Nhập khẩu thiết bị đã qua sử dụng phục vụ lĩnh vực bán dẫn: Phải đáp ứng tiêu chuẩn nào?

Mới đây, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) ban hành Thông tư số 30/2025/TT-BKHCN quy định tiêu chí nhập khẩu dây chuyền công nghệ, thiết bị, máy móc, công cụ đã qua sử dụng phục vụ lĩnh vực bán dẫn và nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ số.

Chia sẻ về Thông tư này, ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý Chất lượng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin cho biết, Thông tư áp dụng đối với các tổ chức, doanh nghiệp nhập khẩu thiết bị đã qua sử dụng để phục vụ đào tạo, nghiên cứu và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số; hoặc phục vụ trực tiếp các dự án sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn theo quy định của Luật Công nghiệp công nghệ số.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý Chất lượng - Cục Công nghiệp công nghệ thông tin. (Ảnh: Ngọc Xen)

Về tiêu chí chung đối với cả dây chuyền và thiết bị máy móc, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết, thiết bị nhập khẩu không được thuộc danh mục công nghệ lạc hậu, chất lượng kém, gây ô nhiễm do nước xuất khẩu công bố; công nghệ không thuộc diện cấm hoặc hạn chế chuyển giao tại Việt Nam.

Thiết bị, dây chuyền phải đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn, tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) hoặc tiêu chuẩn của các nước G7, Hàn Quốc.

Tuổi của thiết bị máy móc tính từ năm sản xuất đến năm nhập khẩu tối đa là 20 năm. Đối với thiết bị nhập khẩu phục vụ đào tạo, nghiên cứu và phát triển, Thông tư cho phép miễn áp dụng tiêu chí về tuổi thiết bị, hiệu suất còn lại và mức tiêu hao năng lượng.

Về trách nhiệm và chế tài xử lý, doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin kê khai, nếu vì phạm (sai thông tin hoặc sai mục đích), cơ quan chức năng sẽ tái xuất toàn bộ lô hàng ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, đồng thời tiến hành xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.

Đề cập đến định hướng phát triển ngành bán dẫn tại Việt Nam, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương cho biết, chuỗi giá trị công nghiệp bán dẫn gồm các khâu từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói, kiểm thử. Hiện nay, Việt Nam đã có sự tham gia nhất định ở một số khâu, đặc biệt là thiết kế và đóng gói, kiểm thử.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam đã có nhiều doanh nghiệp trong nước tham gia hoạt động thiết kế vi mạch. Bên cạnh đó, nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã đầu tư các nhà máy đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn tại Việt Nam. Tuy nhiên, khâu sản xuất chip bán dẫn - mắt xích quan trọng nhất của chuỗi giá trị hiện vẫn chưa có nhà máy nào tại Việt Nam, kể cả của doanh nghiệp trong nước hay nước ngoài.

Trước thực tế này, lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã thể hiện quyết tâm cao trong việc phát triển công nghiệp bán dẫn. Vào ngày 16/1, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) đã chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Đây là dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên Việt Nam hình thành năng lực chế tạo chip bán dẫn trong nước, tạo nền tảng cho mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ lõi và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước.

Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27 ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn. Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp quốc gia như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa...

Thanh Tùng