Tiêu chuẩn ISO mở đường cho ngành ứng dụng vật liệu nano

Chuẩn hóa lớp phủ cách nhiệt silica aerogel

Theo Tehran Times, hai đề xuất sẽ được đưa ra thảo luận tại cuộc họp của Ban kỹ thuật ISO/TC 229 về Công nghệ nano, tổ chức tại Mexico từ ngày 19 đến 23/10/2026. Đề xuất đầu tiên liên quan đến lớp phủ cách nhiệt trên cơ sở silica aerogel có chứa vật liệu nano, tập trung vào các đặc tính của vật liệu cũng như phương pháp đo lường và đánh giá hiệu năng.

Silica aerogel là vật liệu có cấu trúc xốp ở quy mô nano, nổi bật với khả năng cách nhiệt. Đặc tính này tạo điều kiện để vật liệu được ứng dụng trong các lớp phủ cách nhiệt tiên tiến. Tuy nhiên, khi sản phẩm được đưa từ nghiên cứu sang ứng dụng thực tế, việc có phương pháp đánh giá thống nhất là cần thiết để xác định và so sánh hiệu quả giữa các sản phẩm.

Đề xuất tiêu chuẩn vì vậy hướng đến xây dựng khuôn khổ chung về các đặc tính cần xác định và phương pháp đo. Khi có cùng cơ sở đánh giá, nhà sản xuất, phòng thử nghiệm và khách hàng có thể so sánh hiệu năng của các lớp phủ sử dụng silica aerogel một cách rõ ràng hơn.

 Hai đề xuất tiêu chuẩn quốc tế mới trong lĩnh vực công nghệ nano tập trung vào lớp phủ cách nhiệt sử dụng silica aerogel và vật liệu graphene cho lưu trữ năng lượng.

Thống nhất cách đánh giá graphene trong lưu trữ năng lượng

Đề xuất thứ hai tập trung vào vật liệu trên cơ sở graphene dùng cho lưu trữ năng lượng điện hóa, hướng tới thiết lập phương pháp đánh giá và so sánh hiệu năng của loại vật liệu này.

Graphene đang được nghiên cứu cho nhiều ứng dụng lưu trữ năng lượng, trong đó có pin và siêu tụ điện. Tuy nhiên, vật liệu graphene có thể khác nhau về cấu trúc, kích thước, số lớp và đặc tính liên quan, khiến việc so sánh kết quả giữa các sản phẩm và nghiên cứu trở nên phức tạp.

ISO thời gian qua đã xây dựng một số tài liệu liên quan đến phân loại và đặc trưng vật liệu graphene. Đề xuất mới tiến thêm một bước khi tập trung vào ứng dụng lưu trữ năng lượng, qua đó tạo cơ sở chung để xác định vật liệu thể hiện hiệu năng như thế nào trong các hệ thống điện hóa.

Tạo “ngôn ngữ chung” cho công nghệ nano

Điểm đáng chú ý của hai đề xuất là đều nhấn mạnh đo lường và đánh giá hiệu năng. Đây là vấn đề quan trọng khi công nghệ nano ngày càng chuyển từ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm sang sản xuất và thương mại hóa.

Theo Tehran Times, Iran hiện có hơn 430 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ nano và hơn 1.960 sản phẩm đã được chứng nhận ở quy mô nano. Khoảng 13 tiêu chuẩn quốc tế về công nghệ nano cũng đã được phát triển từ các đề xuất của nước này.

Việc thúc đẩy các tiêu chuẩn về silica aerogel và graphene cho thấy phạm vi chuẩn hóa công nghệ nano đang ngày càng đi sâu vào ứng dụng thực tế. Thay vì chỉ xác định thuật ngữ hoặc đặc tính cơ bản của vật liệu, tiêu chuẩn hướng tới trả lời những vấn đề cụ thể hơn như sản phẩm hoạt động ra sao, đo bằng phương pháp nào và kết quả giữa các sản phẩm có thể so sánh trên cùng một cơ sở hay không.

Hai tài liệu hiện mới ở giai đoạn đề xuất và chưa phải tiêu chuẩn ISO chính thức. Nếu được chấp thuận phát triển, chúng sẽ tiếp tục trải qua quá trình xây dựng và đồng thuận kỹ thuật của ISO. Tuy nhiên, các đề xuất cho thấy xu hướng rõ nét: khi vật liệu nano tiến gần hơn tới thị trường, khả năng đo lường, kiểm chứng và so sánh hiệu năng theo phương pháp thống nhất sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Bảo Linh