Quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật giữ vai trò nền tảng phát triển kinh tế - xã hội

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động quản lý nhà nước về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật đang giữ vai trò ngày càng quan trọng giúp thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Không chỉ là công cụ thiết lập “luật chơi” chung cho thị trường, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Thử nghiệm viên tiến hành hoạt động thử nghiệm. (Ảnh: Thanh Tùng)

Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật (2025), đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn và hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật bao gồm: sản phẩm, hàng hoá; dịch vụ; quá trình; môi trường; đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, Luật cũng nêu rõ, hoạt động quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiêu chuẩn và hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật bao gồm các nội dung sau:

Xây dựng, ban hành hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành và tổ chức thực hiện chính sách, chiến lược, chương trình, kế hoạch và văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tiêu chuẩn và lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật;

Tổ chức lập, phê duyệt kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật; thẩm định, công bố tiêu chuần quốc gia; đánh giá tác động, thẩm định và ban hành quy chuẩn kỹ thuật nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu quản lý nhà nước và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội;

Quản lý, hướng dẫn hoạt động đánh giá sự phù hợp, áp dụng hệ thống quản lý tiên tiến trong các cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp bảo đảm sự thống nhất và hiệu quả trong triển khai thực hiện;

Tổ chức phổ biến, hướng dẫn xây dựng, áp dụng và cập nhật tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong các lĩnh vực, ngành nghề; Quản lý và tổ chức việc xây dựng, vận hành và khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng;

Xây dựng và phát triển nguồn nhân lực cho hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn và hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật; tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triến công nghệ về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật;

Hợp tác quốc tế về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; quản lý hoạt động của mạng lưới quốc gia thông báo và hỏi đáp về tiêu chuần, quy chuẩn kỹ thuật và đánh giá sự phù hợp;

Tuyên truyền, phổ biến và tổ chức hướng dẫn thực hiện pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; thực hiện thống kê về hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuẩn và hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật;

Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về hoạt động trong lĩnh vực tiêu chuấn và hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn kỹ thuật;

Tổ chức tìm kiếm, khai thác, chuyển giao và ứng dụng tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài phục vụ yêu cầu quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội.

Các chuyên gia đánh giá, hoạt động quản lý nhà nước về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật mang tính bao quát, toàn diện, giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm chất lượng sản phẩm, bảo vệ người tiêu dùng, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Thanh Tùng