TCVN 13239-3:2023: Chuẩn hóa để kết nối, khai thác dữ liệu hiệu quả

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu lớn (Big Data) không chỉ là tài nguyên mà còn là “nhiên liệu” thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả quản trị. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, các hệ thống dữ liệu lớn ngày càng trở nên phức tạp, đa dạng và khó đồng bộ.

Chính vì vậy, việc ban hành các tiêu chuẩn thống nhất đóng vai trò đặc biệt quan trọng nhằm tạo ra ngôn ngữ chung, định hướng cách thiết kế và vận hành hệ thống.

Trong bối cảnh đó, TCVN 13239-3:2023 về “Công nghệ thông tin - Kiến trúc tham chiếu dữ liệu lớn - Phần 3: Kiến trúc tham chiếu” ra đời như một bản đồ kiến trúc giúp các tổ chức hiểu, xây dựng và triển khai hệ thống dữ liệu lớn một cách bài bản, hiệu quả và có khả năng mở rộng.

TCVN 13239-3:2023 quy định kiến trúc tham chiếu dữ liệu lớn. (Ảnh minh họa)

Theo TCVN 13239-3:2023 (tương đương hoàn toàn với ISO/IEC 20547-3:2020), kiến trúc tham chiếu dữ liệu lớn có thể hiểu là một mô hình khái niệm tổng thể, mô tả các thành phần, mối quan hệ và cách thức vận hành của một hệ thống dữ liệu lớn.

Nói một cách đơn giản, nếu coi hệ thống dữ liệu lớn là một “thành phố” thì kiến trúc tham chiếu chính là bản quy hoạch tổng thể - chỉ ra có những khu vực nào (thành phần), ai làm gì (vai trò), và các khu vực đó kết nối ra sao (quan hệ và luồng hoạt động). Tiêu chuẩn này không đi sâu vào một công nghệ cụ thể, mà cung cấp khung chung để các tổ chức có thể áp dụng linh hoạt theo nhu cầu thực tế.

Xét về mặt lợi ích, TCVN 13239-3:2023 không chỉ là một tài liệu kỹ thuật, mà còn mang nhiều giá trị thực tiễn cho tổ chức, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Trước hết, tiêu chuẩn này giúp tạo ra ngôn ngữ chung giữa các bên liên quan. Khi tất cả cùng sử dụng một cách hiểu về kiến trúc dữ liệu lớn, việc trao đổi, hợp tác và triển khai dự án sẽ trở nên thuận lợi hơn.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn khuyến khích tuân thủ các chuẩn mực và khuôn mẫu chung, giúp giảm rủi ro khi phát triển hệ thống và tăng khả năng tích hợp giữa các giải pháp khác nhau.

Một lợi ích quan trọng khác là tiêu chuẩn cung cấp phương thức tiếp cận công nghệ nhất quán. Thay vì mỗi đơn vị tự xây dựng kiến trúc theo cách riêng, TCVN 13239-3:2023 đưa ra nền tảng chung để giải quyết các vấn đề tương tự một cách có hệ thống.

Ngoài ra, tiêu chuẩn còn giúp đơn giản hóa sự phức tạp của hệ thống dữ liệu lớn. Thông qua mô hình kiến trúc tham chiếu, các tổ chức có thể dễ dàng hình dung, phân tích và quản lý các thành phần trong hệ thống. Trong tương lai, việc áp dụng hiệu quả TCVN 13239-3:2023 sẽ là một trong những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý tận dụng tối đa giá trị của dữ liệu - nguồn tài nguyên quan trọng bậc nhất của thời đại.

 Hoàng Bách