Tiêu chuẩn ISO mới giúp tháo gỡ rào cản kết nối giữa các robot di động công nghiệp

Chuẩn hóa khả năng giao tiếp giữa các robot di động

Robot di động đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong các nhà máy, kho hàng và trung tâm logistics, đảm nhận nhiều công việc như vận chuyển nguyên vật liệu, cung ứng linh kiện và luân chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp sử dụng đồng thời các robot đến từ nhiều nhà sản xuất, sự khác biệt về giao thức truyền thông và hệ thống điều khiển có thể gây khó khăn cho việc kết nối, phối hợp hoạt động và mở rộng quy mô tự động hóa.

Nhằm giải quyết những bất cập này, Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) đã công bố tiêu chuẩn ISO 21423:2026 về truyền thông và khả năng tương tác trong lĩnh vực robot. Tiêu chuẩn được xây dựng bởi Ban kỹ thuật ISO/TC 299 về robot, với sự tham gia của Hiệp hội Thúc đẩy Tự động hóa (A3), hướng tới thiết lập nền tảng kỹ thuật chung để các robot di động công nghiệp có thể trao đổi thông tin và phối hợp hoạt động, không phụ thuộc vào nhà cung cấp thiết bị.

ISO 21423:2026 quy định các yêu cầu truyền thông giữa robot di động, hệ thống quản lý đội robot và những thành phần liên quan trong môi trường công nghiệp. Nội dung tiêu chuẩn tập trung vào việc trao đổi các thông tin cần thiết cho quá trình vận hành như vị trí, tốc độ, hướng di chuyển, trạng thái hoạt động, nhiệm vụ được giao và khả năng sẵn sàng thực hiện công việc.

Việc thống nhất phương thức trao đổi dữ liệu giúp các hệ thống quản lý có cơ sở điều phối nhiều robot cùng lúc, hạn chế tình trạng thiết bị cản trở lẫn nhau hoặc phát sinh xung đột trong quá trình di chuyển. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tích hợp thêm robot từ những nhà sản xuất khác nhau mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào các giải pháp kết nối riêng biệt.

ISO 21423:2026 tạo nền tảng kết nối và phối hợp hoạt động giữa các robot di động trong nhà máy thông minh.

Nâng cao hiệu quả điều phối và kết nối hạ tầng sản xuất

Một trong những điểm đáng chú ý của ISO 21423:2026 là phạm vi tương tác không chỉ giới hạn giữa các robot mà còn mở rộng tới máy móc, hệ thống quản lý và hạ tầng kỹ thuật trong cơ sở sản xuất. Tiêu chuẩn đề cập đến việc trao đổi thông tin với hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp, thang máy, cửa tự động, hệ thống cảnh báo và các thiết bị phục vụ hoạt động của robot. Người lao động cũng có thể sử dụng thiết bị di động để chia sẻ thông tin, hỗ trợ phối hợp công việc trong cùng môi trường vận hành.

Khả năng kết nối này đặc biệt có ý nghĩa tại các nhà máy và trung tâm logistics sử dụng nhiều thiết bị tự động hóa. Chẳng hạn, robot vận chuyển hàng hóa giữa các tầng có thể trao đổi thông tin với hệ thống thang máy, trong khi dữ liệu từ hệ thống quản lý doanh nghiệp hỗ trợ việc phân bổ nhiệm vụ phù hợp với kế hoạch sản xuất. Nhờ đó, hoạt động vận chuyển nội bộ có điều kiện được tổ chức đồng bộ hơn, giảm thời gian chờ đợi và nâng cao hiệu quả khai thác thiết bị.

Bên cạnh lợi ích vận hành, việc áp dụng yêu cầu truyền thông chung còn giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong lựa chọn công nghệ. Thay vì bị giới hạn trong hệ sinh thái của một nhà sản xuất, đơn vị sử dụng có thể xem xét nhiều giải pháp robot dựa trên tính năng, hiệu suất và mức độ phù hợp với nhu cầu thực tế. Đây cũng là cơ sở để giảm rào cản tích hợp, tạo thuận lợi cho việc nâng cấp hoặc mở rộng hệ thống tự động hóa.

Tuy nhiên, ISO 21423:2026 là tiêu chuẩn về truyền thông và khả năng tương tác, không thay thế các tiêu chuẩn an toàn robot. Việc các thiết bị có thể trao đổi dữ liệu không đồng nghĩa với việc hệ thống đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu về phòng ngừa va chạm, đánh giá rủi ro hay bảo vệ người lao động. Những nội dung này vẫn cần được kiểm soát thông qua các tiêu chuẩn an toàn và quy định kỹ thuật tương ứng.

Sự ra đời của ISO 21423:2026 cho thấy hoạt động tiêu chuẩn hóa robot đang mở rộng từ các yêu cầu đối với từng thiết bị sang khả năng kết nối và phối hợp trong toàn bộ hệ thống sản xuất. Đây cũng là tiêu chuẩn robot đầu tiên không thuộc lĩnh vực an toàn mà A3 tham gia xây dựng, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về tính tương thích giữa các nền tảng công nghệ công nghiệp.

Đối với doanh nghiệp, tiêu chuẩn có thể được sử dụng làm tài liệu tham chiếu khi xây dựng yêu cầu kỹ thuật, lựa chọn nhà cung cấp và thiết kế hệ thống robot di động. Việc xem xét khả năng tương tác ngay từ giai đoạn đầu tư giúp hạn chế những khó khăn phát sinh khi tích hợp thiết bị mới, đồng thời tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn hạ tầng tự động hóa hiện có.

Bảo Linh