TCVN 7909-2-12:2025: Bước tiến mới nâng cao an toàn, tương thích điện từ cho hệ thống điện trung áp

Theo đó, TCVN 7909-2 12:2025 có tên đầy đủ: “Tương thích điện từ (EMC) – Phần 2 12: Môi trường, Mức tương thích đối với các nhiễu dẫn tần số thấp và tín hiệu truyền trong hệ thống cấp điện trung áp công cộng”. Tiêu chuẩn này quy định mức tương thích tối thiểu về điện từ mà các thiết bị và hệ thống phải đáp ứng trong môi trường lưới điện trung áp, lớp điện áp trung gian phổ biến trong truyền tải điện từ trạm biến áp đến khu dân cư, khu công nghiệp và thương mại.

Mức tương thích EMC được xác định để cân bằng giữa giới hạn phát xạ nhiễu và khả năng miễn nhiễm của thiết bị trước các nhiễu điện từ trong môi trường trung áp, tạo nền tảng kỹ thuật vững chắc cho hoạt động của các thiết bị điện trong hệ thống.

TCVN 7909-2-12:2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác quản lý kỹ thuật liên quan tới tương thích điện từ (EMC) cho mạng cấp điện trung áp công cộng. Ảnh minh họa

EMC không phải khái niệm mới trong tiêu chuẩn quốc gia về điện, từ lâu Việt Nam đã áp dụng và phát triển một loạt tiêu chuẩn thuộc bộ TCVN 7909, tương đương với các tiêu chuẩn quốc tế IEC 61000. Những phần trước đây của bộ tiêu chuẩn quy định môi trường điện từ, mô tả và phân loại môi trường EMC (như TCVN 7909- 2-5:2025), đánh giá sụt áp và gián đoạn ngắn (TCVN 7909-2-8:2025) hay quá điện áp trên mạng phân phối (TCVN 7909-2-14:2025).

Trong đó, các tiêu chuẩn cũ như TCVN 7909-2-2:2008 đặt nền tảng cho mức tương thích điện từ đối với hệ thống cung cấp điện hạ áp; tiêu chuẩn mới về trung áp tiếp nối và mở rộng phạm vi này để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật trong mạng điện phức tạp hơn.

Trong các hệ thống điện hiện đại, tương thích điện từ là yếu tố quyết định để giảm thiểu xung nhiễu, tránh sự cố ảnh hưởng tới hoạt động của thiết bị và hệ thống tổng thể. Các thiết bị điện, từ máy biến áp, trạm bơm, tủ điều khiển đến hệ thống tự động hóa đều có thể tạo ra hoặc bị ảnh hưởng bởi các nhiễu điện từ nếu môi trường không được kiểm soát chặt chẽ.

Hệ thống trung áp giữ vai trò cốt lõi trong mạng phân phối điện, kết nối nguồn điện lớn từ trạm biến áp đến các mạng phân phối hạ áp phục vụ người tiêu dùng cuối. Nếu các nhiễu dẫn tần số thấp không được quản lý tốt, hệ thống dễ gặp tình trạng mất cân bằng điện áp, biến thiên tần số, giảm tuổi thọ thiết bị, thậm chí là sự cố lan rộng gây mất điện.

Việc xây dựng tiêu chuẩn theo bộ khung quốc tế giúp các nhà sản xuất, doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng tiếp cận thị trường nước ngoài, giảm rào cản kỹ thuật, đồng thời thúc đẩy hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh giá trị kỹ thuật, tiêu chuẩn quốc gia như TCVN 7909-2-12:2025 cũng là một trong những tài liệu tham khảo để xây dựng hoặc cập nhật Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia (QCVN) liên quan đến chất lượng, an toàn điện. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn EMC sẽ là yêu cầu bắt buộc trong thiết kế, sản xuất, lắp đặt và vận hành thiết bị điện là cam kết của cả nhà sản xuất lẫn đơn vị sử dụng đối với chất lượng sản phẩm cũng như an toàn hệ thống điện.

Việc ban hành TCVN 7909-2-12:2025 không chỉ giúp chuẩn hóa kỹ thuật trong ngành điện mà còn góp phần nâng cao tính cạnh tranh cho sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế nơi yêu cầu tương thích điện từ đang ngày càng khắt khe trong bối cảnh công nghiệp hóa, số hóa mạnh mẽ.

An Nguyên