 13/10/2026, trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế về công nghệ xử lý, chế biến và đóng gói bao bì (ProPak Hanoi 2026), Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (VBA) phối hợp với Informa Markets Việt Nam tổ chức hội thảo “Đổi mới bao bì và công nghệ đóng gói ngành đồ uống”.

Hội thảo cho thấy xu hướng chuyển đổi xanh trong ngành đang được thúc đẩy bằng những giải pháp cụ thể, từ giảm lượng nguyên liệu sử dụng trong sản xuất đến phát triển vật liệu mới và tăng cường tái sử dụng bao bì.

Đổi mới bao bì- từ yêu cầu môi trường đến lợi thế cạnh tranh

Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Liễu- Phó Chánh Văn phòng VBA- nhấn mạnh, đổi mới bao bì và công nghệ đóng gói có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh chính sách, thị trường và xu hướng tiêu dùng thay đổi nhanh chóng. Doanh nghiệp không chỉ cần nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn phải cải thiện năng suất, hiệu quả vận hành, mức độ tự động hóa, khả năng kiểm soát chất lượng và năng lực phát triển bền vững.

 Bà Nguyễn Thị Liễu- Phó Chánh Văn phòng VBA phát biểu tại sự kiện

Theo bà Liễu, ngành bia, rượu, nước giải khát có đóng góp quan trọng đối với kinh tế - xã hội, trong đó nguồn thu ngân sách đạt trên 60.000 tỷ đồng mỗi năm theo thông tin từ VBA. Cùng với đóng góp kinh tế, trách nhiệm sử dụng hiệu quả tài nguyên và hạn chế chất thải ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp trong toàn ngành.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp đã chủ động triển khai các giải pháp tối ưu hóa nguyên vật liệu, giảm chi phí sản xuất và hạn chế lượng chất thải phát sinh. Trong đó, đáng chú ý là sử dụng nhựa tái sinh, giảm trọng lượng bao bì nhưng vẫn bảo đảm độ bền, an toàn và chất lượng sản phẩm; tăng cường thu hồi, tái chế, tái sử dụng bao bì; đồng thời nghiên cứu vật liệu mới thân thiện hơn với môi trường.

Đổi mới công nghệ đóng gói theo hướng tự động hóa và số hóa cũng giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu suất sản xuất, kiểm soát tốt hơn chất lượng sản phẩm và giảm lãng phí trong quá trình vận hành.

Những thay đổi này cho thấy bao bì không còn đơn thuần là lớp vỏ bảo vệ hay công cụ nhận diện thương hiệu. Đây đã trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược tối ưu chi phí, đáp ứng yêu cầu thị trường và thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Giảm bao bì nhựa, hướng tới sản xuất bền vững

Một trong những hướng tiếp cận đáng chú ý là giảm lượng nhựa sử dụng ngay từ khâu thiết kế và sản xuất bao bì, thay vì chỉ tập trung tìm vật liệu thay thế sau khi sản phẩm đã được định hình.

Tại hội thảo, ông Vincent Teniere- Chuyên gia bao bì khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương của Sidel, giới thiệu các giải pháp công nghệ nhằm tối ưu lượng vật liệu sử dụng trong sản xuất chai và đóng gói đồ uống.

Theo ông Vincent Teniere, công nghệ EvoBLOW Laser cho phép phân bổ vật liệu chính xác hơn trong quá trình sản xuất chai, qua đó giảm trung bình 10% trọng lượng bao bì và giảm 50% tỷ lệ phế phẩm phôi. Công nghệ này cũng tương thích với việc sử dụng nhựa PET tái chế (rPET), mở ra khả năng kết hợp giữa giảm tiêu hao nguyên liệu và tăng sử dụng vật liệu tái chế.

Trong khi đó, công nghệ EvoFILM Stretch được giới thiệu có khả năng giảm 50% lượng màng nhựa và 90% mức tiêu thụ năng lượng so với giải pháp được sử dụng làm cơ sở so sánh.

Các con số trên cho thấy tiềm năng của đổi mới công nghệ trong việc giảm dấu chân nguyên liệu và năng lượng của hoạt động sản xuất. Khi lượng vật liệu sử dụng trên mỗi đơn vị sản phẩm được tối ưu, doanh nghiệp có thể giảm nhu cầu nguyên liệu đầu vào, hạn chế phế phẩm và giảm lượng chất thải phát sinh.

Tuy nhiên, việc giảm trọng lượng bao bì cần được thực hiện trên cơ sở bảo đảm các yêu cầu về độ bền, khả năng bảo vệ sản phẩm, an toàn thực phẩm và điều kiện vận chuyển, lưu kho. Bao bì nhẹ hơn chỉ thực sự mang lại hiệu quả khi không làm gia tăng hư hỏng sản phẩm hoặc phát sinh thêm chất thải ở những công đoạn khác.

Do đó, bài toán đặt ra với doanh nghiệp không chỉ là giảm lượng nhựa mà còn phải tối ưu toàn bộ quy trình, từ thiết kế, sản xuất đến phân phối và xử lý bao bì sau sử dụng. Bên cạnh việc tối ưu vật liệu truyền thống, phát triển các loại vật liệu có nguồn gốc sinh học cũng đang mở ra hướng đi mới cho ngành đồ uống.

Tại hội thảo, TS. Trịnh Thị Hòa- Đồng sáng lập Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ BUYO, giới thiệu giải pháp sử dụng chất thải hữu cơ, trong đó có bã bia và phụ phẩm nông nghiệp, làm nguyên liệu sản xuất vật liệu sinh học thay thế nhựa. Ngoài ra, BUYO phát triển dòng vật liệu kết hợp chất thải sinh học với nhựa thông thường, hướng tới giảm khoảng 30-40% lượng nhựa nguyên sinh sử dụng trong sản phẩm.

Điểm đáng chú ý của hướng tiếp cận này là tận dụng phụ phẩm từ hoạt động sản xuất và nông nghiệp để tạo ra nguyên liệu có giá trị sử dụng mới. Thay vì chỉ xem bã bia hay phụ phẩm hữu cơ là chất thải cần xử lý, doanh nghiệp có thể nghiên cứu chuyển đổi chúng thành đầu vào cho các quy trình sản xuất khác, qua đó góp phần hình thành chuỗi giá trị tuần hoàn.

Dù vậy, vật liệu sinh học không mặc nhiên đồng nghĩa với việc có thể phân hủy trong mọi điều kiện hoặc luôn có tác động môi trường thấp hơn nhựa truyền thống. Để được ứng dụng rộng rãi, các giải pháp cần đáp ứng yêu cầu về độ bền, an toàn khi tiếp xúc với thực phẩm, chi phí sản xuất và khả năng thu gom, xử lý sau sử dụng. Hiệu quả môi trường cũng cần được đánh giá trên toàn bộ vòng đời của vật liệu.

Các đại biểu thảo luận về các giải pháp giảm sử dụng nhựa, tăng khả năng tái chế, phát triển vật liệu thân thiện với môi trường và kéo dài vòng đời bao bì trong ngành đồ uống

Kéo dài vòng đời bao bì, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Một hướng đi khác được đề cập tại hội thảo là phát triển bao bì có thể sử dụng nhiều lần, qua đó giảm nhu cầu sản xuất bao bì mới và hạn chế lượng chất thải phát sinh.

Ông Lin Charlie Yu, Tổng Giám đốc Điều hành Công ty TNHH Một thành viên Keg Savy Việt Nam, giới thiệu mô hình sử dụng thùng bia có khả năng tái sử dụng. Theo đó, thùng bia đạt tiêu chuẩn có thể được vệ sinh, chiết rót và luân chuyển qua nhiều chu kỳ sử dụng. Doanh nghiệp cho biết thùng bia có thể có tuổi thọ sử dụng trên 20 năm.

So với mô hình sử dụng bao bì một lần, bao bì tái sử dụng có tiềm năng kéo dài thời gian khai thác vật liệu, phân bổ chi phí qua nhiều chu kỳ và giảm nhu cầu bổ sung bao bì mới. Tuy nhiên, hiệu quả môi trường của mô hình này còn phụ thuộc vào số vòng luân chuyển thực tế, khoảng cách vận chuyển, tỷ lệ thu hồi cũng như lượng nước và năng lượng tiêu thụ trong quá trình vệ sinh.

Từ các giải pháp được giới thiệu tại hội thảo, có thể thấy chuyển đổi xanh trong ngành đồ uống đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể, từ doanh nghiệp sản xuất, nhà cung cấp bao bì và công nghệ đến các đơn vị nghiên cứu, hệ thống thu gom, tái chế và cơ quan quản lý nhà nước.

Theo bà Nguyễn Thị Liễu, doanh nghiệp cần chủ động nắm bắt quy định, xu hướng thị trường và đầu tư đổi mới công nghệ; các nhà cung cấp cần phát triển giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn; trong khi các đơn vị nghiên cứu cần tăng cường chuyển giao công nghệ để đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất.

Cùng với đó, chính sách cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng minh bạch, khả thi, tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu môi trường song song với duy trì hiệu quả kinh doanh. Việc thúc đẩy cơ chế thu gom, tái chế, tăng khả năng tiếp cận nguyên liệu tái sinh và nâng cao nhận thức của người tiêu dùng cũng có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình chuyển đổi.

“Với vai trò cầu nối, VBA sẽ tiếp tục kết nối doanh nghiệp với cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức nghiên cứu và các đối tác trong chuỗi giá trị; đồng thời khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường hợp tác và tiếp cận các giải pháp công nghệ mới”- bà Nguyễn Thị Liễu nhấn mạnh.

Lê Kim Liên