Quy chuẩn kỹ thuật mở đường cho hàng Việt chinh phục thị trường quốc tế

Quy chuẩn kỹ thuật - “tấm vé” bảo đảm điều kiện tham gia thị trường

Khi hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang các thị trường lớn như Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản hay Hàn Quốc, doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh về giá mà còn phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, chất lượng, môi trường, ghi nhãn và quy trình sản xuất.

Trong thương mại quốc tế, các yêu cầu kỹ thuật của mỗi quốc gia có thể trở thành những “hàng rào kỹ thuật” (TBT). Đây là các quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và thủ tục đánh giá sự phù hợp nhằm bảo đảm an toàn, bảo vệ sức khỏe con người, môi trường và lợi ích người tiêu dùng.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, quy chuẩn kỹ thuật là những yêu cầu về giới hạn của đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý mà sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, quá trình hoặc đối tượng liên quan phải tuân thủ để bảo đảm các mục tiêu quản lý như an toàn, sức khỏe, môi trường, quyền lợi người tiêu dùng và yêu cầu thiết yếu khác. Quy chuẩn kỹ thuật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và có tính bắt buộc áp dụng.

Điều này có nghĩa, với những nhóm sản phẩm thuộc diện quản lý bằng quy chuẩn kỹ thuật, doanh nghiệp muốn đưa sản phẩm ra thị trường không chỉ cần đáp ứng nhu cầu của khách hàng mà còn phải bảo đảm các yêu cầu bắt buộc về chất lượng, an toàn.

Chủ động đáp ứng quy chuẩn để nâng sức cạnh tranh

Trước đây, một số doanh nghiệp có thể xem quy chuẩn kỹ thuật như một yêu cầu kiểm soát từ cơ quan quản lý. Tuy nhiên, trong môi trường cạnh tranh toàn cầu, việc tuân thủ quy chuẩn đang trở thành năng lực nội tại giúp doanh nghiệp nâng cao vị thế.

Một sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật sẽ tạo niềm tin với đối tác, giảm nguy cơ bị trả hàng, thu hồi hoặc gặp khó khăn khi tiếp cận thị trường xuất khẩu. Đặc biệt, khi nhiều quốc gia ngày càng chú trọng đến phát triển bền vững, tiêu chuẩn môi trường, an toàn sản phẩm và trách nhiệm trong chuỗi cung ứng, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế chi phí.

Đối với hàng hóa xuất khẩu, tổ chức, cá nhân xuất khẩu phải bảo đảm hàng hóa phù hợp với quy định của nước nhập khẩu, hợp đồng hoặc các thỏa thuận quốc tế có liên quan. Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, kiểm soát nguyên liệu đầu vào, kiểm soát quá trình sản xuất và thực hiện đánh giá sự phù hợp thường có nhiều thuận lợi hơn khi tham gia các chuỗi cung ứng lớn.

Quy chuẩn kỹ thuật không phải rào cản, mà là động lực đổi mới

Một quan điểm phổ biến là các yêu cầu kỹ thuật có thể làm tăng chi phí sản xuất. Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ dài hạn, quy chuẩn kỹ thuật chính là công cụ thúc đẩy doanh nghiệp cải tiến công nghệ, nâng cao năng suất và tạo ra sản phẩm có chất lượng ổn định.

Việc xây dựng và áp dụng quy chuẩn kỹ thuật hiện nay cũng hướng tới nguyên tắc phù hợp thực tiễn, thông lệ quốc tế, bảo đảm tính khả thi và đồng bộ với hoạt động đánh giá sự phù hợp. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2025 cũng nhấn mạnh yêu cầu quy chuẩn phải phù hợp với thông lệ quốc tế và không tạo ra rào cản không cần thiết cho thương mại.

Khi doanh nghiệp coi quy chuẩn kỹ thuật là một phần trong chiến lược phát triển thay vì chỉ là nghĩa vụ bắt buộc, chất lượng sản phẩm sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh. Trong hành trình đưa hàng Việt vươn ra thế giới, quy chuẩn kỹ thuật không chỉ là “hàng rào” bảo vệ thị trường trong nước mà còn là nền móng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, đáp ứng yêu cầu quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hùng Anh