Tiêu chuẩn quốc gia được xây dựng, công bố theo trình tự rút gọn như thế nào?

Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quốc gia, việc quy định trình tự, thủ tục phù hợp có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm tiêu chuẩn được xây dựng kịp thời, đáp ứng yêu cầu quản lý và thực tiễn sản xuất, kinh doanh. 

Đối với những trường hợp cần đẩy nhanh tiến độ, pháp luật cho phép áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn, đồng thời vẫn đặt ra các yêu cầu về lấy ý kiến, thẩm định và công bố nhằm bảo đảm chất lượng, tính minh bạch và sự phù hợp của tiêu chuẩn quốc gia.

Theo đó, tại Nghị định 22/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật quy định về việc xây dựng, công bố tiêu chuẩn quốc gia theo trình tự, thủ tục rút gọn. Trong đó nêu rõ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ quyết định việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn đối với tiêu chuẩn quốc gia do mình xây dựng.

Thủ tục rút gọn trong xây dựng, công bố tiêu chuẩn quốc gia góp phần rút ngắn thời gian, đáp ứng kịp thời yêu cầu phát sinh từ thực tiễn. (Ảnh minh họa)

Đồng thời, trình tự, thủ tục xây dựng, thẩm định, công bố tiêu chuẩn quốc gia theo trình tự, thủ tục rút gọn được thực hiện như sau:

Thứ nhất, căn cứ kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn quốc gia đã được phê duyệt, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ tổ chức việc soạn thảo tiêu chuẩn quốc gia.

Thứ hai, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ tổ chức lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của tiêu chuẩn quốc gia, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan nếu cần thiết. Thời hạn lấy ý kiến không quá 10 ngày.

Thứ ba, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ chuyển hồ sơ bằng bản điện tử và 01 bản giấy đến Bộ Khoa học và Công nghệ để tổ chức thẩm định. Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Khoa học và Công nghệ giao Cơ quan tiêu chuẩn quốc gia tổ chức hội đồng thẩm định, thông báo kết quả thẩm định dự thảo tiêu chuẩn quốc gia.

Hồ sơ thẩm định dự thảo tiêu chuẩn quốc gia theo trình tự, thủ tục rút gọn bao gồm: quyết định giao nhiệm vụ xây dựng dự thảo tiêu chuẩn quốc gia; dự thảo tiêu chuẩn quốc gia kèm theo bản thuyết minh; bản sao tài liệu gốc được sử dụng làm căn cứ để xây dựng dự thảo tiêu chuẩn quốc gia; các tài liệu tham khảo khác; danh sách cơ quan, tổ chức, cá nhân được gửi dự thảo để lấy ý kiến; bản tổng hợp và tiếp thu ý kiến góp ý kèm theo văn bản góp ý (nội dung tiếp thu ý kiến góp ý phải giải trình rõ cơ sở khoa học, thực tiễn đối với từng nội dung không tiếp thu hoặc không đồng ý); công văn đề nghị thẩm định dự thảo tiêu chuẩn quốc gia của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ.

Thứ tư, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ công bố tiêu chuẩn quốc gia trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày có ý kiến thẩm định tiêu chuẩn đã phù hợp hoặc hồ sơ hoàn thiện theo kết quả thẩm định đã hợp lệ và phù hợp; thông báo công khai việc công bố tiêu chuẩn quốc gia chậm nhất là 03 ngày làm việc kể từ ngày tiêu chuẩn được công bố.

Hồ sơ công bố tiêu chuẩn quốc gia bao gồm: dự thảo quyết định công bố tiêu chuẩn quốc gia kèm theo dự thảo tiêu chuẩn quốc gia; báo cáo kết quả thẩm định hồ sơ dự thảo tiêu chuẩn quốc gia của cơ quan thẩm định; báo cáo tiếp thu, giải trình kết quả thẩm định dự thảo tiêu chuẩn quốc gia kèm theo hồ sơ dự thảo tiêu chuẩn quốc gia đã được hoàn thiện sau thẩm định trong trường hợp phải hoàn thiện hồ sơ theo kết quả thẩm định; công văn đề nghị công bố tiêu chuẩn quốc gia của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ.

Có thể thấy, việc quy định trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn quốc gia góp phần rút ngắn thời gian, đáp ứng kịp thời những yêu cầu phát sinh từ thực tiễn.

Tuy nhiên, việc rút gọn về trình tự không đồng nghĩa với việc giảm yêu cầu về chất lượng của tiêu chuẩn. Các bước lấy ý kiến, thẩm định và hoàn thiện hồ sơ vẫn được duy trì, qua đó góp phần bảo đảm tiêu chuẩn quốc gia được xây dựng có cơ sở khoa học, phù hợp thực tiễn, minh bạch và đáp ứng yêu cầu quản lý.

 Hoàng Bách