Tiêu chuẩn chất lượng nâng cao khả năng xuất khẩu sản phẩm dệt may

Tiêu chuẩn tạo nền tảng kiểm soát chất lượng sản phẩm

Đối với sản phẩm dệt may, chất lượng không chỉ được thể hiện qua hình thức bên ngoài mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố kỹ thuật như thành phần nguyên liệu, độ bền vải, độ bền màu, khả năng chống co rút, độ bền đường may và kích thước sản phẩm. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền, tính tiện dụng và sự an toàn trong quá trình sử dụng.

Nếu không được kiểm soát ngay từ đầu, những sai lỗi trong nguyên liệu hoặc quá trình sản xuất có thể khiến sản phẩm không đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình quản lý chất lượng xuyên suốt từ lựa chọn xơ, sợi, sản xuất vải, nhuộm, hoàn tất đến cắt may và kiểm tra thành phẩm.

Kiểm soát chất lượng sản phẩm dệt may theo tiêu chuẩn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy xuất khẩu.

Trong lĩnh vực dệt may, hệ thống tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) cung cấp cơ sở kỹ thuật để doanh nghiệp và đơn vị thử nghiệm đánh giá các đặc tính của vật liệu, sản phẩm. Chẳng hạn, TCVN 7835-X16:2018 quy định phương pháp xác định độ bền màu của vật liệu dệt khi chà xát, TCVN 12341:2018 đề cập đến việc chuẩn bị, đánh dấu và đo mẫu thử vải, sản phẩm may mặc trong phép thử xác định sự thay đổi kích thước. Đây là những nội dung có ý nghĩa trong việc kiểm tra độ bền màu và khả năng thay đổi kích thước của sản phẩm sau quá trình sử dụng, giặt là.

Bên cạnh tiêu chuẩn tự nguyện, doanh nghiệp cũng cần quan tâm đến quy chuẩn kỹ thuật bắt buộc trong phạm vi áp dụng. Tại Việt Nam, QCVN 01:2017/BCT quy định mức giới hạn hàm lượng formaldehyt và các amin thơm chuyển hóa từ thuốc nhuộm azo trong sản phẩm dệt may. Đây là những chỉ tiêu liên quan đến an toàn hóa học của sản phẩm, nhằm hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng.

Đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, tăng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế

Đối với hàng dệt may xuất khẩu, mỗi thị trường có thể đặt ra những yêu cầu khác nhau về chất lượng, an toàn sản phẩm và kiểm soát hóa chất. Do đó, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào tiêu chuẩn trong nước mà cần chủ động tìm hiểu các quy định hiện hành tại thị trường nhập khẩu cũng như yêu cầu kỹ thuật của từng khách hàng.

Tại thị trường châu Âu, một trong những nội dung doanh nghiệp dệt may cần quan tâm là quy định REACH của Liên minh châu Âu về đăng ký, đánh giá, cấp phép và hạn chế hóa chất. Quy định này có các yêu cầu hạn chế đối với một số chất hóa học trong hàng hóa, trong đó có những chất có thể xuất hiện trong vải, thuốc nhuộm và phụ kiện may mặc. Vì vậy, việc kiểm soát hóa chất trong nguyên liệu và quá trình sản xuất có ý nghĩa quan trọng khi doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm sang thị trường này.

Bên cạnh yêu cầu về an toàn hóa học, các nhà nhập khẩu và nhãn hàng cũng có thể đặt ra những tiêu chí riêng về độ bền màu, độ co rút, độ bền đường may, chất lượng nguyên liệu và tính đồng đều giữa các lô hàng. Những yêu cầu này thường được thể hiện trong hợp đồng, tài liệu kỹ thuật hoặc quy trình kiểm tra chất lượng của khách hàng. Nếu sản phẩm không đáp ứng, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh quy trình, kiểm tra lại hàng hóa hoặc phát sinh chi phí xử lý đơn hàng.

Do đó, việc áp dụng các tiêu chuẩn và phương pháp thử phù hợp giúp doanh nghiệp có căn cứ đánh giá chất lượng trước khi giao hàng. Kết quả thử nghiệm cũng là cơ sở để chứng minh các đặc tính kỹ thuật của sản phẩm với đối tác, hạn chế rủi ro phát sinh khi kiểm tra hàng hóa tại thị trường nhập khẩu.

Một vấn đề khác có ảnh hưởng đến khả năng xuất khẩu là quy tắc xuất xứ. Trong Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), hàng dệt may phải đáp ứng quy tắc xuất xứ tương ứng để được hưởng ưu đãi thuế quan. Theo thông tin của Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương, quy tắc phổ biến đối với hàng may mặc trong EVFTA là quy tắc hai công đoạn, thường được gọi là “từ vải trở đi”. Theo đó, vải sử dụng để sản xuất sản phẩm phải đáp ứng điều kiện xuất xứ theo hiệp định và công đoạn cắt, may phải được thực hiện tại Việt Nam hoặc EU, trừ các trường hợp được áp dụng cơ chế cộng gộp theo quy định.

Điều này cho thấy, bên cạnh việc bảo đảm chất lượng, doanh nghiệp cần chú trọng nguồn gốc nguyên liệu và hồ sơ chứng minh xuất xứ. Cần phân biệt rằng đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng không đồng nghĩa tự động được hưởng ưu đãi thuế quan; hai nội dung này có những điều kiện và căn cứ pháp lý riêng.

Để nâng cao khả năng cạnh tranh, doanh nghiệp dệt may cần chủ động cập nhật các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại thị trường mục tiêu; lựa chọn nguyên liệu đáp ứng yêu cầu; kiểm soát hóa chất và tăng cường thử nghiệm sản phẩm trong quá trình sản xuất. Đồng thời, cần xây dựng hồ sơ quản lý chất lượng, lưu giữ kết quả kiểm nghiệm và thông tin về nguồn gốc nguyên liệu để thuận lợi trong quá trình làm việc với đối tác.

Có thể thấy, tiêu chuẩn chất lượng không chỉ là công cụ kiểm soát sản phẩm mà còn góp phần nâng cao năng lực quản trị và uy tín của doanh nghiệp. Khi chất lượng được duy trì ổn định, sản phẩm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và có khả năng chứng minh sự phù hợp, doanh nghiệp sẽ có thêm lợi thế trong quá trình tìm kiếm khách hàng, duy trì đơn hàng và mở rộng thị trường xuất khẩu. Đây cũng là nền tảng để ngành dệt may Việt Nam từng bước nâng cao giá trị sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cẩm Anh