Thúc đẩy năng suất gắn với mục tiêu phát triển kinh tế bền vững

Năng suất xanh gắn với kinh tế tuần hoàn

Tại Quảng Ngãi, năng suất xanh được xác định là giải pháp quan trọng để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Thay vì sản xuất theo mô hình tuyến tính “khai thác – sản xuất – thải bỏ”, địa phương hướng đến tối ưu hóa sử dụng tài nguyên, giảm phát sinh chất thải và nâng cao giá trị gia tăng. Năng suất xanh vì thế không chỉ là cải tiến kỹ thuật, mà là thay đổi tư duy quản trị và tổ chức sản xuất.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn đã bắt đầu áp dụng các công cụ cải tiến như 5S, quản lý dòng chi phí nguyên vật liệu (MFCA), hệ thống quản lý chất lượng… nhằm kiểm soát hao hụt, tiết kiệm nguyên liệu và năng lượng. Ở lĩnh vực nông nghiệp, việc sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, tận dụng phụ phẩm và đẩy mạnh chế biến sâu đã giúp gia tăng đáng kể giá trị sản phẩm, thay vì phụ thuộc vào bán nguyên liệu thô. Trong công nghiệp, đặc biệt là dệt may và chế biến thực phẩm, cải tiến quy trình sản xuất giúp giảm chi phí đầu vào, giảm phát thải và nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu.

Người lao động Công ty TNHH XDD Textile đẩy mạnh việc nghiên cứu các sáng kiến cải tiến trong các quy trình sản xuất.

Tuy nhiên, việc triển khai năng suất xanh vẫn đối mặt với rào cản về nhận thức và nguồn lực, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chính vì vậy, Quảng Ngãi đang đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật, coi đây là điều kiện tiên quyết để chuyển đổi từ mô hình sản xuất truyền thống sang mô hình tuần hoàn, bền vững hơn.

Nâng cao năng suất lao động là trọng tâm

Trong khi đó, tại Bắc Ninh, trọng tâm được đặt vào nâng cao năng suất lao động – yếu tố trực tiếp quyết định tốc độ và chất lượng tăng trưởng kinh tế. Theo kế hoạch nâng cao năng suất và chất lượng giai đoạn 2023–2030, tỉnh phấn đấu tăng năng suất lao động bình quân khoảng 12,5% mỗi năm. Đây là mục tiêu đầy tham vọng, phản ánh quyết tâm chuyển dịch mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu.

Không chỉ dừng ở con số tăng trưởng năng suất lao động, Bắc Ninh còn đặt mục tiêu nâng tỷ trọng đóng góp của năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GRDP lên 45–47% trong giai đoạn 2023–2025 và trên 50% trong giai đoạn 2026–2030. Điều này cho thấy định hướng phát triển dựa vào đổi mới công nghệ, cải tiến quản trị và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thay vì phụ thuộc chủ yếu vào vốn và lao động giá rẻ.

Để đạt được mục tiêu này, tỉnh tập trung thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong doanh nghiệp; hỗ trợ áp dụng các hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế; xây dựng mô hình điểm cải tiến năng suất; tăng cường đào tạo nhân lực kỹ thuật và kết nối hợp tác trong, ngoài nước. Sự đồng bộ giữa chính sách hỗ trợ và yêu cầu nâng chuẩn doanh nghiệp được xem là yếu tố then chốt bảo đảm mục tiêu 12,5% không chỉ nằm trên giấy.

Sản xuất linh kiện điện tử tại Công ty TNHH Bujeon Viet Nam Electronics (Khu công nghiệp Quế Võ).

Nhìn tổng thể, dù cách tiếp cận khác nhau, cả Quảng Ngãi và Bắc Ninh đều cho thấy một thực tế rõ ràng: năng suất không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sống còn của tăng trưởng bền vững. Nếu Quảng Ngãi đặt năng suất trong mối liên hệ chặt chẽ với bảo vệ môi trường và kinh tế tuần hoàn, thì Bắc Ninh nhấn mạnh vai trò của năng suất lao động và đổi mới sáng tạo trong cấu trúc tăng trưởng.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh ngày càng gay gắt, địa phương nào chậm cải thiện năng suất sẽ đối mặt nguy cơ tụt lại phía sau. Ngược lại, những nơi biết tận dụng cải tiến quản trị, ứng dụng công nghệ và sử dụng hiệu quả tài nguyên sẽ tạo được lợi thế dài hạn. Năng suất vì thế không chỉ là một chỉ số kinh tế, mà là nền móng cho một chiến lược phát triển bền vững và có sức cạnh tranh thực chất.

Thanh Hiền