TCVN 13950-7:2024 kiểm soát hàm lượng thủy ngân trong sơn và vecni

Trong bối cảnh thị trường sơn và vecni ngày càng phát triển mạnh, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng, trang trí nội thất và công nghiệp, vấn đề an toàn hóa chất đang được đặt ra cấp thiết. Thực tế cho thấy, một số sản phẩm sơn kém chất lượng vẫn tiềm ẩn nguy cơ chứa kim loại nặng, trong đó có thủy ngân, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và môi trường sống nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

Thủy ngân là kim loại độc, có khả năng tích lũy sinh học, gây tổn thương hệ thần kinh, thận và ảnh hưởng lâu dài đến trẻ em, phụ nữ mang thai. Trong sơn và vecni, thủy ngân có thể tồn tại dưới dạng tạp chất trong nguyên liệu hoặc phát sinh từ các hợp chất sử dụng trong quá trình sản xuất. Khi sơn bay hơi, bong tróc hoặc thải bỏ không đúng cách, thủy ngân có thể phát tán ra môi trường, gây ô nhiễm không khí, đất và nước.

Trước thực trạng đó, yêu cầu xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất nhằm kiểm soát hàm lượng kim loại “hòa tan” trong sơn và vecni trở nên đặc biệt quan trọng. Đây chính là cơ sở để cơ quan quản lý, nhà sản xuất và các phòng thử nghiệm đánh giá mức độ an toàn của sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Xác định hàm lượng thủy ngân trong phần bột của sơn và phần lỏng của sơn gốc nước nên tuân theo tiêu chuẩn. Ảnh minh họa

Nhằm đáp ứng yêu cầu này, tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13950-7:2024 (ISO 3856-7:1984) xác định hàm lượng thủy ngân trong phần bột của sơn và phần lỏng của sơn gốc nước đã được ban hành, góp phần hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kiểm soát an toàn hóa chất trong ngành sơn.

Theo tiêu chuẩn, đối tượng áp dụng là phần bột của sơn và phần lỏng của sơn gốc nước, trong đó thủy ngân tồn tại ở dạng có thể “hòa tan” và gây nguy cơ phơi nhiễm. TCVN 13950-7:2024 quy định phương pháp xác định hàm lượng thủy ngân bằng kỹ thuật phổ hấp thụ nguyên tử không ngọn lửa – một phương pháp phân tích có độ nhạy cao, phù hợp để phát hiện hàm lượng thủy ngân rất thấp.

Về nguyên tắc, mẫu sơn được xử lý bằng các hóa chất thích hợp nhằm chuyển thủy ngân trong mẫu về dạng hòa tan. Sau đó, hàm lượng thủy ngân được xác định thông qua phép đo hấp thụ nguyên tử, dựa trên khả năng hấp thụ bức xạ đặc trưng của nguyên tử thủy ngân ở bước sóng xác định. Phương pháp không ngọn lửa cho phép phân tích chính xác, hạn chế nhiễu và giảm nguy cơ mất mát thủy ngân trong quá trình đo.

Tiêu chuẩn cũng nêu rõ yêu cầu đối với thiết bị thử nghiệm, bao gồm máy quang phổ hấp thụ nguyên tử, hệ thống tạo hơi hoặc buồng đo phù hợp cho phân tích thủy ngân. Các thuốc thử sử dụng phải đạt độ tinh khiết cần thiết, nước dùng trong phân tích phải là nước cất hoặc nước khử ion nhằm bảo đảm kết quả thử nghiệm có độ.

Một nội dung quan trọng khác của tiêu chuẩn là việc kiểm soát chất lượng phép thử, bao gồm hiệu chuẩn thiết bị, sử dụng mẫu trắng, mẫu chuẩn và các biện pháp kiểm tra sai số. Điều này giúp hạn chế ảnh hưởng của yếu tố chủ quan và điều kiện môi trường đến kết quả phân tích, đồng thời nâng cao độ tin cậy khi áp dụng trong kiểm nghiệm và chứng nhận sản phẩm.

Việc ban hành TCVN 13950-7:2024 không chỉ giúp các phòng thử nghiệm trong nước thống nhất phương pháp xác định hàm lượng thủy ngân, mà còn tạo điều kiện để kết quả thử nghiệm của Việt Nam tiệm cận với thông lệ quốc tế, do tiêu chuẩn được hài hòa với ISO 3856-7:1984. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh hội nhập, đặc biệt với các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu sơn, vecni.

Trong thực tiễn quản lý, tiêu chuẩn này là công cụ kỹ thuật quan trọng hỗ trợ cơ quan chức năng kiểm soát chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường, phát hiện và xử lý kịp thời các sản phẩm không đáp ứng yêu cầu an toàn. Đồng thời, tiêu chuẩn cũng góp phần nâng cao trách nhiệm của nhà sản xuất trong việc lựa chọn nguyên liệu, kiểm soát quy trình và minh bạch thông tin về thành phần hóa học của sản phẩm.

Về lâu dài, việc áp dụng TCVN 13950-7:2024 còn góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em và người lao động thường xuyên tiếp xúc với sơn và vecni. Bên cạnh đó, tiêu chuẩn cũng đóng vai trò trong việc giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường do kim loại nặng, phù hợp với định hướng phát triển bền vững và kinh tế xanh.

Có thể thấy, trong bối cảnh yêu cầu an toàn hóa chất ngày càng khắt khe, TCVN 13950-7:2024 không chỉ là tiêu chuẩn kỹ thuật thuần túy, mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường quản lý nhà nước và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

An Dương