QCVN 105:2025/BNNMT về chất lượng hạt giống ngô thụ phấn tự do

Trong sản xuất nông nghiệp, chất lượng giống luôn được xem là yếu tố nền tảng quyết định năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của cây trồng. Đối với cây ngô – một trong những cây lương thực quan trọng tại Việt Nam – việc kiểm soát chất lượng hạt giống càng trở nên cần thiết trong bối cảnh nhu cầu sản xuất ngày càng lớn và yêu cầu về tiêu chuẩn giống ngày càng cao.

Tuy nhiên, trên thực tế, thị trường hạt giống vẫn tồn tại những bất cập như chất lượng giống không đồng đều, tỷ lệ nảy mầm thấp hoặc lẫn tạp chất, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất của nông dân. Một số cơ sở sản xuất và kinh doanh giống chưa tuân thủ đầy đủ các quy định kỹ thuật, dẫn đến tình trạng giống kém chất lượng lưu thông trên thị trường.

Để khắc phục những tồn tại này và nâng cao chất lượng nguồn giống phục vụ sản xuất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành QCVN 105:2025/BNNMT về chất lượng hạt giống ngô thụ phấn tự do. Quy chuẩn do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật biên soạn và trình duyệt, được Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định trước khi ban hành theo Thông tư số 93/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025. Quy chuẩn này được xây dựng nhằm thiết lập các yêu cầu kỹ thuật thống nhất đối với hạt giống ngô thụ phấn tự do, từ đó kiểm soát chất lượng giống trong quá trình sản xuất, chế biến, kinh doanh và lưu thông trên thị trường.

Hạt giống ngô thụ phấn tự do phải đáp ứng các yêu cầu theo quy chuẩn. Ảnh minh họa

Theo quy định của QCVN 105:2025/BNNMT, hạt giống ngô thụ phấn tự do phải đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật cơ bản về độ sạch, tỷ lệ nảy mầm, độ ẩm và mức độ lẫn tạp. Những chỉ tiêu này được xem là yếu tố quan trọng quyết định khả năng sinh trưởng và phát triển của cây ngô sau khi gieo trồng.

Trong đó, yêu cầu về độ sạch của hạt giống nhằm đảm bảo trong lô giống không chứa quá nhiều tạp chất như hạt lép, hạt hư hỏng hoặc các vật liệu không phải hạt giống. Việc kiểm soát chỉ tiêu này giúp nâng cao chất lượng lô giống và đảm bảo tính đồng đều khi gieo trồng trên đồng ruộng.

Bên cạnh đó, tỷ lệ nảy mầm cũng là chỉ tiêu quan trọng được quy chuẩn quy định rõ ràng. Hạt giống phải đạt tỷ lệ nảy mầm tối thiểu theo quy định để đảm bảo khả năng phát triển thành cây con khỏe mạnh. Chỉ tiêu này giúp người sản xuất đánh giá được chất lượng sinh học của hạt giống trước khi đưa vào canh tác.

Quy chuẩn cũng quy định về độ ẩm tối đa của hạt giống, nhằm đảm bảo hạt giống có thể bảo quản trong thời gian dài mà không bị giảm chất lượng. Nếu độ ẩm vượt quá ngưỡng cho phép, hạt giống dễ bị nấm mốc hoặc suy giảm sức nảy mầm trong quá trình lưu trữ và vận chuyển.

Ngoài ra, các chỉ tiêu liên quan đến hạt khác giống, hạt cỏ dại và tạp chất cũng được kiểm soát chặt chẽ. Điều này giúp hạn chế nguy cơ lẫn giống, bảo đảm tính thuần của giống ngô thụ phấn tự do và giảm thiểu nguy cơ lây lan các loại cỏ dại trong sản xuất nông nghiệp.

Một điểm đáng chú ý của quy chuẩn là việc quy định rõ phương pháp thử và đánh giá chất lượng hạt giống. Các chỉ tiêu kỹ thuật phải được kiểm tra theo các phương pháp thử tiêu chuẩn nhằm đảm bảo tính khách quan và chính xác trong quá trình đánh giá chất lượng giống.

Bên cạnh các yêu cầu kỹ thuật, QCVN 105:2025/BNNMT cũng quy định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất và kinh doanh giống ngô. Các đơn vị phải đảm bảo hạt giống cung cấp ra thị trường đáp ứng đầy đủ các tiêu chí chất lượng theo quy chuẩn, đồng thời tuân thủ quy định về ghi nhãn, công bố chất lượng và kiểm soát lô giống.

Việc ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng hạt giống ngô thụ phấn tự do được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực giống cây trồng. Quy chuẩn không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động kiểm tra, giám sát mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi của nông dân khi sử dụng hạt giống trong sản xuất.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang hướng tới nâng cao năng suất và chất lượng nông sản, việc chuẩn hóa chất lượng hạt giống đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Thông qua việc triển khai và tuân thủ các quy định trong QCVN 105:2025/BNNMT, các cơ sở sản xuất giống sẽ có định hướng rõ ràng hơn trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời giúp người nông dân tiếp cận nguồn giống đạt chuẩn, ổn định và hiệu quả.

Về lâu dài, việc áp dụng đồng bộ các quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực giống cây trồng sẽ góp phần nâng cao năng suất sản xuất nông nghiệp, tăng sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam và thúc đẩy phát triển ngành trồng trọt theo hướng hiện đại, bền vững.

An Dương