Thử nghiệm góp phần kiểm soát chất lượng sản phẩm, hàng hóa trên thị trường

Thử nghiệm góp phần kiểm soát chất lượng thị trường

Theo thông tin từ Bộ Công Thương, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong tháng 9 và 9 tháng đầu năm vẫn diễn biến phức tạp trên nhiều địa bàn, lĩnh vực. Đáng chú ý, vi phạm trên môi trường thương mại điện tử có xu hướng gia tăng về phương thức và mức độ tinh vi.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 35.727 vụ, xử lý 29.223 vụ; thu nộp ngân sách nhà nước 376 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa tịch thu, tiêu hủy đạt 112,7 tỷ đồng; trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành chính áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là 164 tỷ đồng. Có 239 vụ được chuyển cơ quan điều tra.

Lực lượng chức năng thanh, kiểm tra hàng hóa. 

Những con số này cho thấy áp lực đối với công tác quản lý thị trường vẫn rất lớn. Hàng hóa vi phạm xuất hiện ở nhiều lĩnh vực, từ thực phẩm, mỹ phẩm, quần áo đến thiết bị điện tử và các sản phẩm phục vụ đời sống. Sự phát triển của thương mại điện tử cũng khiến việc kiểm soát trở nên khó khăn hơn khi người bán có thể tiếp cận khách hàng trên phạm vi rộng, trong khi thông tin về nguồn gốc và chất lượng sản phẩm chưa phải lúc nào cũng được kiểm chứng đầy đủ.

Đáng lo ngại, có hàng hóa hình thức bên ngoài tương tự sản phẩm chính hãng nhưng chất lượng thực tế có thể khác biệt đáng kể. Một sản phẩm có thể được quảng cáo hấp dẫn nhưng không đáp ứng yêu cầu về độ bền, thành phần hoặc mức độ an toàn. Với thực phẩm, mỹ phẩm và các sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với cơ thể, những sai lệch về thành phần, chỉ tiêu hóa học hoặc vi sinh còn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng.

Trong khi đó, người tiêu dùng khó có thể tự nhận biết mọi sai lệch chỉ bằng quan sát thông thường. Nhãn mác, bao bì và hình thức sản phẩm có thể cung cấp thông tin ban đầu nhưng chưa đủ để chứng minh hàng hóa đáp ứng các yêu cầu về chất lượng.

Đây là lúc hoạt động thử nghiệm phát huy vai trò. Thông qua việc sử dụng phương pháp thử phù hợp và thiết bị chuyên dụng, phòng thử nghiệm có thể xác định thành phần, đo lường các chỉ tiêu, đánh giá tính năng kỹ thuật hoặc phát hiện những chất nguy hại trong sản phẩm. Kết quả thử nghiệm cung cấp cơ sở khoa học để đối chiếu với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các yêu cầu có liên quan.

Năng lực thử nghiệm đa lĩnh vực của Quatest 1

Để hoạt động kiểm soát chất lượng đạt hiệu quả, bên cạnh cơ chế quản lý và sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng, năng lực chuyên môn của các tổ chức thử nghiệm cũng là một trong những yếu tố rất quan trọng. Trong đó, Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 1 (Quatest 1) thuộc Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia là đơn vị cung cấp dịch vụ thử nghiệm uy tín.

Các phòng thử nghiệm của Quatest 1 thực hiện hoạt động thử nghiệm, xác định, đánh giá các chỉ tiêu an toàn, chỉ tiêu chất lượng, tính năng kỹ thuật của sản phẩm, hàng hóa, cấu kiện, vật liệu công trình, nghiên cứu khoa học phục vụ yêu cầu quản lý nhà và nhu cầu của doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân.

Quatest 1 có 08 phòng thử nghiệm đã được công nhận hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với các chuẩn mực ISO/ IEC 17025 mang mã số VILAS 028. Điểm đáng chú ý là phạm vi thử nghiệm của Quatest 1 trải rộng trên nhiều nhóm sản phẩm, hàng hóa khác nhau.

Trong lĩnh vực cơ khí và vật liệu xây dựng, Quatest 1 thực hiện thử nghiệm đối với vật liệu kim loại, sản phẩm cơ khí, vật liệu xây dựng (bao gồm kim loại và phi kim loại), cấu kiện, thiết bị, công trình,…

Đối với lĩnh vực điện, điện tử và hiệu suất năng lượng, các hoạt động thử nghiệm bao gồm thử nghiệm thiết bị chiếu sáng, dây và cáp điện lực, khí cụ điện, sản phẩm cách điện, thiết bị điện gia dụng, sản phẩm điện cao áp với độ bền điện áp đến 250 kV ở tần số công nghiệp, xung điện áp cao đến 600 kV,…

Ở nhóm hàng tiêu dùng, Quatest 1 có năng lực thử nghiệm mũ bảo hiểm cho người đi xe máy, đồ chơi trẻ em, sản phẩm dệt, da, may mặc, giả da nhựa, các loại giấy, vải kỹ thuật, bìa cát tông, cao su chất dẻo, vécni, sơn, keo, khăn giấy, giấy vệ sinh,…

Lĩnh vực thực phẩm có phạm vi thử nghiệm rộng, bao gồm xác định các chỉ tiêu chất lượng, tính năng kỹ thuật trong nông sản, thực phẩm, hải sản, thủy sản, thức ăn chăn nuôi, bao bì thực phẩm, nước sử dụng cho mục đích ăn uống, hóa chất độc hại trong sản phẩm dệt may, chất tẩy rửa,…

Quatest 1 còn triển khai thử nghiệm hóa chất các loại, phân bón, chất thải rắn, lỏng, khí; thử nghiệm chất nguy hại theo yêu cầu của qui định về hạn chế các chất nguy hiểm trong thiết bị điện và điện tử của Châu Âu (RoHS); thử nghiệm chất nguy hại theo yêu cầu của quy định về hóa chất và sử dụng an toàn hóa chất của Châu Âu (Reach) trong các sản phẩm điện, điện tử, vật liệu…; hàm lượng formaldeyde trong các sản phẩm gỗ, vải,...

Ngoài ra, đối với lĩnh vực xăng dầu, khí, Quatest 1 thực hiện thử nghiệm các sản phẩm dầu khí như xăng, dầu diezel, dầu đốt lò, dầu mỡ bôi trơn, dầu FO, dầu nhờn, khí LPG, than, nhiên liệu sinh khối, các chất phụ gia dầu mỏ khí hóa lỏng,...

Với năng lực thử nghiệm trên nhiều lĩnh vực, Quatest 1 góp phần cung cấp cơ sở kỹ thuật phục vụ đánh giá chất lượng sản phẩm, hàng hóa, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đây cũng là một trong những mắt xích quan trọng để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thúc đẩy lưu thông hàng hóa đáp ứng yêu cầu chất lượng và an toàn.

Hoàng Bách