Thiết lập hàng rào quy chuẩn nghiêm ngặt với xăng E10 trước khi đưa ra thị trường

Theo quy định tại QCVN 01:2026/BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, xăng E10 là hỗn hợp xăng không chì pha ethanol nhiên liệu với tỷ lệ ethanol từ 8-10% theo thể tích. Đây được xem là bước tiếp theo trong lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học nhằm giảm phát thải khí nhà kính, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Khác với xăng khoáng truyền thống, E10 đòi hỏi quy trình phối trộn và bảo quản nghiêm ngặt hơn do ethanol có khả năng hấp thụ nước và dễ ảnh hưởng đến độ ổn định của nhiên liệu nếu tồn trữ không đúng kỹ thuật. Chính vì vậy, trước khi chuyển đổi sang kinh doanh E10, các doanh nghiệp đầu mối được yêu cầu hút sạch lượng xăng khoáng còn tồn trong bồn chứa, đồng thời vệ sinh toàn bộ hệ thống bể chứa và đường ống dẫn nhiên liệu.

Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật dành cho E10 đã được xây dựng với yêu cầu chặt chẽ nhằm bảo đảm an toàn cho phương tiện và quyền lợi người tiêu dùng.

Nhận định về tính an toàn của dòng sản phẩm mới, TS Đào Duy Anh - Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn tại Việt Nam hiện rất nghiêm ngặt. Người dân hoàn toàn có thể yên tâm bởi sản phẩm không thể tự ý lưu thông nếu chưa vượt qua hàng rào kỹ thuật này. Đồng thời, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu bắt buộc phải tuân thủ nghiêm quy định để sản phẩm đến tay người tiêu dùng luôn đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật.

Không chỉ câu chuyện kỹ thuật, nguồn cung ethanol cũng đang là một bài toán lớn đối với quá trình triển khai E10. Hiện Việt Nam mới có bốn nhà máy sản xuất ethanol nhiên liệu hoạt động ổn định, trong khi hai nhà máy khác vẫn trong quá trình tái cơ cấu và phục hồi sản xuất. Tổng công suất hiện nay mới đáp ứng được khoảng 40% nhu cầu ethanol phục vụ pha chế xăng sinh học, phần còn lại phải nhập khẩu từ nước ngoài.

Trong bối cảnh đó, Bộ Công Thương khẳng định ethanol nhiên liệu là mặt hàng có nguồn cung quốc tế tương đối dồi dào, được giao dịch rộng rãi tại các thị trường lớn như Mỹ, Brazil hay Singapore. Tuy nhiên, để tránh phụ thuộc quá lớn vào nhập khẩu, cơ quan quản lý đang xây dựng các kịch bản phát triển công suất sản xuất trong nước nhằm chủ động nguồn nguyên liệu lâu dài.

Ngoài ra, một trong những vấn đề được người tiêu dùng đặc biệt quan tâm là khả năng tương thích của xăng E10 với các loại phương tiện đang lưu hành. Theo PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội, xăng E10 giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra sạch và hiệu quả hơn, từ đó giúp xe duy trì hiệu suất vận hành tương đương xăng truyền thống nhưng lại thân thiện hơn với môi trường.

Đồng quan điểm, TS Đào Duy Anh cũng thông tin thêm rằng nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước đều cho thấy mức tiêu hao nhiên liệu cũng như các tác động tiêu cực của xăng E10 tới động cơ là không đáng kể, người tiêu dùng có thể hoàn toàn yên tâm sử dụng.

Theo lộ trình hiện hành, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì lưu thông trên thị trường sẽ phải được phối trộn thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên phạm vi toàn quốc, trong khi xăng E5RON92 vẫn tiếp tục được duy trì đến hết năm 2030.

Việc chuyển đổi sang E10 được đánh giá là bước đi tất yếu trong chiến lược năng lượng xanh của Việt Nam. Tuy nhiên, để loại nhiên liệu này thực sự tạo được niềm tin trên thị trường, yếu tố quan trọng nhất vẫn là kiểm soát chặt chất lượng từ khâu phối trộn, lưu trữ đến phân phối bán lẻ, đồng thời minh bạch thông tin kỹ thuật để người tiêu dùng yên tâm sử dụng.

Bảo Linh