TCVN 14321:2025 phân cấp chất lượng kim cương đã chế tác

Kim cương luôn được xem là một trong những loại đá quý có giá trị cao nhất trên thị trường. Tuy nhiên, không phải hai viên kim cương có cùng kích thước đều có giá trị như nhau. Chỉ một khác biệt nhỏ về màu sắc, độ tinh khiết hay chất lượng cắt mài cũng có thể tạo ra chênh lệch giá rất lớn.

Trong thực tế, việc đánh giá chất lượng kim cương nếu không có tiêu chí thống nhất rất dễ dẫn đến cách hiểu khác nhau giữa người bán, người mua và các đơn vị giám định. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến giá trị giao dịch mà còn tác động đến niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường đá quý.

Nhằm tạo ra cơ sở kỹ thuật thống nhất trong việc mô tả và phân cấp chất lượng kim cương, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14321:2025, hoàn toàn tương đương ISO 24016:2020 về Đồ trang sức và kim loại quý - Phân cấp chất lượng kim cương đã chế tác - Thuật ngữ, phân loại và phương pháp thử. Tiêu chuẩn quy định hệ thống thuật ngữ, cách phân loại và phương pháp đánh giá chất lượng đối với kim cương đã chế tác trước khi gắn lên đồ trang sức.

Theo tiêu chuẩn, đối tượng áp dụng là các viên kim cương tự nhiên đã chế tác, chưa gắn trên đồ trang sức và có khối lượng lớn hơn 0,25 carat. Trong khi đó, tiêu chuẩn không áp dụng đối với kim cương màu, kim cương tổng hợp, kim cương đã qua xử lý làm thay đổi đặc tính hoặc các loại đá ghép. Việc xác định rõ phạm vi áp dụng giúp tránh nhầm lẫn giữa các dòng sản phẩm đang ngày càng đa dạng trên thị trường hiện nay. Đây cũng là cơ sở để các tổ chức giám định, doanh nghiệp kinh doanh đá quý và người tiêu dùng sử dụng chung một hệ thống đánh giá khi mô tả chất lượng kim cương.

Một trong những điểm quan trọng của TCVN 14321:2025 là chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ chuyên ngành trong lĩnh vực phân cấp chất lượng kim cương. Thay vì mỗi đơn vị sử dụng cách mô tả khác nhau, tiêu chuẩn đưa ra các khái niệm thống nhất liên quan đến đặc điểm của viên kim cương đã chế tác, giúp việc trao đổi thông tin trở nên rõ ràng và nhất quán hơn.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn quy định nguyên tắc phân loại dựa trên những đặc tính của viên kim cương như kích thước, hình dạng, màu sắc, độ tinh khiết, chất lượng chế tác và các đặc điểm quan sát được trong quá trình đánh giá. Việc sử dụng chung hệ thống thuật ngữ và tiêu chí phân loại giúp hạn chế những cách mô tả thiếu chính xác hoặc gây hiểu lầm trong hoạt động mua bán và giám định kim cương.

Không chỉ đưa ra các tiêu chí phân loại, TCVN 14321:2025 còn đưa ra các phương pháp thử và nguyên tắc đánh giá nhằm bảo đảm việc phân cấp chất lượng được thực hiện khách quan và có thể lặp lại. Việc đánh giá phải được tiến hành theo quy trình thống nhất, sử dụng thuật ngữ và phương pháp quan sát phù hợp để mô tả chính xác đặc điểm của từng viên kim cương. Nhờ đó, kết quả giám định giữa các tổ chức khác nhau sẽ có tính đồng nhất cao hơn, góp phần giảm tranh chấp trong giao dịch và nâng cao độ tin cậy của các chứng thư phân cấp chất lượng.

Trong bối cảnh thị trường kim cương ngày càng phát triển, việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế vào hệ thống tiêu chuẩn quốc gia được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch và chuyên nghiệp của ngành trang sức.

An Dương